(អន្តរជាតិ)៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រមូលផលិតផលទឹកដោះគោសរីរាង្គរបស់ក្រុមហ៊ុន Nara Organics វិញ បន្ទាប់ពីកុមារបីនាក់ត្រូវបានបំពុលដោយសារធាតុ botulinum។សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រមូលផលិតផលទឹកដោះគោសរីរាង្គ របស់ក្រុមហ៊ុន Nara Organics វិញ បន្ទាប់ពីកុមារបីនាក់ត្រូវបានបំពុលដោយសារធាតុ botulinum។ក្រុមហ៊ុន Nara Organics បានប្រមូលទឹកដោះគោសរីរាង្គចំនួន ១៦ បាច់មកវិញ បន្ទាប់ពីទារកបីនាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យដោយសារតែការពុលជាតិពុល botulinum ដែលបណ្តាលឱ្យខ្វិនសាច់ដុំ។ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិក (FDA) បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី 14 ខែមិថុនាថា ក្រុមហ៊ុន Nara Organics កំពុងប្រមូលម្សៅទឹកដោះគោសរីរាង្គចំនួន 16 បាច់ដោយស្ម័គ្រចិត្តទូទាំងប្រទេស។ ការសម្រេចចិត្តនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពី មន្ត្រីសុខាភិបាលបានរាយការណ៍ថា ទារកបីនាក់នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា រដ្ឋ Pennsylvania និងរដ្ឋ Washington ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យដោយសារការពុលជាតិពុល botulinum ដែលបណ្តាលឱ្យខ្វិនសាច់ដុំ។ នេះបើយោងតាមកាសែត NBC News។ ការប្រមូលមកវិញជាបន្ទាន់នេះ អនុវត្តចំពោះផលិតផលម្សៅទឹកដោះគោសរីរាង្គសម្រាប់ទារក Nara Organics ដែលចែកចាយរវាងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។យោងតាមរបាយការណ៍មួយពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) អ្នកជំងឺកុមារទាំងបីនាក់ ដែលមានអាយុពី 2 ទៅ 5 ខែ បានប្រើប្រាស់ផលិត ផលពីបាច់ដែលមានលេខ 709125280E14F2, 709125288E14F2 និង 708125174E14F2 រយៈពេលប្រហែល 4-5 ខែ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងទទួលការព្យាបាលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ជាមួយនឹងថ្នាំប្រឆាំងជាតិពុល BabyBIG ដែលមានជំនាញ ហើយមិនទាន់មានអ្នកស្លាប់នៅឡើយទេ។ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីរកឃើញបញ្ហានេះ អង្គការ FDA បានស្នើសុំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ឈប់ប្រើប្រាស់ផលិតផលនេះ។ ការពុល Botulinum ចំពោះកុមារអាយុក្រោមមួយឆ្នាំគឺកម្រមានណាស់ ប៉ុន្តែមានគ្រោះថ្នាក់ជាពិសេស ពីព្រោះមីក្រូជីវសាស្រ្តពោះវៀនរបស់ពួកគេមិនទាន់អភិវឌ្ឍពេញលេញនៅឡើយទេ ដែលបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ស្ព័របាក់តេរីលូតលាស់ និងផលិតជាតិពុលនៅក្នុងពោះវៀន។ CDC ព្រមានថា ជំងឺនេះអាចវិវត្តទៅជាខ្វិនទន់ខ្សោយ ដែលនាំឱ្យមានការខ្សោយផ្លូវដង្ហើម ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។ ឪពុកម្តាយគួរតែនាំកូនរបស់ពួកគេទៅបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើពួកគេបង្ហាញសញ្ញាដូចជា ទល់លាមក បៅមិនបានល្អ ត្របកភ្នែកយារធ្លាក់ ស្ពឹកដោយសារសាច់ដុំថយចុះ ពិបាកលេប ឬពិបាកដកដង្ហើម។ការប្រមូលផលិតផល Nara Organics ឡើងវិញបានកើតឡើងតិចជាងមួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីការផ្ទុះឡើងនៃការពុលអាហារ ស្រដៀងគ្នានេះដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ByHeart ដែលបានធ្វើឱ្យកុមារចំនួន ៤៨ នាក់ឈឺ។ ទោះបីជាមានការព្រួយបារម្ភ អំពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារក៏ដោយ FDA បានកំណត់ថាការប្រមូលផលិតផលនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ ទឹកដោះគោសរុបនៅលើទីផ្សារទេ ពីព្រោះ Nara Organics បច្ចុប្បន្នកាន់កាប់ចំណែកទីផ្សារតិចជាង ១% នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការប្រមូលមកវិញនេះអនុវត្តចំពោះផលិតផលម្សៅទឹកដោះគោសរីរាង្គសម្រាប់ទារក Nara Organics ទាំងអស់ដែលលក់ទូទាំងប្រទេសរវាងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវចិន និងអឺរ៉ុបបានបង្កើតនាឡិកានុយក្លេអ៊ែរដោយប្រើប្រាស់ថូរៀម-២២៩ ដែលអាចវាស់ពេលវេលាបានត្រឹមត្រូវជាងនាឡិកាអាតូម។ យោងតាម Phys.org ឧបករណ៍នេះ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុម Beichen Huang នៅសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua ក្នុងប្រទេសចិន និង Luca Toscani De Col នៅមជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Quantum ក្នុងទីក្រុងវីយែន ប្រើប្រាស់ស្នូលនៃ thorium-229 ដើម្បីវាស់ពេលវេលា។ ភាពត្រឹមត្រូវរបស់ឧបករណ៍នេះលើសពីនាឡិកាអាតូមល្អបំផុតដែលមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន។រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន នាឡិកាអាតូមគឺជានាឡិកាដែលមានភាពត្រឹមត្រូវបំផុត ដោយវាស់ពេលវេលាដោយកត់ត្រា ប្រេកង់ដែលបញ្ចេញនៅពេលដែលអេឡិចត្រុងរំញ័ររវាងកម្រិតថាមពលអាតូម។ ដោយសារតែវាមានស្ថេរភាពខ្លាំង ប្រេកង់ទាំងនេះអាចទស្សន៍ទាយបានយ៉ាងងាយស្រួល ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសង្កេតតាមដានការកន្លងផុត ទៅនៃពេលវេលាដោយរាប់ចំនួនរំញ័រ។តាមទ្រឹស្តី នាឡិកានុយក្លេអ៊ែរអាចដំណើរការលើគោលការណ៍ស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែពួកវាពឹងផ្អែកលើការបំលែង ថាមពលនៃប្រូតុង និងនឺត្រុងនៅក្នុងស្នូលជំនួសឱ្យអេឡិចត្រុង។ ដោយសារតែស្នូលត្រូវបានញែកដាច់ ពីបរិស្ថានជាងអេឡិចត្រុងជុំវិញ វាមិនសូវរងផលប៉ះពាល់ដោយដែនអគ្គិសនី និងម៉ាញេទិកទេ។ ដូច្នេះ នាឡិកានុយក្លេអ៊ែរមានភាពត្រឹមត្រូវ និងប្រើប្រាស់បានយូរជាងនាឡិកាអាតូមបច្ចុប្បន្ន។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យោងតាម Interesting Engineering បញ្ហាគឺថា ការបំលែងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរភាគ ច្រើនមានថាមពលខ្លាំងពេកមិនអាចគ្រប់គ្រងដោយឡាស៊ែរបានទេ ហើយត្រូវការកាំរស្មីហ្គាម៉ាថាមពលខ្ពស់។ ប៉ុន្តែ thorium-229 (Th-229) ដែលជាអ៊ីសូតូបវិទ្យុសកម្មនៃធាតុ thorium គឺជាករណីលើកលែងពិសេសមួយ ដោយសារតែថាមពលរំញោចនុយក្លេអ៊ែរទាបបំផុតរបស់វា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការគ្រប់គ្រងដោយពន្លឺឡាស៊ែរ។អ្នករូបវិទ្យាបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ thorium-229 ជាយូរមកហើយថាជាជម្រើសតែមួយគត់ដែលអាចអនុវត្ត បានសម្រាប់ការសាងសង់នាឡិកានុយក្លេអ៊ែរ។ យោងតាម ព័ត៌មានវិទ្យាសាស្ត្រ អ្នកស្រាវជ្រាវអឺរ៉ុប និងចិនបានបោះពុម្ពផ្សាយលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេ នៅលើមូលដ្ឋានទិន្នន័យ arXiv នៅថ្ងៃទី 3 និងទី 7 ខែមិថុនារៀងៗខ្លួន។ ដើម្បីសាកល្បងនាឡិកា ក្រុមនីមួយៗបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តដាច់ដោយឡែកមួយ។ ក្រុមរបស់លោក Huang បានបង្ហាញថាឧបករណ៍ របស់ពួកគេអាចធ្វើឱ្យប្រេកង់នៃឡាស៊ែរអ៊ុលត្រាវីយូឡេបូម ធូលីមានស្ថេរភាព និងតាមដានការផ្លាស់ប្តូរនុយក្លេអ៊ែរ។ ពួកគេបានរាយការណ៍ពីអស្ថិរភាពត្រឹមតែប្រហែលមួយ ភាគដប់នៃមួយពាន់ពាន់លានបន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិការមួយថ្ងៃ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រុមរបស់លោក Toscani De Col បានប្រើនាឡិកាដើម្បីស្វែងរកដាននៃរូបធាតុងងឹតស្រាលបំផុត ដែលជាភាគល្អិតដែលគេជឿថាបង្កើតបានភាគច្រើននៃម៉ាស់សកលលោក។ ពួកគេបានស្វែងរកការផ្លាស់ប្តូរតូចៗ តាមកាលកំណត់នៅក្នុងថាមពលផ្លាស់ប្តូររបស់ thorium។ ទោះបីជាមិនត្រូវបានរកឃើញភស្តុតាង នៃរូបធាតុងងឹតក៏ដោយ ការពិសោធន៍បានបង្ហាញថានាឡិកានុយក្លេអ៊ែរមានភាពរសើបគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយ ឬលើសពីនាឡិកាអាតូមល្អបំផុតរបស់ពិភពលោក។យោងតាមអ្នកស្រាវជ្រាវ នាឡិកានុយក្លេអ៊ែរនាពេលអនាគតអាចធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវការកំណត់ទីតាំងផ្កាយរណប និងការរុករក ផ្តល់នូវការវាស់វែងទំនាញផែនដីកាន់តែត្រឹមត្រូវ និងធ្វើការពិសោធន៍រូបវិទ្យាថ្មីៗជាច្រើន។

(សុខភាព)៖ ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងអូវែរដំណាក់កាលដំបូងជារឿយៗវិវត្តន៍ដោយស្ងៀមស្ងាត់ ដោយមានរោគសញ្ញាជាច្រើនដែលងាយនឹងច្រឡំថាជារឿងរោគស្ត្រី ឬជំងឺរំលាយអាហារទូទៅ។យោងតាមសាស្ត្រាចារ្យរង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ផាម កាំភឿង នាយកមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ និងជំងឺមហារីកនៅមន្ទីរពេទ្យបាចម៉ៃ ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងជំងឺមហារីកអូវែរ គឺជាជំងឺមហារីករោគស្ត្រី ពីរប្រភេទដែលកើតមានជាទូទៅចំពោះស្ត្រី។ ចំពោះជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ជាង 90% នៃករណីត្រូវ បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងមេរោគ HPV ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ ជាពិសេស HPV ប្រភេទ 16 និង 18។វីរុស HPV អាចស្ថិតនៅអសកម្មក្នុងរាងកាយរយៈពេល 10 ទៅ 20 ឆ្នាំ មុនពេលបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរកោសិកា ដែលនាំឱ្យមានជំងឺមហារីក។ ដូច្នេះ ស្ត្រីដែលមានសកម្មភាពផ្លូវភេទ មានហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺនេះ ប្រសិនបើពួកគេមិនបានពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ជំងឺមហារីកអូវែរ ច្រើនតែជាប់ទាក់ទងនឹងកត្តាអ័រម៉ូន និងហ្សែន។ ក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់រួមមាន៖ អ្នកដែលមានប្រវត្តិគ្រួសារកើតជំងឺមហារីកសុដន់ អូវែរ ឬមហារីកពោះវៀនធំ; ស្ត្រីដែលគ្មានកូន ពិបាកមានកូន ឬមានកូនតិច; និងអ្នកដែលមានប្រវត្តិនៃជំងឺរោគស្ត្រីរ៉ាំរ៉ៃ។មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ និងជំងឺមហារីក ទទួលបានករណីមហារីកស្ត្រីដំណាក់កាលចុងក្រោយជាច្រើន។មនុស្សជាច្រើនមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលទទួលបានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ឬអូវែរកម្រិតខ្ពស់ ទោះបីជាពួកគេធ្លាប់រស់នៅ និងធ្វើការធម្មតាក៏ដោយ។ ក្នុងករណីភាគច្រើនទាំងនេះ សញ្ញាព្រមានបានលេចឡើងមុននេះ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានកត់សម្គាល់ ឬត្រូវបានគេយល់ច្រឡំថាជាជំងឺទូទៅ។យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ភួង ជំងឺមហារីករោគស្ត្រីដំណាក់កាលដំបូងច្រើនតែវិវត្តដោយស្ងៀមស្ងាត់។ រោគសញ្ញាជាច្រើនងាយនឹងច្រឡំថាមានជំងឺរោគស្ត្រី ឬជំងឺរំលាយអាហារទូទៅ។ ក្នុងចំណោមនោះ ការហូរឈាមតាមទ្វារមាសមិនធម្មតាគឺជាសញ្ញាព្រមានដ៏សំខាន់បំផុតមួយ។គួរតែយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសចំពោះការហូរឈាមរវាងការមករដូវ បន្ទាប់ពីរួមភេទ ឬក្រោយពេលអស់រដូវ។ ការហូរទឹករំអិលទ្វារមាសច្រើនពេកដែលមានពណ៌លឿង បៃតង ឬបង្ហូរឈាម និងមានក្លិនមិនល្អ អាចជាសញ្ញាដែលត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់។លើសពីនេះ មនុស្សជាច្រើនមើលរំលងអារម្មណ៍ឆ្អែត ហើមពោះ ឬមានអារម្មណ៍ឆ្អែតលឿនបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ។ ប្រសិនបើស្ថានភាពនេះមានរយៈពេលលើសពីពីរសប្តាហ៍ អមដោយការនោមញឹកញាប់ ឬទល់លាមក ចាំបាច់ត្រូវពិចារណាពីលទ្ធភាពនៃដុំសាច់អូវែរដែលកំពុងលូតលាស់ដែលបង្ហាប់សរីរាង្គក្បែរនោះ។ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងករណីមហារីកអូវែរជាច្រើនអាចត្រូវបានរកឃើញនៅដំណាក់កាលដំបូង សូម្បីតែពេលដែលដំបៅមុនមហារីកលេចឡើងដំបូងក៏ដោយ។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលទាន់ពេលវេលាបង្កើនឱកាសនៃការព្យាបាលដោយជោគជ័យ ការរក្សាមុខងារបន្តពូជ និងគុណភាពជីវិតប្រសើរឡើងសម្រាប់អ្នកជំងឺយ៉ាងច្រើន។ជំនួសឲ្យការរង់ចាំឲ្យមានរោគសញ្ញាជាក់ស្តែងលេចឡើង អ្នកគួរតែធ្វើការពិនិត្យសុខភាពស្ត្រី និងធ្វើតេស្តសុខភាពជាប្រចាំតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យរបស់អ្នក។

(សុខភាព)៖ ការផឹកកាហ្វេភ្លាមៗបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង ការរំលងអាហារពេលព្រឹក ឬការបន្ថែមស្ករ ឬក្រែមច្រើនពេក គឺជាកំហុសដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អត្ថប្រយោជន៍នៃកាហ្វេ។ កាហ្វេ គឺជាភេសជ្ជៈដ៏ស៊ាំមួយប្រភេទ ដែលជួយមនុស្សជាច្រើនឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងចាប់ផ្តើមថ្ងៃរបស់ពួកគេកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទម្លាប់ផឹកកាហ្វេពេលព្រឹកមួយចំនួនដែលហាក់ដូចជាគ្មានគ្រោះថ្នាក់ អាចកាត់បន្ថយអត្ថប្រយោជន៍នៃភេសជ្ជៈនេះ និងថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ការរំលាយអាហារ ជាតិស្ករក្នុងឈាម និងគុណភាពនៃការគេងទៀតផង។១/ ផឹកកាហ្វេពេលពោះទទេ៖ មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់ ផឹកកាហ្វេ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង ដោយមិនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក។ យោងតាម Healthline បច្ចុប្បន្ននេះមិនទាន់មានភស្តុតាងណាមួយដែលបង្ហាញថា ការផឹកកាហ្វេពេលពោះទទេមានគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សគ្រប់គ្នានោះទេ ប៉ុន្តែចំពោះមនុស្សមួយចំនួន វាអាចជំរុញការបញ្ចេញអាស៊ីតក្រពះ និងធ្វើឱ្យរោគសញ្ញាដូចជាក្រហាយទ្រូង រំលាយអាហារមិនបានល្អ ឬច្រាលក្រពះពោះវៀនកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងចំពោះបុគ្គលដែលងាយប្រតិកម្ម។អ្នកជំនាញណែនាំថា ប្រសិនបើអ្នកតែងតែជួបប្រទះនឹងអាការៈរមួលក្រពះ ឈឺចាប់ ឬមិនស្រួលខ្លួនបន្ទាប់ពីផឹកកាហ្វេ អ្នកគួរតែផឹកវាជាមួយអាហារពេលព្រឹក ឬក្រោយអាហារពេលព្រឹក ជំនួសឱ្យការផឹកពេលពោះទទេ។២/ប្រើកាហ្វេជំនួសអាហារពេលព្រឹក៖ មនុស្សមួយចំនួនជ្រើសរើសកាហ្វេមួយពែងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពស្រេកឃ្លាន ហើយរំលងអាហារពេលព្រឹក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទម្លាប់នេះអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម នេះបើយោងតាម គេហទំព័រ Health ។ អាហារពេលព្រឹកដែលសម្បូរទៅដោយ ប្រូតេអ៊ីន និងជាតិសរសៃជួយរាងកាយរក្សាកម្រិតថាមពលបានរយៈពេលជាច្រើនម៉ោង។ ផ្ទុយទៅវិញ ការផឹកកាហ្វេដោយមិនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកអាចធ្វើឱ្យមនុស្សមួយចំនួនឃ្លានជាងមុន ដែលនាំឱ្យពួកគេងាកទៅរកអាហារសម្រន់ដែលមានជាតិស្ករ ឬកាបូអ៊ីដ្រាតចម្រាញ់នៅពេលក្រោយនៅពេលព្រឹក។អ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភណែនាំឱ្យផ្គូផ្គងកាហ្វេជាមួយនឹងអាហារពេលព្រឹកដែលមានតុល្យភាព ជាជាងការប្រើប្រាស់វាជាអាហារជំនួសទាំងស្រុង។៣/បន្ថែមស្ករ និងក្រែមច្រើនពេកទៅក្នុងកាហ្វេ៖ កាហ្វេខ្មៅ មួយពែង ស្ទើរតែគ្មានកាឡូរីទេ ប៉ុន្តែវាអាចផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនៅពេលអ្នកបន្ថែមស្ករ ស៊ីរ៉ូដែលមានរសជាតិ ឬក្រែម។យោងតាម Verywell Health ក្រែមកាហ្វេ និងរសជាតិកាហ្វេជាច្រើនមានផ្ទុកជាតិស្ករបន្ថែមយ៉ាងច្រើន។ ការទទួលទានជាប្រចាំអាច បង្កើនការទទួលទានកាឡូរី ដែលរួមចំណែកដល់ការឡើងទម្ងន់ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមេតាប៉ូលីស។លើសពីនេះ កាហ្វេ ឬភេសជ្ជៈកាហ្វេដែលផលិតរួចជាស្រេចមួយចំនួនដែលមានគ្រឿងផ្សំច្រើនមុខអាចមានជាតិស្ករ ច្រើនដូចបង្អែមដែរ។ ដូច្នេះ អ្នកប្រើប្រាស់គួរតែផ្តល់អាទិភាពដល់កាហ្វេដែលមានជាតិស្ករតិច ឬកាត់បន្ថយបរិមាណសារធាតុផ្អែមបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីប្រើប្រាស់អត្ថប្រយោជន៍សុខភាពនៃភេសជ្ជៈនេះបានកាន់តែប្រសើរ។៤/ផឹកកាហ្វេច្រើនពេកនៅពេលព្រឹកព្រលឹម៖ការផឹកកាហ្វេច្រើនពែងនៅពេលព្រឹកព្រលឹមអាចបណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃកម្រិតកាហ្វេអ៊ីន។ នេះអាចនាំឱ្យមានភាពមិនស្រួល ចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ ឬការថប់បារម្ភចំពោះមនុស្សដែលងាយនឹងកាហ្វេអ៊ីន។ យោងតាម កាសែត Times of India កម្រិត cortisol - អរម៉ូនដែលជួយឱ្យរាងកាយមានស្មារតី - កើនឡើងដោយធម្មជាតិនៅពេលព្រឹក។ ដូច្នេះ មនុស្សម្នាក់មិនគួរពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើកាហ្វេដើម្បីភ្ញាក់ពីដំណេកភ្លាមៗនោះទេ។

(ភ្នំពេញ)៖ អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើក កិច្ចប្រជុំកំពូលវិស័យវាយនភណ្ឌកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៦ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា នៅ សណ្ឋាគារ Raffles Hotel Le Royal ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានគូសបញ្ជាក់ថា វិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរនិងកាបូប គឺជាសសរស្តម្ភនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតរបស់កម្ពុជាដែលផ្តល់ការងារដោយផ្ទាល់ដល់កម្មករនិយោជិតជាង ១,២លាននាក់ ទោះក្នុងវិបត្តិសាកល។នៅចំពោះមុខអ្នកចូលរួមជាង ២០០នាក់ជាតំណាងស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល សមាគមនិយោជក ម៉ាកលំដាប់ពិភពលោក ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងសហជីព ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា ការជួបជុំនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងការជំរុញនិរន្តរភាព នវានុវត្តន៍ និងភាពធន់រឹងមាំនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតនៃវិស័យនេះ ខណៈដែលឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ វាយនភណ្ឌ និងស្បែកជើង (GFT)កំពុងប្រឈមវិបត្តិសាកលដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណេញពីការនាំចេញ កិច្ចប្រជុំនេះពិតជាសំខាន់ក្នុងការពិភាក្សា និងពិនិត្យគោលនយោបាយ ក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិ និងយុទ្ធសាស្ត្រប្រតិបត្តិដែលនឹងជួយពង្រឹងជំហរកម្ពុជាក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សម្លៀកបំពាក់ពិភពលោក។កម្ពុជាបន្តប្តេជ្ញាលើកកម្ពស់សិទ្ធិ សុវត្ថិភាពកម្មករនិយោជិត ពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែង និងនិរន្តរភាពនៃវិស័យវាយនភណ្ឌ។ឯកឧត្តមបន្តថា វិស័យនេះនៅតែជាប្រភពចំណូលដ៏ធំបំផុតដែលរួមចំណែកប្រមាណ ៥០%នៃតម្លៃនាំចេញសរុប និងបន្តបង្ហាញកំណើនដ៏រឹងមាំប្រកបដោយចីរភាព ខណៈចំនួនសហគ្រាសក្នុងវិស័យ GFT និងវិស័យគាំទ្រដែលចុះបញ្ជីនៅក្រសួងបន្តកើនឡើង។ គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ មានសហគ្រាសសកម្មប្រមាណ ២ពាន់ដែលផ្តល់ការងារដល់កម្មករនិយោជិតប្រមាណ ១,២លាននាក់។ វិស័យកាត់ដេរនៅតែរក្សាបាននូវចំណែកធំបំផុតទាំងចំនួនរោងចក្រ និងការងារដោយមានសហគ្រាសចំនួន ១ ៤៦៨ រោងចក្រផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរនិងកាបូបចំនួន ២៧៥និងរោងចក្រផលិតស្បែកជើងចំនួន ២៣១។កម្ពុជាបានក្លាយជាប្រភពផលិតកម្មប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ ដោយផ្អែកលើសុខដុមនីយកម្មក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់រឹងមាំ និងស្តង់ដាការងារដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ ការផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាស្នូលចំនួន ៨ ក្នុងចំណោម ១០នៃអង្គការ ILO និងគាំទ្រដោយកម្មវិធីរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា(BFC) ផ្តល់ជូនវិនិយោគិននូវបរិយាកាសធុរកិច្ចដែលមានតម្លាភាព ក្រមសីលធម៌ និងទទួលបានទំនុកចិត្តពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ហេតុនេះ កម្ពុជាប្តេជ្ញាបន្តពង្រីកកម្មវិធី BFC និងអនុវត្តការងារប្រកបដោយសមធម៌ យន្តការដោះស្រាយវិវាទដោយប្រសិទ្ធភាព និងការគាំពារសង្គមដើម្បីធានាឱ្យបាននូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាបន្ននិងចីរភាព។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពលកម្មដោយបង្ខំ ពលកម្មកុមារ អំពើហិង្សានិងការបៀតបៀននៅកន្លែងធ្វើការ និងក៏កំពុងចាត់វិធានការយ៉ាងសកម្ម ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ដូចជាភាពតានតឹងដោយកម្ដៅ ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ខណៈត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីឋានៈជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចបំផុតនៅឆ្នាំ២០២៩ កម្ពុជាកំពុងបំប្លែងបញ្ហាប្រឈមឱ្យជាឱកាសដោយធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច សមាហរណកម្មពាណិជ្ជកម្ម អភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍជំនាញ ជាពិសេសកម្មវិធី TVET ១,៥ លានដែលផ្តល់ឱ្យកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងនូវជំនាញបច្ចេកទេសកម្រិតខ្ពស់។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី លើកទឹកចិត្តឱ្យម្ចាស់ម៉ាក អ្នកបញ្ជាទិញ និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយកម្ពុជាបន្ថែមទៀត តាមរយៈការគាំទ្រដល់សុវត្ថិភាពនៅកន្លែងការងារ ការអនុវត្តអាជីវកម្មប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ ការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពការដឹកជញ្ជូនសម្រាប់កម្មករនិយោជិត សម្រាប់កសាងឧស្សាហកម្មមួយដែលមានចីរភាព ភាពធន់ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់កម្មករនិយោជិត សហគ្រាស វិនិយោគិន និងអ្នកប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរយៈពេលវែង។តំណាងពីសហអ្នករៀបចំកិច្ចប្រជុំ រួមមាន អង្គការ ILO សមាគម TAFTAC និងអង្គការ GIZ បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា កិច្ចប្រជុំនេះនឹងផ្តល់ជាចំណេះដឹងនិងពិភាក្សាយ៉ាងផុសផុលសម្រាប់ដោះស្រាយរាល់បញ្ហាប្រឈមក្នុងវិស័យនេះ៕

(ភ្នំពេញ)៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងឯកឧត្តម ស្ទីវិន ផាំង ជីវី (Steven Pang Chee Wee) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវិសាមញ្ញនិងពេញសមត្ថភាព នៃសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជាបានអញ្ជើញធ្វើជាសក្ខីភាពក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) រវាងស្ថាប័ន SG Aston LLP និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា និងកសិកម្មកម្ពុជា (CITA) ស្តីពី ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល និងវាយតម្លៃសមត្ថភាពសម្រាប់សិក្ខាកាមក្នុងវិស័យសំណង់ (CITA-SGA TTC) ដែលជាការបើកទំព័រថ្មីមួយនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះប្រទេស និងស្ថានទូតសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជាដែលគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែជិតស្និទ្ធ ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍជំនាញក្នុងវិស័យការងារ។ ជាក់ស្តែង អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់នេះ គឺជាលទ្ធផលនៃទំនាក់ទំនងល្អ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមការងារបច្ចេកទេស និងការជឿទុកចិត្តគ្នា។ ពិធីចុះហត្ថលេខានាថ្ងៃនេះ មានអត្ថន័យលើសពីការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងជាផ្លូវការរវាងភាគីទាំងពីរទៅទៀត ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើវិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) ការអភិវឌ្ឍជំនាញ ការត្រៀមកម្លាំងពលកម្ម និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីលើកឡើងថា សិង្ហបុរីជាគោលដៅដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់ពលករជំនាញ ហើយភាពជាដៃគូនេះនឹងផ្តល់នូវមាគ៌ាកាន់តែច្បាស់លាស់សម្រាប់ពលករកម្ពុជាក្នុងការយល់ដឹង និងបំពេញតាមស្តង់ដាខ្ពស់របស់សិង្ហបុរី ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងធ្វើការ ការបញ្ជាក់សមត្ថភាពជំនាញ និងសុខុមាលភាព។ លើសពីនេះ ភាពជាដៃគូនេះបានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាក្នុងការវិនិយោគលើប្រជាពលរដ្ឋ ជំនាញ និងឱកាសនាពេលអនាគត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿថា ការអប់រំនិងការបណ្តុះបណ្តាល គឺជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរជីវិតកាន់តែប្រសើរ ការលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅ និងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។ជាមួយនឹងបទពិសោធជាច្រើនទសវត្សរ៍របស់ SG Aston LLP និងការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់ភាគីទាំងពីរ ឯកឧត្តមជឿជាក់ យ៉ាងមុតមាំថា បងប្អូនកម្មករសំណង់កម្ពុជាក្រុមដំបូងនឹងអាចបំពេញបានដោយជោគជ័យនូវលក្ខខណ្ឌ និងសមត្ថភាពដែលតម្រូវដោយប្រទេសសិង្ហបុរី ហើយនឹងក្លាយជាគំរូដ៏ល្អមួយសម្រាប់ជំនាន់ពលករបន្តបន្ទាប់ទៀត។ ទន្ទឹមនឹងការត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការគាំទ្រភាគីទាំងពីរឱ្យទទួលបានជោគជ័យ ឯកឧត្តម ហេង សួរ គូសបញ្ជាក់ថា ការចុះ MoU ជាលើកដំបូងនេះមិនត្រឹមតែគាំទ្រឱកាសការងារក្នុងវិស័យសំណង់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបើកផ្លូវសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតនៃទីផ្សារការងារសិង្ហបុរីនាពេលអនាគតផងដែរ។ជាការឆ្លើយតប ឯកឧត្តម ស្ទីវិន ផាំង ជីវី មានប្រសាសន៍ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏មានអត្ថន័យនេះមិនត្រឹមតែសម្រាប់ស្ថាប័នទាំងពីរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសម្រាប់កម្មករទាំងឡាយ ដែលសុវត្ថិភាពនិងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគាត់នឹងត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ជាចម្បងតាមរយៈភាពជាដៃគូនេះ។ ជាមួយនឹងការចាត់ទុក វិស័យសំណង់ ជាគ្រឹះស្នូលនៃការអភិវឌ្ឍ ឯកឧត្តមក៏បានលើកឡើងពីការកសាងទំនាក់ទំនងដ៏ល្អនៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលផ្អែកលើការគោរពគ្នា និងប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងដល់ប្រជាជាតិទាំងពីរ ហើយការចុះហត្ថលេខានាថ្ងៃនេះ គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់មួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តនេះ។ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូតក៏ទន្ទឹងរង់ចាំមើលការបង្កើត និងការរីកចម្រើននៃមជ្ឈមណ្ឌលនេះ ព្រមទាំងស្វាគមន៍ក្រុមដំបូង និងក្រុមជាបន្តបន្ទាប់ជាច្រើនទៀតនៃបងប្អូនកម្មករសំណង់ ដែលនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការបណ្តុះបណ្តាលដែលមជ្ឈមណ្ឌលនេះផ្តល់ជូន។សូមបញ្ជាក់ថា MoU នេះមានគោលបំណងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល និងវាយតម្លៃសមត្ថភាពសិក្ខាកាមក្នុងវិស័យសំណង់ និងក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មីមួយក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងដំណើរការមជ្ឈមណ្ឌលនៅកម្ពុជា។ សារៈសំខាន់នៃ MoU នេះគឺផ្តល់នូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលចម្រុះ ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្តង់ដាឧស្សាហកម្ម និងតម្រូវការកម្លាំងពលកម្មដែលកំពុងវិវត្ត ជាពិសេសលើជំនាញការងារដែកពង្រឹងបេតុង (Rebar) និងការងារទម្រង់បេតុង (Formwork) ព្រមទាំងត្រៀមពង្រីកទៅកាន់មុខជំនាញផ្សេងៗទៀតនាពេលអនាគត។ តាមរយៈភាពជាដៃគូជាមួយស្ថាប័នដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅសិង្ហបុរី និងទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ មជ្ឈមណ្ឌលនេះនឹងនាំមកនូវការបណ្តុះបណ្តាលដែលមានគុណភាពខ្ពស់ទៅកាន់បណ្តាញមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលជាសកល ដើម្បីផ្តល់ជូនកម្មករ និងសិក្ខាកាមនូវចំណេះដឹងជាក់ស្តែង និងសមត្ថភាពដែលត្រូវការសម្រាប់បរិយាកាសការងារពិតប្រាកដ៕

(ភ្នំពេញ)៖ នារសៀលថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងពិធីបិទជាផ្លូវការនូវ «ទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ លើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៦» ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្រោមប្រធានបទ «TVET ផ្តល់ជំនាញ ការងារ និងប្រាក់ចំណូល» នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់តំណាងក្រសួង-ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ រួមមាន ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ធនាគារពិភពលោក (WB) ទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ (AFD) អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ទីភ្នាក់ងារស្វ៊ីសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (SDC) ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ (KOICA) ព្រមទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធសរុបប្រមាណជាង ១ ០០០នាក់។យោងតាមរបាយការណ៍របស់ ឯកឧត្តម ហ៊ីង ស៊ីដេត អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ បានបង្ហាញពីភាពជោគជ័យនៃការរៀបចំទិវាជាតិឆ្នាំនេះ ដែលមានអ្នកចូលរួមជិត ១០ ម៉ឺននាក់នៅទូទាំងប្រទេស។ អ្វីដែលជាមោទនភាពជាតិគឺ កូនខ្មែរដែលជាសិស្ស-និស្សិត TVET បានបង្ហាញសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការបង្កើតនូវរ៉ូបូតទំនើបៗ និងបានចូលរួមនៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មកម្រិតខ្ពស់រួចជាស្រេច។ថ្លែងនៅក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ហេង សួរ បានបញ្ជាក់ថា ស្របតាមប្រសាសន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា TVET មិនមែនជាការសិក្សាកម្រិតទី២ ឬទាបជាងថ្នាក់បាក់ឌុបនោះឡើយ ប៉ុន្តែជំនាញ TVET គឺជាជំនាញត្រឹមត្រូវ ស្មោះត្រង់ និងមានតម្លៃ ដែលទីផ្សារការងារទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសត្រូវការបំផុត ខណៈក្រសួងកំពុងជំរុញវឌ្ឍនភាពថ្មីៗធ្វើយ៉ាងណាឱ្យវិស័យ TVET ក្លាយជាថ្នាលបណ្ដុះបណ្ដាល ឬជាកន្លែងបង្រៀនឱ្យចេះស្ទូចត្រី និងស្គាល់បឹងពិតប្រាកដ។ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការណែនាំរបស់ សម្តេចធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលផ្ដោតលើគុណភាពជាចម្បង និងចៀសវាងករណីរៀនលេងៗ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានធ្វើការប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការដឹកនាំកែទម្រង់ និងអនុវត្តទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗ ដោយក្នុងនោះ សម្រាប់គ្រឹះស្ថាន TVET ត្រូវបន្តធ្វើបដិវត្តកម្មការបណ្ដុះបណ្ដាល ដោយបញ្ជ្រាបបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ព្រមទាំងធ្វើឯកទេសកម្មជំនាញតាមសក្ដានុពលមូលដ្ឋាន ជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រ «ការនាំជំនាញទៅរកអ្នកសិក្សា» និងផ្ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាល ព្រមទាំងការវាយតម្លៃសមត្ថភាពទទួលស្គាល់ការសិក្សាពីមុន (RPL) ដោយឥតគិតថ្លៃដល់ពលករខ្មែរដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ។ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្រាប់អគ្គនាយកដ្ឋាន TVET ត្រូវសហការជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដើម្បីអនុវត្ត «គន្លងវិជ្ជាជីវៈ» ឱ្យទទួលបានជោគជ័យ ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា ២០២៥-២០២៦ នេះតទៅ ព្រមទាំងបន្តចងក្រងសន្និធិជំនាញកម្ពុជា និងជំរុញការបណ្ដុះបណ្ដាលយុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងហានិភ័យ ឱ្យសម្រេចបានគ្រប់ចំនួន ១,៥ លាននាក់ ដោយផ្អែកលើគុណភាពជាចម្បង។ ដោយឡែកសម្រាប់វិស័យឯកជន ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានស្នើឱ្យបន្តដើរតួនាទីជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រមិនអាចខ្វះបាន តាមរយៈយន្តការភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងឯកជន (PPP) ដោយបង្កើនការផ្ដល់ឱកាសចុះកម្មសិក្សា និងហ្វឹកហ្វឺនកូនជាង ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ការបណ្ដុះបណ្ដាលទៅនឹងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មជាក់ស្ដែង។ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកស្រី ស៊ាវយាន ឈាន (Xiaoyan Qian) នាយិកាអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងថៃ ក៏បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា ជំនាញ TVET មិនមែនគ្រាន់តែជាអត្ថប្រយោជន៍ធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែជា «ទ្រព្យសម្បត្តិយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ» ដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងអនាគតកម្ពុជា តាមរយៈការបង្កើតការងារសមរម្យ និងប្រាក់ចំណូលប្រកបដោយចីរភាព។ លោកស្រីបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធជំនាញ ព្រមទាំងបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការធ្វើតេស្ត RPL ជាពិសេសសម្រាប់ពលករចំណាកស្រុកដែលវិលត្រឡប់មកវិញ និងបានអំពាវនាវឱ្យមានការរួមគ្នាប្រែក្លាយការសន្ទនាទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង តាមរយៈការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋនិងឯកជន ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវការអភិវឌ្ឍជំនាញប្រកបដោយគុណភាព បរិយាបន្ន និងឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារការងារឌីជីថល ដោយមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលឡើយ។ក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានប្រគល់បណ្ណសរសើរ និងលិខិតថ្លែងអំណរគុណជូនដល់ម្ចាស់សហគ្រាស គ្រឹះស្ថានសិក្សា និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងការកសាងមូលធនមនុស្ស ដើម្បីនាំកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកចក្ខុវិស័យជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានគូសបញ្ជាក់ថា ការធានា និងលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) មិនអាចអនុវត្តបានដោយភាគីណាមួយតែម្នាក់ឯងនោះឡើយ គឺទាមទារឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវរួមពីតួអង្គសំខាន់យ៉ាងតិច ៤ រួមជាមួយនឹងកិច្ចសហការល្អពីវិស័យឯកជន។ថ្លែងក្នុងពិធីបិទទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ លើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ នៅមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា៖«ការធានាគុណភាពត្រូវការការចូលរួមបន្ថែមទៀតពីដៃគូពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងវិស័យឯកជនរបស់យើងផងដែរ»។ បើតាមឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី តួអង្គសំខាន់ទី១ គឺក្រសួងត្រូវមានភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការកំណត់គោលនយោបាយ បទដ្ឋាន និងនិយាមការចាំបាច់ ដើម្បីធានាឱ្យការបណ្តុះបណ្តាលប្រព្រឹត្តទៅតាមស្តង់ដារតែមួយ និងមានគុណភាព។ តួអង្គសំខាន់ទី២ គឺគ្រឹះស្ថានអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈត្រូវធានាថា គ្រូបង្រៀនមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបង្រៀនទៅតាមកម្មវិធីសិក្សា និងស្តង់ដាដែលបានអនុម័តដោយស្ថាប័នជំនាញ។ រីឯតួអង្គសំខាន់ទី៣ គឺគ្រូបណ្តុះបណ្តាលត្រូវមានចំណេះដឹង ជំនាញ និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីឱ្យសិស្សអាចយល់ដឹង ចាប់យកជំនាញ និងអនុវត្តការងារបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ដោយឡែក តួអង្គសំខាន់ទី៤ គឺសិស្សានុសិស្សខ្លួនឯងត្រូវមានវិន័យ ការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការសិក្សា ព្រោះគុណភាពនៃការអប់រំអាស្រ័យលើការចូលរួម និងការតាំងចិត្តរៀនសូត្ររបស់សិស្សផងដែរ។ទន្ទឹមនឹងនេះ ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះបីជាតួអង្គសំខាន់ទាំង ៤ អនុវត្តតួនាទីរបស់ខ្លួនបានល្អក៏ដោយ ក៏នៅតែត្រូវការកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីវិស័យឯកជន ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យសិស្សបានចុះហាត់ការ និងទទួលបទពិសោធការងារជាក់ស្តែង។ ការចូលរួមរបស់វិស័យឯកជនមិនត្រឹមតែជួយពង្រឹងសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈរបស់សិស្សប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយភ្ជាប់ការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈទៅនឹងតម្រូវការពិតប្រាកដរបស់ទីផ្សារការងារទៀតផង។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការរួមចំណែកពីក្រសួង គ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាល គ្រូបង្រៀន សិស្ស និងវិស័យឯកជន គឺជាមូលដ្ឋានសំខាន់ក្នុងការកសាងប្រព័ន្ធ TVET ប្រកបដោយគុណភាព និងផលិតធនធានមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពឆ្លើយតបនឹងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងឧស្សាហកម្មរបស់កម្ពុជា៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រទេសស្វីស ដែលជាប្រទេសដែលមានជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលមានផលិតផល ក្នុងស្រុកសរុបក្នុងមនុស្សម្នាក់ៗ ១០០,០០០ ដុល្លារអាមេរិក បានបដិសេធសំណើកំណត់ចំនួន ប្រជាជនរបស់ខ្លួនត្រឹម ១០ លាននាក់ ខណៈដែលអ្នកបោះឆ្នោតផ្តល់អាទិភាពដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប ដោយសារការព្រួយបារម្ភថា អន្តោប្រវេសន៍កំពុងធ្វើឱ្យសេវា សាធារណៈចុះខ្សោយ និងជំរុញឱ្យថ្លៃជួលកើនឡើង។ការរាប់បឋមនៃប្រជាមតិទូទាំងប្រទេសបានបង្ហាញថា អ្នកបោះឆ្នោតស្វីសជិត ៥៥% បានប្រឆាំងនឹងសំណើនេះ និង ៤៥% គាំទ្រ។ការបោះឆ្នោតនេះ ដែលត្រូវបានប្រដូចទៅនឹងប្រជាមតិ Brexit ឆ្នាំ ២០១៦ របស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានធ្វើឱ្យអាជីវកម្មនានាស្ថិតក្នុងភាពច្របូកច្របល់ ដោយសារតែការព្រួយបារម្ភថា វាអាចបញ្ចប់ ចលនាការងារដោយសេរីរវាងស្វីស និងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់របស់ប្រទេស។ដោយមានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជនស្វីសស្តាំនិយម សំណើនេះបានចែងថា ចំនួនប្រជាជនមិន ត្រូវលើសពី ១០ លាននាក់មុនឆ្នាំ ២០៥០ ទេ ហើយប្រសិនបើវាធ្វើដូច្នេះរយៈពេលពីរឆ្នាំ ប្រទេសស្វីស គួរតែបញ្ចប់សេរីភាពនៃការធ្វើដំណើរជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។រដ្ឋាភិបាលបានជំរុញឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតបដិសេធការកំណត់នេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ស្វីស លោក Beat Jans បានស្វាគមន៍ចំពោះលទ្ធផលនេះ ប៉ុន្តែបានសន្យាថានឹងវិភាគថាតើជំហានបន្ថែមទៀតអ្វីខ្លះ ដែលអាចធ្វើបានដើម្បីបំពេញក្តីបារម្ភរបស់អ្នកបោះឆ្នោតអំពីលំនៅដ្ឋាន និងអន្តោប្រវេសន៍។ចំនួនប្រជាជនស្វីសមានចំនួន 9.1 លាននាក់រួចហើយ ហើយបានកើនឡើងលឿនជាង នៅក្នុងសហភាព អឺរ៉ុបជុំវិញ៕

(ភ្នំពេញ)៖ យុវជន និងយុវតីដែលបានចូលរួមទិវាជាតិ TVET ២០២៦ បានសម្តែងការពេញចិត្តចំពោះការរៀបចំកម្មវិធីនេះ ដោយចាត់ទុកថា ជាវេទិកាដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ស្វែងយល់ពីវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងឱកាសការងារជាច្រើន។យុវតី សាក់ ស៊ីណា សិស្សសាលាជាស៊ីមសន្ធរម៉ុក មានអារម្មណ៍រំភើបយ៉ាងខ្លាំងដែលបានចូលរួម TVET DAY ឆ្នាំនេះ ព្រោះបានទទួលបទពិសោធថ្មីៗ និងបានឃើញការតាំងបង្ហាញជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងវិទ្យាសាស្ត្រ។ យុវតីរូបនេះ ស្នើឱ្យមានការតាំងបង្ហាញបែបនេះកាន់តែច្រើននាពេលអនាគត ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការការសិក្សារបស់យុវជនជំនាន់ថ្មី ដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍លើវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែច្រើន។ជាមួយគ្នានេះ យុវតី ហេង រ៉ូហ្សា សិស្សវិទ្យាស្ថានជាតិពាណិជ្ជសាស្ត្រ (NIB) បានចាត់ទុក TVET DAY ២០២៦ ថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ទាក់ទាញ និងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សិស្សនិស្សិត។ រ៉ូហ្សាបានកត់សម្គាល់ថា កម្មវិធីនេះមិនត្រឹមតែមានការរៀបចំយ៉ាងល្អ និងមានអ្នកចូលរួមយ៉ាងច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានការតាំងបង្ហាញស្នាដៃច្នៃប្រឌិដ្ឋ ការផ្តល់ព័ត៌មានអំពីជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងឱកាសសម្ភាសការងារភ្លាមៗ ព្រមទាំងមានសិក្ខាសាលាចែករំលែកបទពិសោធ និងចំណេះដឹងថ្មីៗដល់អ្នកចូលរួមផងដែរ។ដោយឡែក យុវជន លី បូឡាំង មកពីសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្គូ បានចាប់អារម្មណ៍ជាពិសេសចំពោះស្នាដៃបច្ចេកវិទ្យារបស់យុវជនកម្ពុជា ដែលត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងកម្មវិធី។ លោកថា ស្នាដៃទាំងនោះបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់កូនខ្មែរ ក្នុងការផលិតឧបករណ៍បច្ចេកទេសទំនើបៗ ដែលអាចជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ សន្សំសំចៃពេលវេលា និងឆ្លើយតបតម្រូវការក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងសេវាកម្ម។ លោកក៏បានសម្តែងក្តីសង្ឃឹមថា នាពេលអនាគត កម្ពុជានឹងមានស្នាដៃនវានុវត្តន៍ និងមានផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែច្រើនបង្កើតឡើងដោយស្នាដៃកូនខ្មែរ។ ការលើកឡើងរបស់យុវជន-យុវតីទាំងនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជោគជ័យនៃការប្រារព្ធទិវាជាតិ TVET ២០២៦ ក្នុងការបង្កើតវេទិកាភ្ជាប់ការសិក្សា ជំនាញ បច្ចេកវិទ្យា និងទីផ្សារការងារ ព្រមទាំងជំរុញស្មារតីច្នៃប្រឌិដ្ឋ និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់យុវជនកម្ពុជា ឱ្យត្រៀមខ្លួនកាន់តែប្រសើរសម្រាប់ទីផ្សារការងារនាពេលអនាគត។ សូមបញ្ជាក់ថា ទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ លើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៦ ធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ «TVET ផ្តល់ជំនាញ ការងារ និងប្រាក់ចំណូល» នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ថ្ងៃទី១៥-១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះពីម៉ោង ៨ព្រឹករហូតដល់ម៉ោង៨យប់៕

(អន្តរជាតិ)៖ មន្ត្រីម្នាក់បាននិយាយថា ការខាតបង់ដែលបណ្តាលមកពីករណីឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត នៅម៉ាឡេស៊ី បានឈានដល់ ២,៩៧ ពាន់លានរីងហ្គីត (ប្រហែល ៧៣០ លានដុល្លារអាមេរិក) កាលពីឆ្នាំមុន ដែលជាការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងបើប្រៀបធៀបទៅនឹង ១.៥៧ ពាន់លានរីងហ្គីតដែលបានកត់ត្រាក្នុងឆ្នាំមុន។ ករណីឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតបានកើនឡើង ៨៧% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដោយមានករណីចំនួន ៦៦២០៤ ត្រូវបាន រាយការណ៍បើប្រៀបធៀបទៅនឹង ៣៥៣៦៨ កាលពីឆ្នាំមុន.អគ្គស្នងការនគរបាលម៉ាឡេស៊ី លោក Tan Sri Mohd Khalid Ismail Mohd Khalid Ismail បាននិយាយថា ការឆបោកតាមទូរស័ព្ទនៅតែជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុត ដោយមានករណីចំនួន ២៨៣៨៨ ត្រូវបានរាយការណ៍។វិធានការបង្ការ រួមទាំងការបំពាក់ជំនាញដល់សាធារណជន ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណឧបាយកលឧក្រិដ្ឋកម្ម គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត៕

(អន្តរជាតិ)៖ ការសិក្សាថ្មីមួយពីសាកលវិទ្យាល័យ Uppsala ក្នុងប្រទេសស៊ុយអែតបានកត់ត្រាឆ្នាំ ២០២៥ ថាជាឆ្នាំមួយដែលមានអំពើហិង្សាបំផុតចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ដោយមានចំនួនជម្លោះរដ្ឋ និងអ្នកស្លាប់ច្រើនបំផុត ចាប់តាំងពីការប្រល័យពូជសាសន៍រវ៉ាន់ដា។អ្នកស្រាវជ្រាវបានកត់ត្រាជម្លោះសកម្មចំនួន ៦៥ នៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ រួមទាំងសង្គ្រាមផ្ទាល់ ចំនួនប្រាំបីរវាងរដ្ឋ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីការប្រមូលទិន្នន័យបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៤៦។ជម្លោះអន្តររដ្ឋធំៗរួមមាន រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន អ៊ីស្រាអែល-ហាម៉ាស ឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាន ថៃ-កម្ពុជា និងជម្លោះជាច្រើនទៀតនៅទូទាំងតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារជម្លោះសរុបបានឈានដល់ប្រហែល ២៤៤៦០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដោយ អ៊ុយក្រែន ហ្គាហ្សា និងស៊ូដង់ស្ថិតក្នុងចំណោមតំបន់សង្គ្រាមដែលមានអ្នកស្លាប់ច្រើនបំផុត។អ្នកវិភាគនិយាយថា ការកើនឡើងនៃសង្គ្រាម និងការស្លាប់របស់ជនស៊ីវិលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអស្ថិរភាពសកល ដែលកំពុងកើនឡើង និងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ៕

(គូឡាឡាំពួរ)៖ អ្នកនាំចេញបង្គា និងកសិករនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ កំពុងតស៊ូជាមួយនឹង ភាពមិន ប្រាកដប្រជា ខណៈដែលអតិថិជនម៉ាឡេស៊ីពន្យារពេល ឬផ្អាកការបញ្ជាទិញ បន្ទាប់ពីជម្លោះអាហារសមុទ្រ រវាងប្រទេសទាំងពីរដែលបានចាប់ផ្តើមកាលពីខែមុន។ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកលក់អាហារសមុទ្រមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានឃើញអាជីវកម្មថយចុះ ដោយសារ ការផ្គត់ផ្គង់បង្គាថៃ ដែលជាធម្មតាមានតម្លៃថោកជាងបង្គាក្នុងស្រុក ត្រូវបានផ្អាក។ជម្លោះនេះបានចាប់ផ្តើមកាលពីខែមុន នៅពេលដែលទីក្រុងបាងកកបានរឹតត្បិតការនាំចូល បង្គាសមុទ្រ ម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពីមានការព្រួយបារម្ភអំពីសំណល់គីមី នៅក្នុងត្រី។ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានឆ្លើយតបដោយណែនាំការហាមឃាត់ជាបណ្តោះអាសន្ននៅថ្ងៃទី 1 ខែមិថុនា លើការនាំ ចូលបង្គា និងបង្គាប្រាំប្រភេទពីប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាបង្គាជើងស និងបង្គាខៀវ - លើការគ្រប់គ្រងសុ វត្ថិភាពចំណីអាហារ។ ក្រសួងកសិកម្ម និងសន្តិសុខចំណីអាហាររបស់ខ្លួនក៏បាននិយាយកាលពីខែមុនថា ខ្លួននឹងត្រូវការវិញ្ញាបនបត្រវិភាគបន្ថែមសម្រាប់បង្គាសមុទ្រថៃ។ដោយសារលោក Suriya Juangroongruangkit រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងសហករណ៍ថៃ គ្រោងនឹង ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់កិច្ចពិភាក្សាកម្រិតគោលនយោបាយ ដែលមានគោល បំណងបញ្ចប់ជម្លោះ ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងឧស្សាហកម្មនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរបាននិយាយថា ពួកគេមាន សង្ឃឹម។ជម្លោះនេះបានកើនឡើងពីមុន ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា បានបញ្ជាឱ្យមានការ ពិភាក្សា ជាបន្ទាន់ជាមួយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលគំរាមកំហែងដល់ជីវភាពរស់ នៅរបស់កសិករថៃ៕

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាអ្នកនាំចេញអាវុធធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែសង្គ្រាម ជាមួយអ៊ីរ៉ង់កំពុងធ្វើឱ្យជាប់ស្តុកអាវុធកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងពន្យារពេលការដឹកជញ្ជូនទៅឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្ត ដែល បង្កើនសំណួរថ្មីៗអំពីភាពជឿជាក់នៃការផ្គត់ផ្គង់យោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងអំឡុងពេលមានវិបត្តិ។យោងតាមទិន្នន័យពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិស្តុកហូម សហរដ្ឋអាមេរិកមានចំនួន ៤២ ភាគរយនៃការនាំចេញអាវុធសំខាន់ៗរបស់ពិភពលោក រួមទាំងយន្តហោះប្រយុទ្ធ និងប្រព័ន្ធមីស៊ីល រវាងឆ្នាំ ២០២១ និង ២០២៥។ នេះគឺខ្ពស់ជាងការនាំចេញរួមគ្នារបស់រុស្ស៊ី ចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប។យ៉ាងណាក៏ដោយ ទោះបីជាខ្លួនមានឥទ្ធិពលលើទីផ្សារអាវុធសកលក៏ដោយ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុង ប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីបំពេញស្តុកដែលអស់ដោយសារការប្រយុទ្ធគ្នាជាច្រើនខែ ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់គឺប្រទេសប៉ូឡូញ ដែលបានទទួលយន្តហោះចម្បាំង F-35A Lightning II ចំនួនបីគ្រឿងដំបូងក្នុងចំណោម ៣២ គ្រឿងដែលផលិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីខែឧសភា ដោយនៅសល់ ២៩ គ្រឿងទៀតគ្រោងនឹងដឹកជញ្ជូននៅចុងទសវត្សរ៍នេះ។ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍បានបង្ហាញថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានព្រមានសម្ព័ន្ធមិត្ត រួមទាំងប្រទេសប៉ូឡូញផងដែរ ឱ្យរំពឹងថានឹងមានការពន្យារពេល ក្នុងការដឹកជញ្ជូនអាវុធ ខណៈពេលដែលខ្លួនកំពុងធ្វើការកសាងឡើងវិញនូវស្តុកអាវុធរបស់ខ្លួន។កាលពីខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Pete Hegseth បានទទួលស្គាល់ នៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការព្រឹទ្ធសភាថា ការបំពេញស្តុកអាវុធឡើងវិញអាចត្រូវការពេលវេលា។ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយមក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិកស្តីទី លោក Hung Cao បាននិយាយថា មន្ទីរបញ្ចកោណបានផ្អាកកញ្ចប់អាវុធចំនួន 14 ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីធានាថាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិករក្សាគ្រាប់រំសេវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់៕

មីយ៉ាន់ម៉ា៖ ក្នុងឱកាសដំណើរទស្សនកិច្ចការងារនៅទីក្រុងយ៉ាងហ្គូន សាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញទស្សនកិច្ចស្ថានទូតព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅទីក្រុងយ៉ាងហ្គូន និងជួបសំណេះសំណាលជាមួយឯកឧត្តម ចេង ម៉ានិត ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពកម្ពុជាប្រចំាមីយ៉ាន់ម៉ា មន្ត្រីការទូត និងបុគ្គលិកស្ថានទូ ដែលកំពុងបំពេញបេសកកម្មការទូត ព្រមទាំងតំណាងវិនិយោគិនកម្ពុជា នៅទីក្រុងយ៉ាងហ្គូន។ក្នងឱកាសជំនួបនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានពាំនាំនូវការផ្តាំផ្ញើសួរសុខទុក្ខ និងការនឹករលឹកពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជូនចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្ត្រីស្ថានទូតទាំងអស់ ដែលកំពុងបំពេញភារកិច្ចក្នុងការពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងព្រមទាំងវិនិយោគិនកម្ពុជាដែលកំពុងប្រកបអាជីវកម្ម។ តាមរយៈចំណងមិត្តភាព ការទូតល្អរវាងកម្ពុជា និងមីយ៉ាន់ម៉ាដែលសុទ្ធតែជាប្រទេសដែលមានវប្បធម៌ អរិយធម៌ស្រដៀងគ្នាច្រើន ជាពិសេសគឺគោរពព្រះពុទ្ធសាសនារួមគ្នា ដែលពិតជាមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍បែបសាសនា ព្រមទាំងការលើកកម្ពស់ម្ហូបអាហារជាតិឱ្យក្លាយជាការទូតដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយអត្តសញ្ញាណជាតិ និងជំរុញលំហូរភ្ញៀវទេសចររវាងប្រទេសទាំងពីរ។ក្នុងឱកាសទស្សនកិច្ចនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានស្នើស្ថានទូតកម្ពុជាជួយជំរុញការទូតម្ហូបអាហារ (Gastronomy Diplomacy) និងទេសចរណ៍បែបសាសនា (Religious Tourism) ដែលជាផលិតផលទេសចរណ៍កម្ពុជាមានសក្តានុពលក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានវាយតម្លៃខ្ពស់ និងថ្លែងអំណរគុណចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ស្ថានទូត ក្នុងការជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងគាំទ្រដល់ការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍របស់កម្ពុជានៅទីផ្សារមីយ៉ាន់ម៉ា ថែមទាំង បានលើកទឹកចិត្តឱ្យស្ថានទូតបន្តសហការជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធទាំងវិស័យសាធារណៈ និងឯកជន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ វប្បធម៌ ម្ហូបអាហារ និងបេតិកភណ្ឌសាសនារបស់កម្ពុជា ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយនៅទីផ្សារមីយ៉ាន់ម៉ា។ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។​កម្មវិធីទី១ នៃដំណើរទស្សនកិច្ចការងារនៅទីក្រុងយ៉ាងហ្គូន សាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា។