(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) រវាងក្រសួងទេសចរណ៍ តំណាងដោយ ឯកឧត្តម សុង តុងហាប់ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី តំណាងដោយ លោកបណ្ឌិត អ៉ិន ចាន់នី ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ស្តីពី «ការប្រើប្រាស់សេវាកម្មរបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា សម្រាប់ប្រតិបត្តិការទទួលកម្រៃសេវាពីសេវាសាធារណៈតាមប្រព័ន្ធទូទាត់អេឡិចត្រូនិក (e-Payment)»។អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព ភាពងាយស្រួល និងទំនើបកម្មនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល ព្រមទាំងពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមចំណែកជំរុញបរិវត្តកម្មឌីជីថល និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ គឺជាផ្លែផ្កាបន្តពីជំនួបពិភាក្សាលើកទី១ រវាងក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ និងជាជំហានថ្មីមួយក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នទាំងពីរឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរចំពោះសមិទ្ធផល និងការរួមចំណែករបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងការចូលរួមគាំទ្រដល់វិស័យទេសចរណ៍កន្លងមក តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថល ការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងការឧបត្ថម្ភគាំទ្រព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេ និងបុណ្យសមុទ្រ ព្រមទាំងកម្មវិធីទេសចរណ៍នានាផងដែរ។ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ការចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ មិនមែនជាទីបញ្ចប់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏មានសារៈសំខាន់ ដើម្បីពង្រីកភាពជាដៃគូរវាងក្រសួងទេសចរណ៍ និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងសក្តានុពលរបស់វិស័យឯកជន ចូលរួមជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានភាពធន់ ភាពប្រកួតប្រជែង និងចីរភាព»។បន្ថែមពីនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានស្នើឱ្យធនាគារ អេស៊ីលីដា បន្តចូលរួមគាំទ្រព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិសំខាន់ៗដែលកម្ពុជាគ្រោងរៀបចំនាពេលខាងមុខ ជាពិសេសកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្រ្វង់កូហ្វូនី និង «ភូមិហ្រ្វង់កូហ្វូនី» ដែលនឹងក្លាយជាវេទិកាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជា ជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ សុវត្ថិភាព និងបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្តៅ ព្រមទាំងបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ វប្បធម៌ ម្ហូបអាហារ ផលិតផលខ្មែរ និងអត្តសញ្ញាណជាតិទៅកាន់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ៕

(ភ្នំពេញ)៖ កិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ ក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម “ខ”) នៃវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអញ្ជើញជាគណៈអធិបតីដឹកនាំកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងាររបស់ក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ») នៃវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន ដែលជាយន្តការដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន ដើម្បីរួមគ្នាពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ឆ្លើយតបសំណូមពររបស់វិស័យឯកជន និងកំណត់វិធានការគន្លឹះសម្រាប់ស្តារ និងពង្រឹងភាពធន់នៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។កិច្ចប្រជុំដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីឧកញ៉ា លូ ម៉េង សហប្រធានក្រុមការងារផ្នែកទេសចរណ៍ (ក្រុម «ខ»), ឯកឧត្តម លោកជំទាវ តំណាងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ, ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងទេសចរណ៍, តំណាងផ្នែកឯកជន, សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា, សមាគមក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍, ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ ព្រមទាំងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិ សរុបប្រមាណ ១៥០នាក់។ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះមានសារៈសំខាន់ និងទាន់សភាពការណ៍ ជាពិសេសក្នុងបរិបទដែលវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលរងឥទ្ធិពលពីកត្តាប្រឈមជាច្រើន រួមមានព័ត៌មានអវិជ្ជមាន និងបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា បញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក៏ដូចជាភាពតានតឹង និងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលបានជំរុញឱ្យថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើង និងប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ។ស្ថិតក្នុងបរិបទប្រឈមខាងលើ, ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាននិងកំពុងដាក់ចេញនូវវិធានការអន្តរាគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីគាំទ្រវិស័យឯកជន។ ជាមួយគ្នានេះ ភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងឯកជន គឺជាកម្លាំងដ៏ចាំបាច់ក្នុងការប្រែក្លាយបញ្ហាប្រឈមទៅជាឱកាស និងជំរុញការស្តារវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យមានសន្ទុះឡើងវិញ។អង្គប្រជុំ ក៏បានកត់សម្គាល់ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់តំណាងភាគី រដ្ឋ ឯកជន និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលសម្រេចបាននូវលទ្ធផលការងារវិជ្ជមានគួរជាទីកត់សម្គាល់ ដោយវិធានការចំនួន២២ សម្រេចបានពេញលេញទាំងអស់ ដោយវិធានការដែលយើងទើបសម្រេចបានចុងក្រោយ មានចំនួន២វិធានការ៖ (១) ការអភិវឌ្ឍតំបន់ភ្នំគូលែនជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ , (២) ការអភិវឌ្ឍខ្សែក្រវាត់បៃតង ដោយ ក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានចុះអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជំរុញខ្សែក្រវាត់បៃតងនៅតំបន់ទេសចរណ៍ និងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ជាមួយគ្នានេះ, អង្គប្រជុំ ក៏បានពិនិត្យពិភាក្សាលើសំណូមពរទាំង១១របស់វិស័យឯកជន ដែលមានជាអាទិ៍៖ ការស្នើសុំលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ទីផ្សារគោលដៅ, មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ដើម្បីកសាងម៉ាកសញ្ញា និងជំរុញការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ទៅក្រៅប្រទេស (Branding, marketing and promotion)ការតម្លើងកម្រិតព្រឹត្តិការណ៍ជាតិធំៗ ទៅកម្រិតអន្តរជាតិ និងការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលទំលាយ, ការតភ្ជាប់ផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែងាយស្រួលពីគោលដៅទេសចរណ៍១ ទៅ ១ ទៀត, ការបង្កបរិយាកាសអនុគ្រោះបន្ថែមទៀតដល់ការវិនិយោគ និងធុរកិច្ចក្នុងវិស័យទេសចរណ៍, ព្រមទាំងសំណូមពរផ្សេងៗទៀត។ ទន្ទឹមនេះ, កិច្ចពិភាក្សា ក៏បានផ្តោតលើសំណើក្នុងការជំរុញផ្លូវហោះហើរត្រង់ឱ្យបានច្រើនពីទីផ្សារគោលដៅសំខាន់ៗ ដែលទាមទារឱ្យមានការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅរវាងទេសចរណ៍ អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និង ផ្នែកឯកជន។ជាលទ្ធផល អង្គប្រជុំបានស្នើដាក់ចេញនូវវិធានការចាំបាច់បន្ទាន់ និងវិធានការគន្លឹះជាក់លាក់ ប្រកបដោយភាពជាក់ស្តែង និងប្រាកដនិយម ដោយផ្តោតលើការស្តារកិត្តិនាម និងរូបភាពវិជ្ជមានរបស់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ, ពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ, ជំរុញការផ្សព្វផ្សាយទីផ្សារទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែសកម្ម, ទាក់ទាញ និងនាំយកព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិសំខាន់ៗមករៀបចំនៅកម្ពុជាឱ្យបានកាន់តែច្រើន ព្រមទាំងជំរុញចលនាទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែផុលផុស៕

(អន្តរជាតិ)៖ ពាក់កណ្តាលនៃរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងដើម្បីរារាំងពន្ធគយដែលទើបដាក់ថ្មី របស់រដ្ឋបាលលោក Trump។ ពន្ធគយនេះ ប៉ះពាល់ដល់ប្រទេស និងតំបន់ប្រហែល ៦០ ដែលធ្វើ ពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងប្រទេសជប៉ុនផងដែរ។រដ្ឋញូវយ៉ក និងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ស្ថិតក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅតុលាការពាណិជ្ជកម្ម អន្តរជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឯកសាររបស់ពួកគេពិពណ៌នាអំពីពន្ធគយថា "តាមអំពើចិត្ត មិនស្ថិតស្ថេរ និងផ្ទុយនឹងច្បាប់"។ ពួកគេស្វែងរកការផ្អាកពន្ធគយ និងធ្វើឱ្យមិនមានសុពលភាព។នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា រដ្ឋបាលលោក Trump បានដាក់ពន្ធគយបន្ថែមក្រោមមាត្រា ៣០១ នៃច្បាប់ ពាណិជ្ជកម្ម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់វិធានការសងសឹក ប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលវាកំណត់ថាជា ការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មអយុត្តិធម៌។រដ្ឋបាលបានអះអាងថាដៃគូពាណិជ្ជកម្មគោលដៅបានបរាជ័យក្នុងការចាត់វិធានការគ្រប់គ្រាន់ រួមទាំង ការទប់ស្កាត់ការនាំចូលទំនិញដែលផលិតតាមរយៈការបង្ខំឱ្យធ្វើការ។រដ្ឋអាជ្ញាញូវយ៉ក លោកស្រី Letitia James បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ។ នាងបាននិយាយថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន «កំពុងព្យាយាមដំឡើងពន្ធដោយខុសច្បាប់លើគ្រួសារ និងអាជីវកម្មជាមួយ នឹងពន្ធគយជុំថ្មីមួយ»។លោកស្រី James អះអាងថា ច្បាប់ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកបង្ហាញ យ៉ាងច្បាស់ថា ប្រធានាធិបតីមិនមានអំណាចក្នុងការកំណត់ពន្ធគយយ៉ាងទូលំទូលាយនោះទេ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ផ្នែកមួយនៃរ៉ុក្កែត SpaceX ដែលមានទម្ងន់ប្រហែលបួនតោន និងធ្វើដំណើរក្នុងល្បឿនជាង 5,000 ម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងឋានព្រះច័ន្ទ ដោយអចេតនា។ផ្នែកនេះ គឺមកពីដំណាក់កាលទីពីរនៃរ៉ុក្កែត SpaceX Falcon 9 ហើយបានអណ្តែតនៅក្នុងលំហអាកាស ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុន។ រ៉ុក្កែត Falcon 9 បានហោះឡើងនៅថ្ងៃទី 15 ខែមករា ឆ្នាំ 2025 ដោយដឹកយានចុះ ចតពាណិជ្ជកម្មរ៉ូបូតពីរគ្រឿង។ ខណៈពេលដែលដំណាក់កាលទីមួយរបស់វា ឧបករណ៍ជំរុញដែលប្រើ សម្រាប់ការហោះឡើង បានវិលត្រឡប់មកផែនដីវិញ ដំណាក់កាលទីពីរ ឬខាងលើរបស់វាបានបម្រើ ជាកម្លាំងពលកម្មក្នុងលំហអាកាសដើម្បីជំរុញយានចុះចតនៅលើផ្លូវរបស់ពួកគេទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ ហើយបន្ទាប់ពីបេសកកម្មរបស់វាត្រូវបានបញ្ចប់ ត្រូវបានទុកឱ្យអណ្តែតនៅក្នុងលំហអាកាស។អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប៉ាន់ប្រមាណថា ការប៉ះទង្គិចគ្នានេះនឹងមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ផែនដីទេ ប៉ុន្តែនឹងបង្កើត ជារណ្ដៅដែលមានអង្កត់ផ្ចិតពី 65 ទៅ 90 ហ្វីត (20 ទៅ 30 ម៉ែត្រ) នៅលើផ្ទៃឋានព្រះច័ន្ទ នេះបើយោងតាម ការសិក្សាមុនបោះពុម្ពដែលសរសេរដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ រួមទាំងអ្នកស្រាវជ្រាវនៅ NASA។ ផលប៉ះពាល់នេះនឹងមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេពីផែនដីទេ ហើយថែមទាំងអាចពិបាកក្នុងការមើល ឃើញតាមរយៈតេឡេស្កុបផងដែរ។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Paul Wiegert សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកតារាសាស្ត្រ និងរូបវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Western ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ខេត្ត Ontario ដែលមិនបានចូលរួមក្នុងការសិក្សានេះ បាននិយាយថា "ប្រសិនបើ អ្នកស្រមៃថាព្រះច័ន្ទជានាឡិកា វានឹងប៉ះទង្គិចគ្នាត្រង់កន្លែងដែលលេខ 10 នឹងស្ថិតនៅ"។ "ប៉ុន្តែផ្នែកនោះ នៃព្រះច័ន្ទត្រូវបានបំភ្លឺនៅពេលនេះ ដូច្នេះពន្លឺភ្លឺនឹងត្រូវបានបិទបាំងដោយពន្លឺរបស់ព្រះច័ន្ទខ្លួនឯង"។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ទេចកម្ទីដែលបង្កើតឡើងដោយរ៉ុក្កែតស៊ីឡាំងវែង អាចត្រូវបានបំភ្លឺដោយ ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវមើលឃើញវាតាមរយៈតេឡេស្កុប ។សម្រាប់បេសកកម្មដែលឆ្ពោះទៅកាន់គន្លងផែនដីទាប តំបន់ក្បែរនោះដែលស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ វិលជុំវិញភពផែនដីរបស់យើង SpaceX និងប្រតិបត្តិករផ្សេងទៀតជាធម្មតាបោះ ចោលដំណាក់កាលខាង លើដោយអនុញ្ញាតឱ្យវាដុតបរិយាកាសរបស់ផែនដី៕

(អន្តរជាតិ)៖ ក្រសួងសុខាភិបាលរដ្ឋ Michigan បាននិយាយថា ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ cyclosporiasis ដែល បានរីករាលដាលជាករណីធំបំផុតក្នុងកំណត់ត្រានៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានបណ្តាលឱ្យមានការស្លាប់ដំបូង។ជំងឺ Cyclosporiasis ដែលជាជំងឺពោះវៀនដែលបង្កឡើងដោយប៉ារ៉ាស៊ីត Cyclospora ជាទូទៅមិនគំរាម កំហែង ដល់អាយុជីវិតទេ តែរដ្ឋ Michigan ដោយដកស្រង់កំណត់ត្រាវេជ្ជសាស្ត្រ បាននិយាយថា អ្នកទាំងពីរ ដែលបានស្លាប់មានស្ថានភាពសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺនេះ និងការខ្សោះជាតិទឹក ដែលពាក់ព័ន្ធ។ការស៊ើបអង្កេតរបស់ FDA បានភ្ជាប់ការផ្ទុះឡើងនេះ ដែលឥឡូវនេះស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋចំនួនប្រាំបួន ទៅនឹង សាឡាត់ iceberg ដែលមានប្រភពមកពីប្រតិបត្តិការឯកជន Taylor Farms នៅកណ្តាលប្រទេសម៉ិកស៊ិក និងដាក់នៅក្នុងម្ហូបនៅហាង Taco Bell ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Yum Brands។ សាឡាត់ត្រូវបានប្រមូលម កវិញ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរនៅតែកំពុងស្វែងរកប្រភពសក្តានុពលផ្សេងទៀត។អ្នកជំនាញរោគរាតត្បាតសង្ស័យថា មានការផ្ទុះឡើងច្រើន ហើយវាមិនច្បាស់ភ្លាមៗទេថាតើ មនុស្សដែលបានស្លាប់នោះមានជំងឺពីសាឡាត់ iceberg របស់ Taylor Farms ដែលបម្រើនៅភោជនីយដ្ឋាន Taco Bell ឬមកពីប្រភពផ្សេងទៀតដែលមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ។ករណីជំងឺស៊ីក្លូស្ប៉ូរ៉ាស៊ីសនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងដល់កម្រិតកំណត់ត្រានៅឆ្នាំនេះ ដោយ ការផ្ទុះឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះស្ថិតក្នុងចំណោមជំងឺដែលបង្កឡើងដោយអាហារដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិកថ្មីៗនេះ។វាក៏បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ ដោយធ្វើឱ្យការលក់ សាឡាដ និងការទៅភោជនីយដ្ឋានដូចជា Sweetgreen និង Chipotle ថយចុះ។មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) ដែលការឃ្លាំមើលរបស់ខ្លួនយឺតយ៉ាវ ក្នុងការរាយការណ៍របស់រដ្ឋជាច្រើនសប្តាហ៍ បានកត់ត្រាករណីដែលបានបញ្ជាក់ដោយមន្ទីរពិសោធន៍ចំនួន 6,707 ករណីទូទាំងប្រទេសគិតត្រឹមថ្ងៃទី 28 ខែកក្កដា រួមជាមួយនឹងករណីសង្ស័យជាង 11,500 ករណី ដែលមិនទាន់បានបញ្ជាក់តាមរយៈការធ្វើតេស្តមន្ទីរពិសោធន៍៕

(អន្តរជាតិ)៖ ប្រភពព័ត៌មានបាននិយាយថា យោធាអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលជិត ៨០% សម្រាប់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលសំខាន់មួយអស់ហើយ ខណៈដែលមេបញ្ជាការយោធាជាន់ខ្ពស់អាមេរិកកំពុង ព្រមានថា ស្តុកគ្រាប់រំសេវរបស់មន្ទីរបញ្ចកោណមាន «កម្រិតទាបគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ» នេះបើយោងតាម ប្រភពជាច្រើនដែលស្គាល់ពីបញ្ហានេះ។ស្តុកប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសសំខាន់ៗត្រូវបានបាត់បង់ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ យោធាអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីល THAAD ជិតបួនភាគប្រាំ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងចំនួន មុនសង្គ្រាម និងប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីល Patriot របស់ខ្លួនចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើម សង្គ្រាមមក នេះបើយោងតាមប្រភពពីរដែលស្គាល់ពីរបាយការណ៍ស្តុកចុងក្រោយបំផុត។ ការបង្ហាញព័ត៌មានស្តុកមីស៊ីល THAAD ទាបមិនធ្លាប់មានរបាយការណ៍ពីមុនមកទេ។មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិប៉ាន់ប្រមាណថា សហរដ្ឋអាមេរិកមានមីស៊ីល Patriots ប្រហែល ២២០០ គ្រាប់ (ក្នុងចំណោមពីរប្រភេទដែលទំនើបបំផុតរបស់វេទិកា) និងមីស៊ីល THAAD ចំនួន ៤៥២ គ្រាប់នៅក្នុងស្តុករបស់ខ្លួនមុនពេលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើម។ សម្ព័ន្ធមិត្តឈូងសមុទ្រក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភថ្មីៗអំពីរបៀបដែលកង្វះខាតប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសអាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការទប់ស្កាត់ការសងសឹកដែលអាចកើតមានពីអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិន បើប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចចិត្តបង្កើនជម្លោះដែលកំពុងបន្ត។មន្ត្រីជាច្រើនបាននិយាយថា ប្រទេសជាច្រើនពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានទទួលស្គាល់ថាកង្វះខាតស្តុកទុកអាចរារាំងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការស្ទាក់ចាប់ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់ ជាពិសេសប្រសិនបើពួកគេត្រូវ បានកំណត់ គោលដៅដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក។បញ្ហាស្តុកទុកនេះត្រូវបានលើកឡើងម្តងទៀតមុនពេលការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានាធិបតីកាលពីចុងសប្តាហ៍មុនដើម្បីលុបចោលការវាយប្រហារថ្មីលើអ៊ីរ៉ង់ ដែលសម្គាល់យ៉ាងហោចណាស់ជាលើកទីពីរក្នុងរយៈ ពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ ដែលទីប្រឹក្សាយោធាជាន់ខ្ពស់របស់លោក Trump បានសម្តែងការព្រួយ បារម្ភជាពិសេសអំពីចំនួនគ្រាប់រំសេវសំខាន់ៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងថយចុះក្នុងអំឡុងពេលពិភាក្សាអំពីការកើនឡើងនៃជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់។យោងតាមប្រភពដែលស៊ាំនឹងរបាយការណ៍ផ្ទៃក្នុងរបស់ Pentagon ថ្មីៗនេះ កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ បានប្រើប្រាស់អាវុធចម្ងាយឆ្ងាយដែលមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ "ស្ទើរតែទាំងអស់" របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុង ពេលជម្លោះ។ Reuters បានរាយការណ៍ជាលើកដំបូងអំពីការព្រួយបារម្ភជាក់លាក់ អំពីស្តុកទុកមីស៊ីល ចម្ងាយឆ្ងាយដែលមានភាពជាក់លាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក៕

(កំពង់ចាម)៖ វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តកំពង់ចាម (PIKP) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះ​បណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានផ្ដល់ឱកាស​អាហារូបក​រណ៍​សរុប ៩៥០​កន្លែង​លើ​មុខជំនាញចំនួន១​២ ជាមួ​យនិងប្រាក់ឧប​ត្ថម្ភបន្ថែ​មជា​រៀងរាល់​ខែសម្រាប់យុវ​ជនដែលមក​ពីគ្រួ​សារ​ក្រី​ក្រ និង​ងាយ​រងហា​និភ័​យពី​រាជរដ្ឋា​ភិបាល។បើយោង​តា​មវិទ្យាស្ថាន PIKP ​បានឱ្យដឹ​ងថា ជំនាញទាំង​១២ នោះរួមមាន​ ការងារកំ​បោរ, ការដំឡើ​ងបណ្តា​ញអគ្គិស​នី​ក្នុង​អគារ, ការ​ងា​រការ៉ូ និង​ការ​ដំឡើងដំបូល, ការរចនាក្រាហ្វិកដោយកុំព្យូទ័រ, សេវាកម្មសម្អាងកាយ, សេវាកម្មកាត់សក់បុរស, ការធ្វើម្ហូបខ្មែរ និងធុរកិច្ចភេសជ្ជៈ, សេវាក​ម្មប​រិក្ខារ​ត្រ​ជា​ក់ក្នុ​ង​គេហ​ដ្ឋាន, ការ​ថែ​ទាំ និ​ងជួសជុល​រថយន្ត, ការផ្សារលោ​ហៈដោយធ្នូអគ្គិសនី​ (ធូប), និងការ​ថែ​ទាំ និង​ជួសជុល​ទោចក្រយា​ន​យន្ត។ជាមួយគ្នានេះវិទ្យា​ស្ថានក៏បានបញ្ជាក់​ថា​ គិតចា​ប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ មកត្រឹមថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៦ នេះមា​នយុវជន​មកពីគ្រួសារ​ក្រី​ក្រ និង​ពលរដ្ឋទូទៅ​សរុប ២,១០៥នាក់ ដែល​ទទួល​បានអា​ហារូបករ​ណ៍ ១.៥លាន​របស់ស​ម្ដេច​ធិបតី។ ក្នុង​នោះមានក្រុមដែ​លមកពី​គ្រួសារក្រីក្រ និងងា​យរងហា​និភ័យចំនួន​ ១,៥៨៧នា​ក់ ដែល​ទទួលបណ្ដុះបណ្ដា​លជំនាញ។បន្ថែមពីលើនេះវិទ្យា​សា្ថនគ្រោងនឹ​ងបើកវគ្គ​សិ​ក្សាថ្មី នឹងចាប់​ផ្តើមចុះ​ឈ្មោះ​ចូលរៀ​នចាប់​ពីថ្ងៃ​ជូន​ដំណឹ​ង​នេះត​ទៅ​ ដើម្បីទទួល​បានអា​ហារូប​ករណ៍​សិ​ក្ខា​កាមអាច​ទាក់ទង​​សាកសួ​រព័ត៌មានបន្ថែ​មតាម​រយៈ​ទូ​រ​ស​ព្ទលេខ ០៨៥ ៤៤៤ ៦៤៧/ ០៩០ ៤៤៤ ៦៧៤ ឬអ​ញ្ជើញ​​មកទីតាំង​របស់វិទ្យា​ស្ថាន​ពហុ​ប​ច្ចេ​កទេសខេត្តកំពង់ចាម (PIKP)  ដែលមាន​អាស័យដ្ឋាន ផ្លូវជាតិលេ​ខ៧ចាស់ ភូមិទី៧ សង្កាត់​កំពង់ចាម ក្រុងកំពង់​ចាម ខេត្តកំ​ពង់ចាម៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងរយៈពេល ៦ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ រោងចក្រនៅកម្ពុជាកើនឡើងចំនួន ៨៤៥រោងចក្រ ដែលបង្កើតឱកាសការងារថ្មីជាង ៩ម៉ឺនកន្លែងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិយាកាសវិនិយោគដ៏រឹងមាំ និងការទាក់ទាញឥតឈប់ឈររបស់កម្ពុជាក្នុងនាមជាគោលដៅវិនិយោគ។ លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ គូសបញ្ជាក់ថានៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែដើមឆ្នាំនេះ រោងចក្របានកើនពី ៤៦ ៦៤៩ ទៅ ៤៧ ៤៩៤ ដែលជាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងបានបង្កើតឱ្យមានឱកាសការងារជាង ៩ម៉ឺនកន្លែងជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលភាគច្រើននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ក្នុងនោះរោងចក្រក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប បានកើនឡើងពី ២ ៧២៥ ដល់ ២ ៨៩០។លោក ស៊ុន មេសា បានលើកឡើងថា កំណើនវិជ្ជមាននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តឥតឈប់ឈររបស់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិមកលើកម្ពុជា និងបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការជំរុញការវិនិយោគ បើទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមិនទាន់មានភាពប្រាកដប្រជានៅឡើង។អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅបន្តប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជាក៏ដោយ កម្ពុជានៅតែអាចទាក់ទាញការវិនិយោគ បង្កើនចំនួនរោងចក្រ និងបង្កើតការងារថ្មីជាបន្តបន្ទាប់ ហើយកំណើននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនលើសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ គោលនយោបាយគាំទ្រវិនិយោគ និងកម្លាំងពលកម្មដែលមានជំនាញរបស់កម្ពុជា»។បន្ថែមពីនេះ លោក បានបញ្ជាក់ថា ការងារថ្មីជាង ៩ម៉ឺនកន្លែង ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាភស្តុតាង ដែលបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាកំពុងបន្តបង្កើតឱកាសការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងពង្រឹងមូលដ្ឋានសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងអតីតពលករទាំងអស់ ស្វែករកការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក តាមរយៈវេទិកាការងារ ឬទាក់ទងមកលេខ ១២៩៧ ដែលផ្តល់ប្រាក់ចំណូលសមរម្យ ធានាបាននូវសុវត្ថិភាព ការការពារសិទ្ធិការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍សង្គមស្របតាមច្បាប់ជាធរមាន ជាជាងការចំណាកស្រុកដោយប្រថុយប្រថានដែលធ្វើឱ្យខាតបង់ពេលវេលា និងថវិកាជាដើម៕

(ភ្នំពេញ)៖ យុវជន អាន ​សេង​ហឿន ជាអតីត​សិស្ស​និទ្ទេស A ម​កពី​ខេត្ដព្រៃវែង ដែលបាន​សម្រេចចិត្ដ​ជ្រើសរើស​សិក្សា​ជំនាញ​វិស្វកម្ម​អេឡិច​ត្រូ​និច នៅ​ក្នុងវិ​ទ្យាស្ថានជាតិបណ្ដុះ​បណ្ដាលបច្ចេកទេស (NTTI) នៃក្រសួងការការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដោយសារ​មើល​ឃើញ​ឱកាស​ការ​ងារ​ខ្ពស់ និង​ចង់ដើរតាមក្តីស្រមៃដែលខ្លួនមានតាំងពីកុមារភាពក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។យុវជន សេងហឿន បានឱ្យដឹងថា លោកស្រលាញ់​ពេញ​ចិត្ត​ជំនាញ​វិស្វកម្ម​អេឡិច​ត្រូនិច​តាំង​ពីក្មេង​មក។​ អំឡុងពេលរៀនថ្នាក់ទី១២ លោក​បាន​ចាប់​ផ្តើមសិក្សាស្វែង​យល់បន្ថែ​មពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញ និងគ្រឹះស្ថានអប់រំដែលផ្តល់ការប​ណ្តុះបណ្តាលលើជំនាញនេះ។ តាមរយៈការស្វែង​រកព័ត៌​មាន​នៅ​លើបណ្តាញ​សង្គម និង​ការពិគ្រោះយោ​បល់ពី​សិស្សច្បង លោ​កបាន​មើលឃើញថា ជំនាញអេឡិច​ត្រូនិចមិ​នត្រឹមតែស្រប​នឹងចំណង់​ចំណូល​ចិត្តរ​បស់ខ្លួនតាំងពីកុមា​រភាពប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែក៏ជាជំ​នាញដែ​លកំពុង​មានតម្រូវការខ្ពស់នៅក្នុ​ងទីផ្សារកា​រងា​រកម្ពុជាផងដែរ។លោកបាននិយាយថា៖ « ខ្ញុំមានចំណង់ចំណូលចិត្ដលើជំនា​ញអេឡិចត្រូនិច​តាំងពីក្មេង។ ដល់ពេល​រៀនថ្នាក់ទី១២ ខ្ញុំបានចំណាយពេល​ស្វែងរ​ក​ព័ត៌​មាន និង​ពិគ្រោះយោបល់​ពីសិស្សច្បង ដើម្បីស្វែងរ​កសាលាដែលមា​នស្ដង់ដារ​ ដើម្បីស​ម្រេ​ចក្ដីស្រមៃ»។បន្ទាប់ពី​បានស្វែងរកវិទ្យាស្ថា​នជាច្រើន អតីត​សិស្សនិទ្ទេស A រូ​បនេះ​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​បណ្ដុះប​ណ្ដាល​បច្ចេក​ទេ​ស​ក្នុ​ង TVET ពី​ព្រោះ​លោកមើ​លឃើញអំពី​គុណ​ភាព​អប់រំ ដែលខាងសាលាមា​នការបង្រៀនទាំ​ងទ្រឹស្ដី និង​ការអនុវត្ដជាក់ស្ដែង ព្រមទាំង​មានគ្រឿងបរិក្ខារទំនើប និង​សម្បូរបែប ដែលអា​ចឲ្យសិស្សា​នុសិស្សអភិវ​ឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួន​បាន។លោកបាននិយាយថា៖ « បន្ទាប់ពីបានចូលរៀននៅ NTTI ខ្ញុំពិតជាពេញចិត្ត ព្រោះសាលាមានទាំងឧបករណ៍សិក្សាទំនើប និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូដែ​ល​មាន​បទពិសោធន៍ និងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្រៀន។ ការសិក្សានៅ TVET បានផ្ដល់ឱ្យខ្ញុំទាំងចំណេះដឹង ទាំងជំនាញអនុវត្ត ដែល​ជាមូល​ដ្ឋាន​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់អា​ជីពរបស់ខ្ញុំ​នាពេលអនាគត »។ចំពោះគោលដៅ​នាពេលអនាគ​ត​ យុវជន អាន សេងហឿន បានបង្ហាញ​ពីបំណងចង់យ​​កចំណេះដឹង និងជំនា​ញដែលទ​ទួលបា​នពីកា​ររៀន​ក្នុង​សា​លា NTTI ម​កអភិវឌ្ឍប​ច្ចេ​កវិទ្យា​ថ្មីៗ និង​រួមចំណែក​ដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​បង្កើត​ប្រយោជន៍​ដល់សង្គម។ជាមួយគ្នានេះ អតីត​សិស្ស​និទ្ទេស A រូបនេះ​ក៏បាន​ចែករំលែកបីគន្លឹះ​សំខាន់​ៗក្នុង​ការទទួលបាននិ​​ទ្ទេសល្អ រួម​មាន ទី១ ស្វ័យសិក្សា គឺរៀន​ទាំងនៅ​សា​លា និងរៀន​ដោយខ្លួនឯង​ដូចជាការរៀបចំ​កា​រវិភាគបន្ថែម, ទី២ សិក្សាឲ្យចំ​គោលដៅគឺសិក្សាឲ្យចំមុ​ខវិជ្ជា មេរៀន និងការជ្រើស​រើសយក​សៀវ​ភៅ​សិក្សា​ឲ្យបាន​ត្រឹម​ត្រូវ និង ទី ៣ គឺគួរ​មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួ​យសិក្សា ឬក៏អ្នកដែល​មានចំ​ណេះដឹ​ង​ខ្ពស់ ដើម្បីជា​កត្ដា​អូស​ទាញឲ្យ​ខិតខំរៀ​ន​សូត្រ​បន្ថែម​ទៀត។ជាចុងក្រោយ យុវជន អាន សេ​ងហឿន បានអំពាវនា​វឱ្យយុវជនកម្ពុជាងាក​មកចាប់អារម្មណ៍​សិក្សាជំនាញ​ក្នុងវិស័យ TVET ឱ្យកាន់​តែច្រើន ព្រោះជា​វិស័យដែ​លផ្តល់ទាំងចំ​ណេះ​ដឹង ជំនាញ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្តែង និង​ឱកាស​ការ​ងារ​ខ្ពស់។ លោកក៏បាន​លើកទឹ​កចិត្តឱ្យ​យុវជន​ហ៊ាន​ដើរតា​មក្តី​ស្រ​មៃ និង​ជ្រើស​រើសជំនាញ​ដែ​ល​ស្របនឹ​ងសមត្ថភាព និង​ចំណ​ង់ចំណូល​ចិត្តរ​បស់ខ្លួន ដើម្បីក​សាងអនាគត​ឲ្យកាន់តែប្រ​សើ​រ៕

(អន្តរជាតិ)៖ អ្នកភូគព្ភវិទូបានរកឃើញចង្កោមពេជ្រយក្សដ៏កម្រ ដូចជាពេជ្រ Cullinan ទំហំ 3,106 ការ៉ាត់ ដែលបង្កើតឡើងនៅជម្រៅធំជាងពេជ្រធម្មតា។យោងតាម កាសែត Independent សាស្ត្រាចារ្យរង Geoffrey Howarth ដែលជាអ្នកភូគព្ភវិទូនៅសាកលវិទ្យាល័យ Cape Town និងសហការីរបស់គាត់កំពុងស៊ើបអង្កេតថាតើ ថ្មប្រភេទណាដែលមានពេជ្រ CLIPPIR និងដំណើរការនៃការនាំយកវាឡើងលើផ្ទៃ។ ពេជ្រ CLIPPIR ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមពេជ្រសមុទ្រជ្រៅបំផុត ដែលបង្កើតឡើងនៅជម្រៅជាង ៤០០ គីឡូម៉ែត្រក្រោមផ្ទៃក្នុងតំបន់អន្តរកាល mantle (ស្រទាប់ក្រាស់នៃថ្មក្តៅរវាងស្នូលផែនដី និងសំបកផែនដី)។ បើប្រៀបធៀប ពេជ្រធម្មតាដែលត្រូវបានរកឃើញ នៅក្រោមទ្វីបបុរាណមានជម្រៅប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រ។ ដូច្នេះ ពេជ្រ CLIPPIR មានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ ការសិក្សាតំបន់នៅក្នុងផែនដីដែលមិនអាចសង្កេតឃើញដោយផ្ទាល់។អ្នកស្រាវជ្រាវបានផ្តោតលើរ៉ែអូលីវីនដែលមាននៅក្នុងគីមប៊ឺឡៃត៍នេះគឺជាថ្មភ្នំភ្លើងដ៏កម្រមួយប្រភេទ ដែលងើបឡើងយ៉ាងលឿនពីជម្រៅនៃផែនដី ដោយដើរតួជាជណ្តើរយន្តធម្មជាតិដែលដឹកពេជ្រ និងរ៉ែផ្សេងទៀតពីស្រទាប់ផែនដីឡើងលើផ្ទៃផែនដី។ អូលីវីនគឺ ជាសារធាតុរ៉ែស៊ីលីតពណ៌បៃតងទូទៅ មួយដែលផលិតពីម៉ាញ៉េស្យូម ជាតិដែក និងស៊ីលីកុន ហើយវាគឺជាសារធាតុរ៉ែសំខាន់នៅក្នុងស្រទាប់ខាងលើរបស់ផែនដី។ នៅពេលដែលវាងើបឡើង គីមប៊ឺឡៃត៍ដឹកអូលីវីនពីថ្មនៅក្នុងស្រទាប់ផែនដីដែលវាឆ្លងកាត់។ដោយផ្អែកលើដំណើរការនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណតំបន់ដែលពេជ្រប្រមូលផ្តុំមុនពេលត្រូវបាននាំយកមកលើផ្ទៃ។ ក្រុមរបស់លោក Howarth បានកំណត់តំបន់ដែលមានមាតិកាជាតិដែកខ្ពស់ខុសពីធម្មតានៅក្នុងស្រទាប់ផែនដី ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងថ្ម kimberlite ដែលមានពេជ្រ CLIPPIR។ ការរកឃើញរបស់ពួកគេផ្តល់នូវឧបករណ៍ជាក់ស្តែងសម្រាប់ការរុករកពេជ្រ ពីព្រោះថ្ម kimberlite ដែលមានសារធាតុរ៉ែ olivine សម្បូរជាតិដែក ទំនងជាមានពេជ្រ CLIPPIR។ ភស្តុតាងថ្មីពីការវិភាគគីមីរបស់ក្រុមស្រាវជ្រាវលើអូលីវីនបង្ហាញថា kimberlite មានផ្ទុកពេជ្រ CLIPPIR ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងសំបកមហាសមុទ្របុរាណ (សំបកផែនដីនៅក្រោមមហាសមុទ្រ) ដែលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយសារធាតុរាវក្តៅដែលចរាចរពាសពេញបាតសមុទ្រមុនពេលជ្រាបចូលទៅក្នុងផែនដីជ្រៅ។ យោងតាមក្រុមស្រាវជ្រាវ kimberlite ដែលជាថ្មភ្នំភ្លើងដ៏កម្រមួយប្រភេទមានផ្ទុកសារធាតុ olivine សម្បូរជាតិដែក និងសារធាតុរ៉ែផ្សេងៗទៀត មានសក្តានុពលខ្ពស់ជាងក្នុងការមានផ្ទុកពេជ្រ CLIPPIR ដែលប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងតំបន់ដូចជា Sierra Leone និង Angola។យោងតាម The Conversation ពេជ្រមួយចំនួនដែលមិនធម្មតាបំផុតដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថ្នាក់ CLIPPIR ដ៏កម្រ ដែលមានចំនួនតិចជាង 1% នៃពេជ្រទាំងអស់នៅលើផែនដី។ ឈ្មោះនេះគឺជាអក្សរកាត់សម្រាប់ លក្ខណៈប្លែកៗចំនួនប្រាំមួយ រួមទាំងភាពស្រដៀងគ្នាទៅនឹងពេជ្រ Cullinan ទំហំធំ ការរួមបញ្ចូលខាងក្នុងតិចតួចបំផុត ភាពច្បាស់លាស់ខ្ពស់ រូបរាងមិនធម្មតា និងសំណឹកគីមីធម្មជាតិ។ ក្រុម CLIPPIR មានពេជ្រធំបំផុតចំនួនបីដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ៖ Cullinan ទំហំ 3,106 ការ៉ាត់ ពីអណ្តូងរ៉ែ Premier នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Lesedi La Rona ទំហំ 1,111 ការ៉ាត់ និង Motswedi ទំហំ 2,492 ការ៉ាត់ ដែលទាំងពីរមកពីអណ្តូងរ៉ែ Karowe ក្នុងប្រទេសបុតស្វាណា។ យោងតាម ការជូនដំណឹងអំពីការរកឃើញ ពេជ្រ Cullinan នៅតែជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់នៃថ្នាក់ CLIPPIR។ ត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ 1905 នៅជិតទីក្រុង Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ទម្ងន់ប៉ាន់ស្មានរបស់វាចំនួន 3,106 ការ៉ាត់ គឺស្មើនឹង 621 ក្រាម ដែលមានទំហំប៉ុនដបទឹកស្តង់ដារ។ អ្នកស្រាវជ្រាវប៉ាន់ប្រមាណថា Cullinan បានលេចចេញមកលើផ្ទៃផែនដីតាមរយៈការផ្ទុះ kimberlite ប្រហែល 1.18 ពាន់លានឆ្នាំមុន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាពេជ្រមួយក្នុងចំណោមពេជ្រចំណាស់ជាងគេ និងមានអាយុកាលជ្រៅបំផុត។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏អាក្រក់បំផុតពុំធ្លាប់មាននេះ ធ្លាប់បានវាយប្រហារភពផែនដីម្ដងហើយ កាលពីជាង១ម៉ឺនឆ្នាំមុន ពេលនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភថា ព្យុះព្រះអាទិត្យនេះអាចត្រឡប់មកវិញម្ដងទៀត ជាហេតុដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របន្តសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងរកវិធីសាស្ត្រដើម្បីទប់ទល់នឹងព្យុះមួយនេះ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវមួយនៅសាកលវិទ្យាល័យបូស្តុនចង់ចាក់សារធាតុគីមីចូលទៅក្នុងដែនម៉ាញេទិក របស់ផែនដី ដើម្បីបង្កើតជញ្ជាំងប្លាស្មាសិប្បនិម្មិត ដែលអាចទប់ទល់នឹងព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏ខ្លាំងក្លា។យោងតាម Space ក្រុមស្រាវជ្រាវដែលដឹកនាំដោយសាស្ត្រាចារ្យរង Brian Walsh នៅសាកលវិទ្យាល័យ Boston រដ្ឋ Massachusetts បានស្នើដំណោះស្រាយដិតមួយហៅថា StormWall ដើម្បីពង្រឹងដែនម៉ាញេទិក ដែលជាខែលធម្មជាតិដែលការពារព្យុះ ព្រះអាទិត្យ ដ៏ខ្លាំងក្លាពីការប៉ះទង្គិចនឹងផែនដី។ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ការក្លែងធ្វើកុំព្យូទ័រដើម្បីបង្ហាញថា ការពង្រឹងដែនម៉ាញេទិកជាមួយនឹងកងនាវាយានអវកាសអាចកាត់បន្ថយ អាំងតង់ស៊ីតេនៃព្យុះភូមិសាស្ត្រដ៏ សំខាន់មួយបានជាងពាក់កណ្តាល។ប្រសិនបើគំនិតនេះក្លាយជាការពិត ប្រព័ន្ធ StormWall អាចការពារផ្កាយរណបដែលងាយរងគ្រោះ បណ្តាញទំនាក់ទំនងសកល ប្រព័ន្ធ GPS និងបណ្តាញអគ្គិសនីពីការរំខានដែលបណ្តាលមកពីភាគល្អិតដែលមានបន្ទុកពីព្យុះព្រះអាទិត្យ។ សាស្ត្រាចារ្យរង Brian Walsh បានចែករំលែកថា គំនិតរបស់គាត់សម្រាប់ជញ្ជាំងព្យុះអវកាសត្រូវបានបំផុសគំនិត ដោយបាតុភូតធម្មជាតិមួយ៖ សម្ភារៈដែលផ្ដាច់ចេញពីបរិយាកាសរបស់ផែនដី ហើយរសាត់ទៅគែមនៃដែនម៉ាញេទិក ជួយពង្រឹងខែលការពាររបស់ភពផែនដី។ Walsh និងសហការីរបស់គាត់បានពិពណ៌នាអំពី StormWall លម្អិតនៅក្នុងឯកសារមួយដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅថ្ងៃទី 2 ខែមិថុនា នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Space Weather។ ក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុះព្រះអាទិត្យដ៏ខ្លាំងក្លាជាពិសេស ដែនម៉ាញេទិកអាចត្រូវបានទម្លុះតាមរយៈការភ្ជាប់ឡើងវិញ នូវដែនម៉ាញេទិក។ នៅពេលដែលដែនម៉ាញេទិករបស់ខ្យល់ព្រះអាទិត្យចង្អុលទៅភាគខាងត្បូង ទល់មុខដែនម៉ាញេទិកទៅភាគខាងជើងរបស់ផែនដី ខ្សែដែនម៉ាញេទិកនៃភាគីទាំងពីរប៉ះទង្គិចគ្នា បាក់បែក និងភ្ជាប់ឡើងវិញនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធថ្មីមួយ។ ដំណើរការនេះបើករន្ធមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យថាមពលព្រះអាទិត្យមួយចំនួនធំហូរចូលទៅក្នុងលំហជិតផែនដី ដែលបណ្តាលឱ្យមានព្យុះភូមិសាស្ត្រ។ ប្រព័ន្ធ StormWall ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារបញ្ហានេះដោយការ ដាក់ពង្រាយយានអវកាសចំនួនប្រាំមួយចូលទៅក្នុងគន្លងភូមិសាស្ត្រស្ថានី។ ផ្កាយរណបនីមួយៗនឹង ផ្ទុកសម្ភារៈដូចជាបារីយ៉ូម លីចូម សូដ្យូម ឬកាល់ស្យូម ដែលអាចរក្សាទុកដោយសុវត្ថិភាពក្នុងទម្រង់រឹង ឬរាវ និងបំប្លែងទៅជាចំហាយទឹកនៅពេលដែលត្រូវការ។ប្រសិនបើព្យុះព្រះអាទិត្យដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយត្រូវបានរកឃើញកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ផែនដី ប្រតិបត្តិករប្រព័ន្ធនឹងផ្ញើពាក្យបញ្ជាទៅកាន់យានអវកាសដើម្បីបញ្ចេញសម្ភារៈ។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងធ្វើឱ្យភាគល្អិតហួតចេញជាអ៊ីយ៉ូដយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយប្រែក្លាយវាទៅជាពពកប្លាស្មាដែលមានបន្ទុក។ ពពកប្លាស្មាសិប្បនិម្មិតនេះនឹងរសាត់ទៅគែមនៃដែនម៉ាញេទិកទល់មុខព្រះអាទិត្យ ដែលធ្វើឱ្យខែលរវាងផែនដី និងខ្យល់ព្រះអាទិត្យចូលមកកាន់តែក្រាស់។ នេះធ្វើឱ្យដំណើរការតភ្ជាប់ឡើងវិញនៃដែនម៉ាញេទិកថយចុះ ដែលបណ្តាលឱ្យព្យុះព្រះអាទិត្យត្រូវបានរុញថយក្រោយ និងឆ្លងកាត់ភពផែនដី។ដើម្បីសាកល្បងលទ្ធភាពនៃគំនិតនេះ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានធ្វើត្រាប់តាមព្យុះភូមិសាស្ត្រដែលកើតឡើងនៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ 2024។ គំរូមួយបានបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើងវិញក្រោមលក្ខខណ្ឌធម្មតា ខណៈពេលដែលគំរូមួយទៀតបានធ្វើត្រាប់តាមព្យុះជាមួយនឹងជញ្ជាំងប្លាស្មា StormWall កំពុងដំណើរការ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា ខណៈពេលដែលមិនលុបបំបាត់ព្យុះភូមិសាស្ត្រទាំងស្រុង StormWall អាចកាត់បន្ថយអាំងតង់ស៊ីតេរបស់វាជាង 50%។ ដោយការរំខានដល់លំហូរថាមពលនៅព្រំដែនដែនម៉ាញេទិក ប្លាស្មាសិប្បនិម្មិតបានរុញច្រានព្យុះព្រះអាទិត្យប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។យោងតាម Eurek Elert ឧបសគ្គដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងការដាក់ពង្រាយ StormWall គឺតម្លៃ។ ការបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួនប្រាំមួយដែលផ្ទុកស្មើនឹងនាវាដឹកប្រេងចំនួន 12 គ្រឿងមិនមែនជារឿងថោកនោះទេ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចេញសម្ភារៈ និងអនុវត្តអ៊ីយ៉ូដអុបទិក ប្រព័ន្ធនេះមិនអាចបំពេញបន្ថែមបានទេ ហើយអាចប្រើបានតែម្តងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែយោងតាមលោក Walsh ក្រុមហ៊ុន StormWall នៅតែផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍កាន់តែច្រើននៅក្នុងបរិបទនៃក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលវិនិយោគប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអវកាស ដូចជាការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យនៅក្នុងគន្លងតារាសាស្ត្រ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានប្រៀបធៀបព្យុះភូមិសាស្ត្រម៉ាញេទិក "ម្តងក្នុងមួយសតវត្សរ៍" ដែលអាចបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងលំហ និងនៅលើផែនដី ដោយតម្លៃនៃការខាតបង់បណ្តាញអគ្គិសនីតែម្នាក់ឯងឈានដល់ 2.4 ពាន់ពាន់លានដុល្លារ។

(សុខភាព)៖ ការទទួលទានបន្លែប្រាំក្រុមនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃជួយចិញ្ចឹមពោះវៀន និងបង្កើនសុខភាព និងអាយុយឺនយូរបន្លែបៃតងគឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការរក្សាសុខភាពល្អ។ យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Steven Gundry អតីតគ្រូពេទ្យវះកាត់សរសៃឈាមបេះដូង និងជាអ្នកជំនាញសុខភាពពោះវៀនអាមេរិក ពោះវៀនដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជះឥទ្ធិពលដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ មុខងារខួរក្បាល និងអាយុវែង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry បានចង្អុលបង្ហាញពីបន្លែប្រាំប្រភេទដែលគាត់តែងតែញ៉ាំជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយមិនដែលរំលងពីរបបអាហាររបស់គាត់ឡើយ។ នេះបើយោងតាម China Times។១/បន្លែប្រភេទស្ពៃក្តោប (Cruciferous vegetables) ក្រុមនេះរួមមាន ផ្កាខាត់ណាខៀវ ស្ពៃក្តោបប្រ៊ុចសែល ស្ពៃក្តោប ផ្កាខាត់ណាខៀវ ស្ពៃអារូហ្គូឡា ស្ពៃខ្មៅ និងច្រើនទៀត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry ចាត់ទុកបន្លែទាំងនេះថាសក្តិសមនឹងត្រូវបានគេហៅថា "វីរបុរសនៃពោះវៀន"។ ពួកវាជំរុញដំណើរការ fermentation របស់បាក់តេរីពោះវៀន ដើម្បីបង្កើត postbiotics ដែលជួយគ្រប់គ្រងមុខងារភាពស៊ាំ និងគាំទ្រសកម្មភាពមីតូខនឌ្រី ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកោសិកាប្រើប្រាស់ថាមពលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។ លើសពីនេះ បន្លែប្រភេទស្ពៃក្តោបមានផ្ទុកសមាសធាតុស្ពាន់ធ័រច្រើន ដែលជួយរក្សាសុខភាពសរសៃឈាម។ បន្លែត្រូវបានណែនាំឱ្យចិញ្ច្រាំមុនពេលចម្អិន ដើម្បីធ្វើឱ្យអង់ស៊ីមមីរ៉ូស៊ីណាសសកម្ម ដោយហេតុនេះបង្កើនសក្តានុពលប្រឆាំងនឹង ជំងឺមហារីក របស់វា ។២/ បន្លែ Artichoke លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry បានមានប្រសាសន៍ថា អាទីឆូក គឺជាគ្រឿងផ្សំសំខាន់មួយនៅក្នុងរបបអាហារមេឌីទែរ៉ាណេ។ ផ្កានេះមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើនដូចជា ប៉ូតាស្យូម វីតាមីន C ម៉ាញ៉េស្យូម និងអាស៊ីតហ្វូលិក។ អ៊ីនូលីនដ៏ច្រើនលើសលប់នៅក្នុងអាទីឆូក គឺជាប្រភេទជាតិសរសៃប្រីបាយអូទិកមួយប្រភេទ ដែលចិញ្ចឹមបាក់តេរីដែលមានប្រយោជន៍នៅក្នុងពោះវៀន។ពេលរៀបចំម្ហូប កុំបោះចោលដើម ព្រោះផ្នែកនេះពិតជាមានជាតិសរសៃច្រើន។ អ្នកគ្រាន់តែត្រូវបកសំបកខាងក្រៅដ៏រឹងនោះចេញ មុនពេលចម្អិន និងរីករាយជាមួយវា។៣/បន្លែប្រភេទដាំដុះក្រោមដី (Root vegetables) លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry កត់សម្គាល់ថា មិនមែនបន្លែប្រភេទនេះទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវបានបង្កើតឡើងដូចគ្នានោះទេ។ លោកសូមណែនាំជាពិសេសអំពីខ្ទឹមបារាំង, ខ្ទឹមស, ការ៉ុត ដំឡូងបារាំង ដែលសម្បូរទៅដោយ prebiotics ដែលជួយចិញ្ចឹមមីក្រូជីវសាស្រ្តពោះវៀន។ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការ៉ុតណែនាំឱ្យជៀសវាងការបរិភោគវាច្រើនពេកនៅពេលដែលវាឆ្អិនហើយ ព្រោះការកែច្នៃអាចបញ្ចេញជាតិស្ករកាន់តែច្រើន។៤/ បន្លែជី និងបន្លែស្លឹកបៃតងដទៃទៀតដែលមានរសជាតិចត់ ​និងល្វីង គ្រូពេទ្យឯកទេសបេះដូងបានចង្អុលបង្ហាញថា បន្លែដែលមានរសជាតិល្វីងច្រើនតែមានផ្ទុកសារធាតុប៉ូលីហ្វេណុលក្នុងកំហាប់ខ្ពស់ ដែលផ្តល់នូវលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏មានឥទ្ធិពល។ ក្នុងចំណោមនោះ ល្ពៅជូរចត់ក្រហម (Radicchio) សម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ដែលជួយការពាររាងកាយពីការខូចខាតដែលបង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី។៥/ផ្សិត Shiitake (Shiitake mushrooms) លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry បានចែករំលែកថា ផ្សិត Shiitake មានផ្ទុកសារធាតុ Beta-glucan។ សារធាតុ Polysaccharide នេះមិនត្រឹមតែមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាពពោះវៀនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយកាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ និងការពារប្រព័ន្ធរំលាយអាហារផងដែរ។ លោកផ្ទាល់តែងតែបន្ថែមផ្សិត Shiitake ទៅក្នុងម្ហូបឆា ឬស៊ុប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្សិតមួយចំនួនអាចមានផ្ទុកជាតិពុលធម្មជាតិ ដូច្នេះអ្នកជំនាញណែនាំយ៉ាងមុតមាំកុំឱ្យបរិភោគវាឆៅ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Gundry សន្និដ្ឋានថា សុខភាពស្ថិតនៅក្នុងជម្រើសនៃរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានភាពរាងកាយរបស់មនុស្សគ្រប់រូបគឺខុសគ្នា។ ប្រសិនបើអ្នកមានបំណងធ្វើការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់ចំពោះទម្លាប់នៃការញ៉ាំរបស់អ្នក សូមពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញថែទាំសុខភាពមុនពេលធ្វើដូច្នេះ។

(សុខភាព)៖ ការផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ ការអង្គុយរយៈពេលយូរ និងការញ៉ាំអាហារកែច្នៃច្រើន សុទ្ធតែអាចជំរុញការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះដោយមិនដឹងខ្លួន។ខ្លាញ់ក្នុងពោះ គឺជាខ្លាញ់ដែលស្ថិតនៅជ្រៅក្នុងប្រហោងពោះ សរីរាង្គជុំវិញដូចជា ថ្លើម លំពែង ពោះវៀន និងក្រពះ។ នៅពេលដែលខ្លាញ់នេះកកកុញច្រើនពេក វាអាចនាំឱ្យមានការរលាករ៉ាំរ៉ៃ ជំងឺមេតាប៉ូលីស និងហានិភ័យកើនឡើងនៃជំងឺផ្សេងៗ។ ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃជាច្រើនដែលហាក់ដូចជាគ្មានគ្រោះថ្នាក់រួមចំណែកដល់ការប្រមូលផ្តុំខ្លាញ់ក្នុងពោះរួមមាន១/ទទួលទានភេសជ្ជៈដែលមានជាតិស្ករ យោងតាម Eating Well ការផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ និងកាហ្វេជាប្រចាំអាចនាំឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះដោយសារតែកាឡូរីលើស។ ប្រសិនបើមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់ក្នុងអំឡុងពេលសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃទេ ថាមពលលើសនឹងត្រូវបានបំប្លែងទៅជាជាតិខ្លាញ់ដែលរក្សាទុក។ យូរៗទៅ ជាតិខ្លាញ់នេះមិនត្រឹមតែប្រមូលផ្តុំនៅក្រោមស្បែកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនៅជុំវិញថ្លើម លំពែង ពោះវៀនជាដើម ដែលបង្កើតជាជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ។ ជាពិសេស ភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករច្រើនតែមិនផ្តល់នូវអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរទេ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាច្រើនទទួលទានកាឡូរីច្រើនដោយមិនដឹងខ្លួន។២/អង្គុយច្រើនម៉ោងជាប់ៗគ្នា ការអង្គុយយូរម៉ោងជាប់ៗគ្នាធ្វើឱ្យរាងកាយចំណាយថាមពលតិចតួច ខណៈដែលបរិមាណកាឡូរីដែលទទួលទានពីអាហារនៅតែដដែល ឬលើស។ ថាមពលដែលមិនបានប្រើត្រូវបានបំប្លែងទៅជាខ្លាញ់បន្តិចម្តងៗ ដែលងាយនឹងនាំឱ្យកើតជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ។លើសពីនេះ ការអង្គុយយូរធ្វើឱ្យសកម្មភាពសាច់ដុំថយចុះ និងធ្វើឱ្យ ការរំលាយអាហារ ជាតិខ្លាញ់ ថយចុះ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយដុតបំផ្លាញជាតិខ្លាញ់តិច។ របៀបរស់នៅមិនសូវសកម្មក៏អាចធ្វើឱ្យភាពប្រែប្រួលនៃអាំងស៊ុយលីនថយចុះ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយងាយនឹងផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ និងឡើងទម្ងន់។៣/ការរំលងអាហារ ពេលតមអាហារ មនុស្សជាច្រើនមានអារម្មណ៍ឃ្លានកាន់តែខ្លាំងនៅអាហារបន្ទាប់របស់ពួកគេ ដែលនាំឱ្យពួកគេញ៉ាំច្រើនពេក ឬជ្រើសរើសអាហារដែលមានជាតិស្ករ ខ្លាញ់ និងកាបូអ៊ីដ្រាតចម្រាញ់ខ្ពស់។ ការទទួលទានថាមពលច្រើនពេកក្នុងរយៈពេលខ្លីនេះបណ្តាលឱ្យបរិមាណលើសត្រូវបានបំប្លែងទៅជាខ្លាញ់សម្រាប់រក្សាទុក។លើសពីនេះ ការរំលងអាហារជាប្រចាំអាចរំខានដល់តុល្យភាពរវាងភាពស្រេកឃ្លាន-ភាពឆ្អែត និងប៉ះពាល់ដល់ការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម ដែលធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងទម្ងន់កាន់តែពិបាក។ ប្រសិនបើរឿងនេះនៅតែបន្ត ហើយត្រូវបានផ្សំជាមួយនឹងរបៀបរស់នៅមិនសូវសកម្ម ហានិភ័យនៃការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ និងជំងឺមេតាប៉ូលីសកើនឡើង។៤/ការញ៉ាំអាហារកែច្នៃជាអាហារសម្រន់ នំខេក សាច់ក្រក ដំឡូងបំពង និងមីកញ្ចប់ច្រើនតែមានផ្ទុកជាតិស្ករ ខ្លាញ់ឆ្អែត និងអំបិលច្រើន ព្រមទាំងជាតិសរសៃ និងប្រូតេអ៊ីនទាប។ ការទទួលទានជាប្រចាំនាំឱ្យឡើងទម្ងន់ និងបញ្ហាមេតាប៉ូលីសនៃជាតិខ្លាញ់ និងជាតិស្ករក្នុងរាងកាយ។ យូរៗទៅ ជាតិខ្លាញ់ងាយនឹងប្រមូលផ្តុំនៅជុំវិញថ្លើម និងលំពែង ដែលបង្កើនជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ និងហានិភ័យនៃ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រភេទទី 2 និងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង នេះបើយោងតាម កាសែត Times of India។៥/ញ៉ាំអាហារពេលល្ងាចភ្លាមៗមុនពេលចូលគេង ការញ៉ាំអាហារពេលល្ងាចជិតដល់ពេលចូលគេងអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះបានយ៉ាងងាយស្រួល ពីព្រោះរាងកាយមិនមានពេលច្រើនដើម្បីដុតបំផ្លាញថាមពលពីអាហារនោះទេ។ នៅពេលល្ងាច ការរំលាយអាហារមានទំនោរថយចុះ ហើយភាពប្រែប្រួលនៃអាំងស៊ុយលីនទាបជាងពេលថ្ងៃ។ ប្រសិនបើអាហារពេលល្ងាចមានកាឡូរី ឬខ្លាញ់ និងស្ករខ្ពស់ ថាមពលលើសទំនងជាត្រូវបានបំប្លែងទៅជាជាតិខ្លាញ់ដែលរក្សាទុក។ លើសពីនេះ ការគេងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារកាត់បន្ថយសកម្មភាពរាងកាយ និងបន្ថយសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការប្រើប្រាស់ថាមពលដែលទើបតែទទួលទាន។

(វៀតណាម)៖ អាជ្ញាធររកឃើញរោងចក្រកែច្នៃសាច់ជ្រូកមួយកន្លែង ដែលមានផ្ទុកជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក។នៅក្រុង Hung Yen អាជ្ញាធរបានរកឃើញសាច់ជ្រូកជិតមួយតោនដែលមិនស្គាល់ប្រភពនៅរោងចក្រមួយដោយសំណាកចំនួន 7 ក្នុងចំណោម 9 ត្រូវបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានចំពោះមេរោគគ្រុនផ្តាសាយជ្រូកអាហ្វ្រិក។នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារក្នុងស្រុក (ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម) បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី 3 ខែសីហាថា នៅចុងខែកក្កដា អាជ្ញាធរនៅក្នុងខេត្តហ៊ុងយ៉េនបានរកឃើញសាច់ជ្រូក និងផលិតផលសាច់ជ្រូកជិតមួយតោនដែលមិនស្គាល់ប្រភពដើម នៅក្នុងរោងចក្រមួយក្នុងសង្កាត់មីហាវ។ពេលត្រួតពិនិត្យ ផលិតផលទាំងនោះត្រូវបានគេរកឃើញថាត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងធុងបណ្ដោះអាសន្ន និងមិនស្អាត។ កន្ត្រកជាច្រើនមានទំនិញប្រែពណ៌ ដែលបញ្ចេញក្លិនស្អុយ ខណៈដែលម្ចាស់មិនអាចបង្ហាញវិក្កយបត្រ ឬឯកសារដែលបញ្ជាក់ពីប្រភពដើមរបស់វាបានទេ។ បន្ទាប់មក អាជ្ញាធរបានយកសំណាកសាច់ចំនួនប្រាំបួន សម្រាប់ធ្វើតេស្ត។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា សំណាកចំនួនប្រាំពីរត្រូវបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានចំពោះវីរុស ជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក ដោយធ្វើការជាមួយអាជ្ញាធរ ម្ចាស់កសិដ្ឋានបានសារភាពថាខ្លួនបានទិញសាច់ជ្រូកពីប្រភពផ្សេងៗគ្នាសម្រាប់កែច្នៃ ហើយបន្ទាប់មកលក់វានៅលើទីផ្សារ។ ក្រោយមកគាត់បានសារភាពថា ជ្រូកជាច្រើនត្រូវបានទិញក្នុងតម្លៃទាប ដោយសារតែជ្រូកទាំងនោះខ្សោយ ឬងាប់ទៅហើយ។ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលនៃការត្រួតពិនិត្យ ការធ្វើតេស្ត និងឯកសារដែលប្រមូលបាន ករណីនេះត្រូវបានកំណត់ ថាបង្ហាញសញ្ញា នៃការរំលោភលើបទប្បញ្ញត្តិសុវត្ថិភាពចំណីអាហារក្រោមមាត្រា 317 នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ឯកសារសំណុំរឿង និងភស្តុតាងត្រូវបានផ្ទេរទៅទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌនៃប៉ូលីសខេត្ត Hung Yen ដើម្បីដំណើរការបន្ថែម។ យោងតាមលោក Tran The Manh ប្រធានក្រុមគ្រប់គ្រងទីផ្សារលេខ 9 ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំមក អង្គភាពបានផ្ទេរករណីចំនួន 7 ដែលមានសញ្ញានៃការរំលោភលើសុវត្ថិភាពចំណីអាហារទៅឱ្យអង្គភាពស៊ើបអង្កេត ដើម្បីដោះស្រាយតាមបទប្បញ្ញត្តិ។

(សុខភាព)៖ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ជំងឺមហារីក តែងតែស្ថិតនៅលំដាប់កំពូលនៃបញ្ជីមូលហេតុ ចម្បងនៃការស្លាប់ហើយនេះបានធ្វើឱ្យប្រធានបទ "អ្វីដែលត្រូវញ៉ាំដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក" ក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន។ ក្នុងចំណោមអាហារជាច្រើនប្រភេទ បន្លែដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុ phytochemicals និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម គឺជាចំណុចសំខាន់នៃការស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ។ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យដែលចងក្រងចេញពីមូលនិធិស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកពិភពលោក (WCRF) និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកអាមេរិក (AICR) បន្លែទាំងប្រាំមួយមុខខាងក្រោមនេះ ដោយសារតែមាតិកាអាហារូបត្ថម្ភដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រដ៏គួរឱ្យជឿជាក់របស់វា ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាការបន្ថែមដ៏សក្តិសមទៅក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក។១/ស្ពៃខ្មៅ Spinach សម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជា អាស៊ីតហ្វូលិក វីតាមីន C វីតាមីន E បេតាការ៉ូទីន និងលូទីន។ អាស៊ីតហ្វូលិកគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍកោសិកាធម្មតា និងការសំយោគ DNA ខណៈដែលការ៉ូទីណូអ៊ីតមានលក្ខណៈ សម្បត្តិប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងអុកស៊ីតកម្មដែល បង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី។ការសិក្សាអន្តរជាតិបង្ហាញថា ការញ៉ាំបន្លែស្លឹកបៃតងចាស់ជាប្រចាំជួយបង្កើនសុខភាពទូទៅ និងជាទម្លាប់នៃរបបអាហារដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ការពារជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។ មិនថាចៀន ស្ងោរ ឬប្រើក្នុងស៊ុបទេ ស្ពៃខ្មៅធ្វើឱ្យវាងាយស្រួលក្នុងការទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗគ្រប់គ្រាន់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។២/ស្ពៃ Asparagus មានកាឡូរីទាប ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃរលាយ ហើយវាក៏ផ្តល់អាស៊ីតហ្វូលិក វីតាមីន C វីតាមីន K និងសមាសធាតុជីវសកម្មធម្មជាតិជាច្រើនផងដែរ។ អាហារនេះមិនត្រឹមតែជួយបង្កើនអារម្មណ៍ឆ្អែតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏គាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់សុខភាពពោះវៀនផងដែរ។មូលនិធិស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកពិភពលោកបានណែនាំថា ការទទួលទានបន្លែដែលមិនមានម្សៅគ្រប់គ្រាន់ជារៀងរាល់ថ្ងៃអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកមួយចំនួន ហើយបន្លែអាស្ប៉ារ៉ាហ្គាសគឺជាជម្រើសដ៏ល្អ។ អ្នកគួរតែរៀបចំបន្លែអាស្ប៉ារ៉ាហ្គាសដោយការស្ងោរ ចៀនស្រាលៗ ឬដុតនំ ដើម្បីរក្សាបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមធម្មជាតិអតិបរមា។៣/ស្ពៃក្តោប មានផ្ទុកសារធាតុ glucosinolates ដែលនៅពេលដែលហាន់ ឬទំពារឱ្យបានល្អ ត្រូវបានបំប្លែងទៅជា សមាសធាតុជីវសកម្មខ្ពស់ដូចជា isothiocyanates - នេះជាមូលហេតុដែលស្ពៃក្តោបតែងតែ ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃការស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ។ការសិក្សាបង្ហាញថា ក្រុមសមាសធាតុជីវសកម្មដែលមានមូលដ្ឋាន លើរុក្ខជាតិនេះមានសក្តានុពលក្នុងការប្រឆាំងនឹងអុកស៊ីតកម្ម និងធ្វើឱ្យអង់ស៊ីមបន្សាបជាតិពុលនៅក្នុងរាងកាយសកម្ម។ ក្រៅពីស្ពៃក្តោប បន្លែដូចជាស្ពៃបុកឆយ ស្ពៃចិន ស្ពៃក្តោបប្រ៊ុចសែលជាដើម ក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់គ្រួសារ Cruciferous ដែរ ហើយអ្នកគួរតែប្តូរវាទៅក្នុងអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក។៤/ខ្ទឹមស សមាសធាតុសកម្ម អាលីស៊ីន រួមជាមួយសមាសធាតុដែលមានផ្ទុកស្ពាន់ធ័រផ្សេងទៀតនៅក្នុង ខ្ទឹមស គឺជាសមាសធាតុរុក្ខជាតិសកម្មមួយដែលត្រូវបានសិក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការសិក្សារោគរាតត្បាតជាច្រើនបានសង្កេតឃើញថាអ្នកដែលញ៉ាំខ្ទឹមសជាប្រចាំអាចមានហានិភ័យទាបនៃជំងឺមហារីកក្រពះពោះវៀនមួយចំនួន ដូច្នេះខ្ទឹមសបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងពីវេជ្ជបណ្ឌិត និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញនៅតែណែនាំឱ្យចាត់ទុកខ្ទឹមសជាផ្នែកមួយនៃរបបអាហារមានតុល្យភាព ជាជាងពឹងផ្អែកលើអាហារតែមួយមុខសម្រាប់អត្ថប្រយោជន៍សុខភាព។ ការបន្ថែមខ្ទឹមសក្នុងបរិមាណមធ្យមទៅក្នុងម្ហូបប្រចាំថ្ងៃ ក៏ជាវិធីដ៏ល្អមួយដើម្បីបង្កើនរសជាតិផងដែរ។៥/ស្ពៃ Kale ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ស្ពៃខ្មៅត្រូវបានគេសាទរថាជា "អាហារដ៏អស្ចារ្យ"។ បន្លែនេះក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់គ្រួសារស្ពៃក្តោបផងដែរ មានផ្ទុកវីតាមីន C វីតាមីន K លូទីន ហ្សេអាសាន់ទីន និងការ៉ូទីណូអ៊ីតកម្រិតខ្ពស់ ដែលមានដង់ស៊ីតេអាហារូបត្ថម្ភគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មិនគួរឱ្យជឿ។ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកអាមេរិកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា បន្លែស្ពៃក្តោប ដោយសារតែវាមានប្រភពដ៏សម្បូរបែបនៃសមាសធាតុជីវសកម្មដែលមានមូលដ្ឋានលើរុក្ខជាតិ ជាយូរមកហើយ គឺជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការស្រាវជ្រាវបង្ការជំងឺមហារីក។ ការធ្វើទឹកក្រឡុក សាឡាដ ឬការចៀន គឺជាវិធីដែលមានសុខភាពល្អក្នុងការរៀបចំស្ពៃក្តោប ដែលបានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកនាពេលថ្មីៗនេះ។ ៦/ផ្កាខាត់ណា អាចចាត់ទុកថាជាបន្លែមួយក្នុងចំណោមបន្លែប្រភេទ cruciferous ដែលមានប្រព័ន្ធស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិដ៏ ទូលំទូលាយបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បន្លែនេះសម្បូរទៅដោយ glucosinolates ដែលអាចបំប្លែងទៅជាសមាសធាតុសកម្ម sulforaphane។ការសិក្សានៅមន្ទីរពិសោធន៍បានរកឃើញថា ស៊ុលហ្វូរ៉ាហ្វេនមានសក្តានុពលប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម គ្រប់គ្រងការឆ្លើយតបនៃការរលាក និងធ្វើឱ្យអង់ស៊ីមបន្សាបជាតិពុលនៅក្នុងរាងកាយសកម្ម ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់នៅក្នុងការសិក្សាបង្ការជំងឺមហារីកទំនើបជាច្រើន។