(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ​បានអញ្ជើញចូលរួម​ ក្នុងពិធីអបអរសាទរ «ទិវា​ព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ ​» ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមប្រធានបទ  «ពង្រឹងសាមគ្គីធម៌ ជំរុញសន្តិភាព តាមរយៈមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនា» នៅសាលសន្និសីទចតុម្មុខ។នៅក្នុងពិធីនេះដែរ មានការយាង និមន្ត និងអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ សម្ដេចព្រះអភិសិរីសុគន្ធាមហាសង្ឃរាជាធិបតី កិត្តិឧទ្ទេសបណ្ឌិត បួរ គ្រី សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ នៃគណៈធម្មយុត្តិកនិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី កិត្តិបណ្ឌិត អំ លីមហេង សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក គណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, សម្តេចសង្ឃ​ព្រះសង្ឃនាយករង សម្ដេច ព្រះរាជាគណៈ​ ព្រះមន្រ្តីសង្ឃ, ឯកឧត្តម លោកជំទាវ សមាជិក សមាជិកា ​ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ទេសរដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្ត្រី ​ ឯកអគ្គរាជទូត អគ្គរដ្ឋទូត តំណាងអង្គទូត លោកអ្នកឧកញ៉ា អ្នកឧកញ៉ា ឧកញ៉ា ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាថ្នាក់ដឹកនាំ ទីប្រឹក្សា មន្រ្តីរាជការ ក្រសួង​-ស្ថាប័ន លោក លោកស្រី តំណាងសាសនិកគ្រប់សាសនា ព្រមទាំងនិស្សិតសរុបចំនួនជាង៩០០អង្គ/នាក់។បន្ទាប់ពីសម្ដេចព្រះអភិសិរីសុគន្ធាមហាសង្ឃរាជាធិបតី កិត្តិឧទ្ទេសបណ្ឌិត បួរ គ្រី និងសម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី កិត្តិបណ្ឌិត អំ លីមហេង  អានព្រះរាជសារថ្វាយព្រះពរ ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួចមក  ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានអញ្ជើញអានព្រះរាជសារ ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងថ្លែងសុន្ទរកថាស្វាគមន៍ ដោយបានគោរពថ្លែងអំណរគុណចំពោះវត្តមាន ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្ដេចមហាបវរធិបតី​ នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានឆ្លៀតឱកាសដ៏មមាញឹក អញ្ជើញចូលរួមជាអធិបតី ក្នុងពិធីអបអរសាទរ ទិវាព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ ក្រោមប្រធានបទ« ពង្រឹងសាមគ្គីធម៌ ជំរុញសន្តិភាពតាមរយៈមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនា» ​នាឱកាសនេះ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរ អំពីប្រវត្តិ និងគោលបំណងនៃ ទិវាព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ ថាប្រារព្ធឡើង ដើម្បីលើកកម្ពស់ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ បង្កើនទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិជាមួយបណ្តាប្រទេសអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា នឹងជាការរំលឹកនូវព្រះរាជគុណូបការៈ ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតរបស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដែលទ្រង់ទទួលបាននូវព្រះរាជបរមងារកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតជា ព្រះស្រីលោកធម្មិករាជ ហើយក៏ជាការផ្សព្វផ្សាយគោលមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនាដើម្បីពង្រឹងសាមគ្គីធម៌ ជំរុញសន្តិភាព ​ក្នុងសង្គមជាតិនិងសកលលោក។បន្ទាប់ពីបានជ្រាបអំពីប្រវត្តិ និងគោលបំណងនៃការរៀបចំទិវាព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរ​​ និងវាយតម្លៃខ្ពស់​ ចំពោះក្រសួងធម្មការនិងសាសនា និងគណៈសង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈ ដែលបានសហការរៀបចំបានយ៉ាងល្អនូវ ទិវាព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ ក្រោមប្រធានបទ «ពង្រឹងសាមគ្គីធម៌ ជំរុញសន្តិភាព តាមរយៈមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនា»​ ដែលជាប្រធានបទដ៏ស័ក្ដិសមបំផុតសម្រាប់រំលេចឱ្យឃើញអំពីតួនាទីព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីចូលរួមចំណែកកសាងនូវសាមគ្គីធម៌ ការអភិវឌ្ឍប្រទេសទាំងក្នុងវិស័យ​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សណ្តាប់ធ្លាប់សង្គម វប្បធម៌ និងសាសនា ជាពិសេស គឺការចូលរួមកសាងសាមគ្គីភាព សន្តិភាព សុខដុមរមនានៅក្នុងសង្គម ។ ជាងនេះ ក៏ជាកាលានុវត្តភាពមួយ បង្កើនការយល់ដឹងពីគុណតម្លៃស្នូល និងគោលការណ៍របស់ព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងការចូលរួមថែរក្សាសុខុមាលភាពសង្គម មិត្តភាព ភាតរភាព និងសាមគ្គីភាព ដើម្បីជំរុញឱ្យមាននូវសុខសន្តិភាពជានិរន្តរ៍សម្រាប់សង្គម និងពិភពលោក។ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ បានបន្ថែមថា ទិវាព្រះពុទ្ធសាសនាអន្តរជាតិ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាពេលនេះ សមស្របទៅនឹងបរិបទនៃពិភពលោក​បច្ចុប្បន្ន កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិជាច្រើន ដូចជាជម្លោះប្រដាប់អាវុ​ធ សង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ច ការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ភាពឡើងកំដៅនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ភាពផុយស្រួយនៃជម្លោះសាសនា ការបំពុលបរិស្ថាន​ ជំងឺឆ្លង និងគម្លាតសង្គម ធ្វើឱ្យមនុស្សរស់នៅមិនមានភាពចុះសម្រុង និងមិនយោគយល់គ្នា ព្រមទាំងបង្កភាពរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើនរបស់សង្គម ហើយវិបត្តិទាំងនោះ បានក្លាយជាបញ្ហារួមនៅក្នុងសង្គម ក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាពិភពលោក ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យសាសនាទៀតផង។ ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាមាគ៌ាមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើតនូវសាមគ្គីភាព ភាតរភាព និងរក្សាសន្តិភាព តាមរយៈការផ្តល់ឱវាទដោយផ្អែកលើព្រហ្មវិហារធម៌ សង្គហធម៌ និងមាគ៌ាកណ្តាល ដែលអាចជួយឱ្យបុគ្គល គ្រួសារ សង្គម និងពិភពលោក ប្រកាន់យកនូវវប្បធម៌អហិង្សា ការគោរពអធ្យាស្រ័យយោគយល់គ្នាខ្ពស់ ការប្រកាន់យកនូវសីលធម៌រស់នៅល្អ សុខដុមរមនា ដែលជាឧបករណ៍ចាំបាច់សម្រាប់សន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។មុននឹងបញ្ចប់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ក៏បានផ្តល់នូវទស្សនទានមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖១.សូមឱ្យពុទ្ធបរិស័ទចូលរួមបំផុសប្រធានបទនាថ្ងៃនេះ ឱ្យបានទូលំទូលាយ ហើយប្រែក្លាយប្រធានបទនេះ ទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវសុខដុមរមនានៅក្នុងសង្គម និងសន្តិភាពជានិរន្តរ៍សម្រាប់មនុស្សជាតិនៅទូទាំងពិភពលោក។២.សូមចូលរួមអភិវឌ្ឍព្រះពុទ្ធសាសនាឱ្យមានការរីកចម្រើនរុងរឿង លើកកម្ពស់តួនាទីព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងសង្គមតាមរយៈការអប់រំលើកកម្ពស់សីលធម៌សង្គម និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ប្រជាជន ដែលបច្ចុប្បន្ននេះ កត្តាទាំងពីរនេះ គឺចាំបាច់និងបន្ទាន់ជាងពេលណាៗទាំងអស់។៣.ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ ដូច្នេះសូមឱ្យពុទ្ធសាសនិកជនគ្រប់រូប សិក្សាស្វែងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ គោរពប្រតិបត្តិឱ្យត្រឹមត្រូវ បញ្ជៀសឱ្យបានជាដាច់ខាត ការយកសាសនាធ្វើជាឧបករណ៍ ដើម្បីស្វែងរកនូវប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ។៤.ទោះបីជាគោរពជឿជាក់លើនិកាយសាសនាអ្វីក៏ដោយ ភាពផ្សេងគ្នានៃជំនឿនិងសាសនា មិនមែនជារនាំងខាន់ចែកមិត្តភាព និងភាតរភាពរវាងគ្នានិងគ្នានោះទេ ដូច្នេះត្រូវបន្តរក្សាសាមគ្គីភាពគ្នាជាធ្លុងមួយ ធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីឈានទៅសម្រេចឱ្យបាននូវឧត្តមប្រយោជន៍ ពោលគឺសន្តិភាពជូនជាតិមាតុភូមិ តាមរយៈការប្រតិបត្តិតាមទ្រឹស្តីដ៏ល្អឯករបស់សាសនានីមួយៗ ។ក្នុងឱកាសនោះដែរ ដើម្បីរំលឹកនូវព្រះរាជគុណូបការៈដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតរបស់ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដែលទ្រង់ទទួលបាននូវព្រះរាជបរមងារកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតជាព្រះស្រីលោកធម្មិករាជ ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានរៀបចំពិធីសូត្រមន្តចម្រើនព្រះបរិត្ត និងរាប់បាត្រ ថ្វាយ ប្រគេន សម្តេចសង្ឃ ព្រះមន្រ្តីសង្ឃចំនួន៧៤ព្រះអង្គ  ដើម្បីថ្វាយព្រះរាជកុសលដល់ ព្រះករុណាថ្លៃវិសេស ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត សូមព្រះអង្គទ្រង់ប្រកបដោយព្រះបរមសុខគ្រប់ប្រការ ដើម្បីគង់ប្រថាប់ជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់​ សម្រាប់ប្រជានុរាស្រ្តរបស់ព្រះអង្គ អស់កាលជានិច្ចនិរន្តរ៍។  

(បច្ចេកវិទ្យា)៖ ក្រុមហ៊ុន Apple ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាកំពុងដកជម្រើស iphone ពណ៌ខ្មៅចេញ ជាលើកទីពីរជាប់ៗគ្នាដោយជំនួសវាដោយពណ៌ដ៏រស់រវើក និងទាក់ទាញភ្នែកជាងមុននៅលើ iPhone 18 Pro និង 18 Pro Max។ ពីមុនក្រុមហ៊ុន Apple បានលុបចោលជម្រើសពណ៌ខ្មៅពីស៊េរី iPhone 17 Pro ហើយយោងតាម Instant Digital ទូរស័ព្ទ iPhone 18 Pro និង 18 Pro Max ក៏នឹងមិនមានពណ៌ខ្មៅនេះដែរ។ នៅលើវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ សង្គមដូចជា X និង Reddit មនុស្សមួយចំនួនបានសម្តែងការមិនពេញចិត្តដោយសារ តែចំណង់ចំណូលចិត្ត របស់ពួកគេចំពោះរចនាបថតិចតួចបំផុត និងឆើតឆាយរបស់ iPhone ពណ៌ខ្មៅ។លោក Mark Gurman អ្នកវិភាគ របស់ Bloomberg ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ជំនួសឱ្យពណ៌ខ្មៅ ក្រុមហ៊ុន Apple កំពុងសាកល្បងពណ៌ក្រហមចាស់ដ៏ប្រណិតសម្រាប់ iPhone 18 Pro។ ពាក្យចចាមអារ៉ាមអំពីពណ៌ស្វាយ និងពណ៌ត្នោតក៏បានលេចចេញមកផងដែរ ប៉ុន្តែលោក Gurman អះអាងថា ទាំងនេះគ្រាន់តែជាការប្រែប្រួលផ្សេងៗគ្នា ដោយផ្អែកលើគំនិតពណ៌ក្រហមលេចធ្លោជាង។ ខណៈពេលដែលខ្សែទូរស័ព្ទ Pro មានទំនោរទៅរកពណ៌រស់រវើកជាងមុន ម៉ូដែល iPhone ដែលអាចបត់បានដំបូងត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងប្រើពណ៌បែបប្រពៃណីដូចជាពណ៌ប្រផេះ ខ្មៅ និងស។ នេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដើម្បីដាក់ទូរស័ព្ទដែលអាចបត់បាននៅក្នុងផ្នែកលំដាប់ខ្ពស់ ដោយកំណត់គោលដៅអតិថិជន អាជីវកម្ម និងអ្នកដែលពេញចិត្តនឹងភាពប្រណីតដើម។ក្រុមហ៊ុន Apple ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងប្រកាស iPhone ជំនាន់ទី 18 និងស្មាតហ្វូនបត់បាននៅក្នុងខែកញ្ញា។ iPhone 18 Pro និង 18 Pro Max អាចនឹងចេញលក់ក្នុងរយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍ក្រោយមក ខណៈដែល iPhone Fold បត់បានទំនងជានឹងមានលក់នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឬខែធ្នូ។ ម៉ូដែល iPhone 18 ស្តង់ដារនឹងមានលក់តែនៅដើមឆ្នាំ 2027 រួមជាមួយស៊េរី 18e ប៉ុណ្ណោះ។

(សង្គម)៖ នៅសល់តែប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ មហាសង្គ្រាន្តឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក នឹងចូលមកដល់នៅថ្ងៃអង្គារ ១២រោច ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ វេលាម៉ោង 10:48នាទីព្រឹក ចូលចំវេនទេពធីតាដែលជាបុត្រីទី៣ កបិលមហាព្រហ្មព្រះនាម «រាក្យសាទេវី» ទ្រង់អម្ពរពស្ត្រាពណ៌ខ្មៅ លម្អព្រះកាណ៌ដោយសៀតផ្កាបទុម (ផ្កាឈូក) ព្រះហស្ថស្តាំទ្រង់ត្រីសូល៍ ឆ្វេងទ្រង់ធ្នូ ភក្សាហារលោហិតទ្រង់សោយឈាម ទ្រង់ឈរលើខ្នងសេះជាពាហនៈ។ ការដែលទេវតាឆ្នាំថ្មី ២០២៦ ឆ្នាំមមី ទ្រង់សោយឈាម បែបនេះតាមទំនាយបុរាណជារឿងដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ យោងតាមសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត កាលណាទេវតាសោយលោហិត គេច្រើនទំនាយពាក់ព័ន្ធនឹង បញ្ហាសុខភាពអាចមានជំងឺដង្កាត់ប្លែកៗ ឬជំងឺទាក់ទងនឹងឈាម និងសម្ពាធឈាម។ គ្រោះថ្នាក់ ត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះការធ្វើដំណើរ បញ្ហាអគ្គិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុផ្សេងៗ។ ភាពរកាំរកូស ក្នុងសង្គមអាចមានការយល់ច្រឡំ ឬជម្លោះពាក្យសម្តីច្រើន។ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយទំនាយមិនល្អ និងប្តូរមកជាលាភជ័យវិញ អ្នកអាចអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖ការរៀបចំគ្រឿងសក្ការៈ៖ រៀបចំរណ្តាប់ទទួលទេវតាឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមប្រពៃណី (ស្លាធម៌ បាយសី ផ្កាភ្ញី និងភេសជ្ជៈ) ដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីគោរព និងសុំសេចក្តីសុខ។ការធ្វើបុណ្យដាក់ទាន៖ ការបំពេញទានដល់ជនក្រីក្រ ឬការបរិច្ចាគឈាម (បើមានសុខភាពល្អ) ត្រូវបានគេជឿថាជាការ "សងឈាម" តាមបែបសាសនា ដើម្បីរំដោះគ្រោះចង្រៃចេញពីខ្លួន។ការរក្សាសីល និងសមាធិ៖ ក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មី ការរក្សាចិត្តឱ្យស្ងប់ មិនខឹងសម្បារ និងការសូត្រមន្តសុំសេចក្តីសុខ គឺជាខែលការពារដ៏ល្អបំផុត។ ទោះបីជាទំនាយមើលទៅហាក់ដូចជាគួរឱ្យបារម្ភ ប៉ុន្តែវាក៏ជាការដាស់តឿនឱ្យយើងរស់នៅដោយមិនប្រមាថ។ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានគម្រោងធ្វើកិច្ចការធំៗ ឬការវះកាត់ផ្សេងៗនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ការពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញឱ្យ បានច្បាស់លាស់ និងការជ្រើសរើសពេលវេលាដែលសមស្រប នឹងជួយឱ្យគ្រប់យ៉ាងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ កុំមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងពេក អ្វីដែលសំខាន់គឺការរស់នៅដោយសតិសម្បជញ្ញៈ ធ្វើបុណ្យសន្សំកុសល និងប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសុខភាព នោះគ្រោះនឹងក្លាយជាលាភមិនខាន។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ មនុស្សមួយចំនួនប្រាកដជាធ្លាប់បានដឹងខ្លះៗហើយពីការរុករកភពថ្មីៗរបស់អ្នកវិទ្យសាស្ត្រ តែមនុស្សមួយចំនួននៅតែមានចម្ងល់ថា ការស្វែងរកភពថ្មីៗនេះក៏ដោយសារតែបារម្ភថាផែនដីបច្ចុប្បន្នដែលមនុស្សជាតិ កំពុងរស់នៅអាចនឹងរលាយបាត់ ឬរងការបំភ្លិចបំផ្លាញនាពេលអនាគត។ ការដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចំណាយពេល ថវិកា និងកម្លាំងចិត្តយ៉ាងច្រើនដើម្បីស្រាវជ្រាវភពផ្សេងៗ មិនមែនជារឿងចៃដន្យ ឬគ្រាន់តែដើម្បីការកម្សាន្តនោះទេ ប៉ុន្តែការស្វែងរកភពថ្មីគឺជាការស្វែងរក "ផ្ទះទីពីរ" សម្រាប់មនុស្សជាតិ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា ភពផែនដីអាចនឹងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗនៅថ្ងៃអនាគត ដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ ការបុកទង្គិចពីអាចម៍ផ្កាយ ឬការអស់ធនធានធម្មជាតិ ដូច្នេះការស្រាវជ្រាវភពផ្សេង គឺជាការរៀបចំផែនការបម្រុង ដើម្បីរកមើលកន្លែងដែលមនុស្សអាចរស់នៅបាននាពេលអនាគតបាន។វាជារឿងធម្មតាទេដែលយើង ពិសេសអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានការព្រួយបារម្ភនិង យកចិត្តទុកដាក់ចំពោះ វាសនារបស់ពិភពលោក។ បើផ្អែកតាមទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រ ការ «រលាយ» ឬការបាត់បង់ភពផែនដីទាំងស្រុង មិនមែនជារឿងដែលនឹងកើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេបើនិយាយពីផ្នែករូបវិទ្យា ភពផែនដីនឹងនៅតែមានវត្តមានរាប់ពាន់លានឆ្នាំទៀត។ តាមការប៉ាន់ស្មាន ព្រះអាទិត្យនឹងប្រែជាក្តៅខ្លាំង រហូតដល់អាចរលាយផែនដីបាន គឺក្នុងរយៈពេលប្រហែល ៥ ពាន់លានឆ្នាំ ទៀតឯណោះ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របារម្ភជាងគេមិនមែនជាការ «រលាយបាត់ភព» ទាំងមូលទេ ប៉ុន្តែគឺលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅលើផែនដីដូចជា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុវាមិនធ្វើឱ្យផែនដីរលាយបាត់ទេ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រឡើងខ្ពស់ និងមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យការរស់នៅកាន់តែពិបាក។ ការប្រើប្រាស់ធនធានហួសកម្រិ តអាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងចំណីអាហារ។បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញភពរាប់ពាន់ដោយបែងចែកវាជាពីរក្រុមធំៗ៖ ភពនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង និងភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ភពនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ៖ នៅក្នុងចំណោមភពទាំង ៨ មានតែភពមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលគេកំពុងសិក្សាយ៉ាងដិតដល់ដូចជា ភពអង្គារ (Mars): ជាភពដែលមានសង្ឃឹមខ្ពស់ជាងគេ។ វាមានដីរឹង និងមានទឹកកកនៅប៉ូល។ ប៉ុន្តែ មនុស្សមិនអាចរស់នៅដោយសេរីបានទេ ព្រោះបរិយាកាសស្តើងពេក (សម្បូរដោយ CO2) ក្តៅខ្លាំងនៅថ្ងៃ និងត្រជាក់ខ្លាំងនៅយប់ ហើយគ្មានស្រទាប់ការពារកាំរស្មីវិទ្យុសកម្ម។ ការរស់នៅទីនោះត្រូវការ "ផ្ទះកញ្ចក់" ឬបច្ចេកវិទ្យាជំនួយជីវិតកម្រិតខ្ពស់។ ព្រះច័ន្ទរបស់ភពដទៃ ទោះបីវាមិនមែនជាភពផ្ទាល់ ប៉ុន្តែវាមានមហាសមុទ្រទឹកប្រៃនៅក្រោមស្រទាប់ទឹកកក ដែលអាចមានជីវិតកម្រិតមីក្រូសារពាង្គកាយ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់មនុស្ស គឺនៅឆ្ងាយ និងត្រជាក់ខ្លាំងពេក។ភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ គិតមកទល់ពេលនេះ គេបានរកឃើញភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យជាង ៥,៦០០ ភព។ ក្នុងនោះមានភពមួយចំនួនស្ថិតក្នុងតំបន់ដែលគេហៅថា "Habitable Zone" (តំបន់ដែលអាចរស់នៅបាន) ដែលមានចម្ងាយល្មមពីផ្កាយមេ មិនក្តៅពេក ហើយក៏មិនត្រជាក់ពេក៖ Kepler-452b: គេហៅថា "បងប្អូនជីដូនមួយរបស់ផែនដី" (Earth's Cousin) ព្រោះវាមានទំហំប៉ុនផែនដី និងវិលជុំវិញផ្កាយដែលមានលក្ខណៈដូចព្រះអាទិត្យ។Proxima Centauri b: ជាភពដែលនៅជិតយើងជាងគេបំផុត (ចម្ងាយប្រហែល ៤.២ ឆ្នាំពន្លឺ) ។ បើទោះបីជាភពខ្លះមានលក្ខណៈស្រដៀងផែនដី ប៉ុន្តែមានឧបសគ្គធំៗដូចជា ចម្ងាយ: ភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យនៅឆ្ងាយខ្លាំងណាស់។ បើយើងប្រើបច្ចេកវិទ្យាយានអវកាសបច្ចុប្បន្ន យើងត្រូវចំណាយពេល រាប់ម៉ឺនឆ្នាំ ដើម្បីទៅដល់ភពដែលនៅជិតបំផុត។ បរិយាកាស និងសម្ពាធ: ភពភាគច្រើនមានសម្ពាធខ្យល់ខ្លាំងពេក ឬខ្វះអុកស៊ីសែន ដែលធ្វើឱ្យសួតមនុស្សមិនអាចដំណើរការបានដោយធម្មជាតិ។កម្លាំងទំនាញ: ភពខ្លះមានទំហំធំជាងផែនដី ដែលមានកម្លាំងទំនាញខ្លាំង ធ្វើឱ្យឆ្អឹង និងសរីរាង្គមនុស្សមិនអាចទ្រាំទ្របាន។គ្មានភពណាមួយក្រៅពីផែនដីដែលមនុស្សអាចចុះទៅរស់នៅបានភ្លាមៗដោយគ្មានឧបករណ៍ការពារនោះទេ។ ភពអង្គារគឺជាគោលដៅដំបូងគេដែលមនុស្សអាចនឹងទៅបង្កើតស្ថានីយរស់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែការធ្វើឱ្យភពមួយក្លាយ ជាផ្ទះពិតប្រាកដ អាចត្រូវចំណាយពេលរាប់រយ ឬរាប់ពាន់ឆ្នាំទៀត។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានអញ្ជើញដឹកនាំថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តីរាជការ និងបុគ្គលិកក្រសួង រៀបចំពិធីសូត្រមន្តលើករាសី ជាកិច្ចអបអរសាទរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស.២៥៧០ នៅទីស្តីការក្រសួង នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ ថ្នាក់ដឹកនាំបានធ្វើកិច្ចនមស្ការព្រះរតនត្រ័យ ថ្វាយគ្រឿងសក្ការបូជា ទេយ្យទាន និង ទេយ្យវត្ថុ ដល់ព្រះសង្ឃ ព្រមទាំងនិមន្តព្រះសង្ឃសូត្រមន្តចម្រើនព្រះបរិត្ត ពុទ្ធជ័យមង្គល សិរីសួស្តី វិបុលសុខ សមាទានសីលទៅតាមគន្លងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីខ្មែរ និងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ព្រះសង្ឃបាននិមន្តប្រោះព្រំទឹកមន្ត ដើម្បីបណ្តេញគ្រោះចង្រៃទាំងពួងផងដែរ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីសូត្រមន្តចម្រើនព្រះបរិត្ត ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈក៏បានរៀបចំការសម្តែងនូវឆៃយ៉ាំ របាំជូនពរ និងរបាំត្រុដិ ដើម្បីជាកិច្ចបណ្តេញនូវឧបទ្រពចង្រៃ ក្នុងឆ្នាំចាស់ និងទទួលយកសិរីសួស្តីបវរមហាប្រសើរ ក្នុងឆ្នាំថ្មី ជូនដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តីរាជការ និងបុគ្គលិកទាំងអស់ឱ្យទទួលបានជោគជ័យថ្មីៗថែមទៀតជូនជាតិមាតុភូមិ។សូមទេវតាឆ្នាំថ្មីព្រះនាង រាក្យសាទេវី បុត្រីទីបីកបិលមហាព្រហ្ម ជួយប្រោះព្រំប្រសិទ្ធពរជ័យសិរីសួស្តី វិបុលសុខមហាប្រសើរ កើតមានដល់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី និងក្រុមគ្រួសារជាទីស្រលាញ់ ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តីរាជការ បុគ្គលិកក្រោមឱវាទក្រសួង ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យមានសុខភាពល្អ កម្លាំងពលំមាំមួន សេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើន បញ្ញាភ្លឺថ្លា អាយុយឺនយូរ គ្រប់ក្រុមគ្រួសារ ដើម្បីចូលរួមបម្រើលើវិស័យការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ឱ្យទទួលបានជោគជ័យ ស្របតាមគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា៕ 

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោក Enjoy Ho ប្រធានសមាគមវាយនភណ្ឌ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរនៅកម្ពុជា (TAFTAC) និងគណៈកម្មការប្រតិបត្តិថ្មី នារសៀលថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ នៅទីស្តីការក្រសួង ដើម្បីពង្រឹងភាពជាដៃគូ ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យការងារឱ្យកាន់រីកចម្រើនប្រកបដោយសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង និងរក្សាបាននូវទីផ្សារសម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលពីកម្ពុជា ដែលបានជួយបង្កើតការងារជូនកម្មករនិយោជិតប្រមាណ ១,២ លាននាក់ និងអ្នកដែលទទួលផលដោយប្រយោលពីវិស័យនេះ ប្រមាណ ៣លាននាក់។នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានសម្តែងនូវការកោតសសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះភាពរីកចម្រើនយ៉ាងរឹងមាំរបស់សមាគម TAFTAC ដែលបានដំណើរការដោយជោគជ័យជិត៣០ឆ្នាំមកហើយ ដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យវិស័យនេះរីកចម្រើនរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមក៏បានអបអរសាទរចំពោះលោក Enjoy Ho ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជាប់ជាប្រធានសមាគម TAFTAC សម្រាប់អាណត្តិទី១៧ (២០២៦-២០២៨) ដោយឯកឧត្តមជឿជាក់ថា ក្រោមការដឹកនាំថ្មីប្រកបដោយថាមពលនេះនឹងធ្វើឱ្យ TAFTAC កាន់តែមានសាមគ្គីភាពដ៏រឹងមាំ និងការរីកចម្រើន បន្តរួមចំណែកក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរនិងកាបូបក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានរំលឹកថា សមាគម TAFTAC អតីត GMAC គឺជាដៃគូប្រវត្តិសាស្ត្រសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដោះស្រាយរាល់បញ្ហាប្រឈមរួមគ្នា ក្នុងដំណាក់កាលស្ថានភាពមិនមានស្ថិរភាព រហូតដល់ក្លាយទៅជាកិច្ចសហការដែលសុខដុមរមនា និងបំពេញបន្ថែមឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមិនមានវត្តមាន សមាគមទេ នោះវិស័យនេះក៏មិនអាចរីកចម្រើនបានដល់កម្រិតនេះដែរ។ ទាំងនេះបានកើតចេញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត និងភាពអត់ធ្មត់រួមគ្នា ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេស ក្នុងអំឡុងពេលមានបញ្ហាលើប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ដែលសមាគមបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយកម្ពុជាលើការចរចា ដោយពន្យល់ពីការលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារល្អ សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបង្កើតសមាគម និងតួនាទីសំខាន់របស់កម្មការិនីក្នុងវិស័យនេះជាដើម។លើសពីនេះ ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានគូសបញ្ជាក់ថា សមាគម TAFTAC ក៏ជាដៃគូយ៉ាងសំខាន់ និងអាចជឿទុកចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និយោជក និងកម្មករនិយោជិត ក្នុងយន្តការចរចាត្រីភាគី បង្កើតវេទិកាសន្ទនា ដែលជួយរក្សា ពង្រីក និងលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារ សុខុមាលភាព និងសិទ្ធិការងារសម្រាប់កម្មករនិយោជិត ព្រមទាំងប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់វិនិយោគិននៅកម្ពុជា។ ជាក់ស្តែងនាពេលថ្មីៗនេះ សមាគមបានចូលរួមចំណែកដ៏ធំធេង ក្នុងការសម្របសម្រួលជាមួយសមាជិក ក្នុងការផ្តល់ប្រាក់សោហ៊ុយធ្វើដំណើរបណ្តោះអាសន្នចំនួន ២,៥០ដុល្លារអាម៉េរិក បន្ថែមលើប្រាក់សោហ៊ុយធ្វើដំណើរ និងស្នាក់នៅ សម្រាប់ប្អូនកម្មករនិយោជិត ក្នុងអំឡុងពេលនៃវិបត្តិថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈជាសកលនេះ។ ជាការឆ្លើយតប លោក Enjoy Ho បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ ឯកឧត្តម ហេង សួរ ដែលបានចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃក្នុងការជជែកពិភាក្សា ក៏ដូចជាការបន្តការគាំទ្ររហូតមក ដោយលោកបានណែនាំថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ជាមួយនឹងទិសដៅអាទិភាពការងារសំខាន់ៗរបស់សមាគម។ លោកក៏បានធ្វើការកត់សម្គាល់ពីការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជា ក៏ដូចជាកិច្ចសហការកាន់តែជិតស្និទ្ធយូរអង្វែងរវាងសមាគម និងក្រសួងការងារ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្រសួងការងារគឺនៅតែជាស្នូលដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់សមាគម។ ទន្ទឹមនឹងនេះទស្សនវិស័យ និងគោលនយោបាយរបស់ក្រសួងការងារគឺពិតមានសារៈសំខាន់ និងរក្សាបាននូវតុល្យភាព ដែលបានគាំទ្រយ៉ាងច្រើនក្នុងការរីកចម្រើនរបស់សមាគម ក៏ដូចអ្នកវិនិយោគ។ លោក Enjoy Ho បានបង្ហាញការជឿជាក់លើការដឹកនាំឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ហើយប្តេជ្ញាយ៉ាងមុតមាំថា នឹងបន្តពង្រឹង និងពង្រីកសហការយ៉ាងស៊ីជំរៅជាមួយគ្នា ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ស្តង់ដាកម្មករនិយោជិត វិស័យកាត់ដេរ និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាប្រកបដោយស្ថិរភាព៕

សិក្ខាកាមចំនួន ៧១៧នាក់ បានបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញរដ្ឋបាលកុំព្យូទ័រ កាត់តវីដេអូ និងទូរស័ព្ទដៃ ក្រោយពីទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងរយៈពេល ៣ខែ។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅប្រកបដោយជោគជ័យតាមផែនការដែលបានគ្រោងទុក ក្រោមការដឹកនាំ និងរៀបចំដោយរដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង និងក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោកជំទាវ កែ សួនសុភី ស សុខា។ ពិធីបិទវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាន់ទី៤ ត្រូវបានធ្វើឡើងទន្ទឹមគ្នានឹងពិធីបើកវគ្គថ្មីជំនាន់ទី៥ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានខេត្តព្រៃវែង នារសៀលថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសាលប្រជុំសាលាខេត្តព្រៃវែង។ បើតាមរបាយការណ៍ ស្ដីពីដំណើរការរៀន និងការប្រឡងបញ្ចប់ ការបណ្ដុះបណ្ដាលរយៈពេល ៣ខែកន្លងមកនេះ រដ្ឋបាលខេត្តបានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ដែលផ្ដោតសំខាន់ទៅលើ «គុណភាព និងវិន័យ» ជាកត្តាកំណត់ ដោយមានការធ្វើតេស្តកម្រិតយល់ដឹងរបស់សិស្សមុននឹងចូលរៀន និងការរៀបចំឱ្យមានការប្រឡងប្រជែងជម្រើសយកសិស្សឆ្នើមនៅតាមថ្នាក់នីមួយៗ ចំនួន៥នាក់ សម្រាប់ការប្រឡងជុំទី១ និងបន្តធ្វើការប្រឡងជម្រុះសម្រាប់ជុំទី២ ដើម្បីជ្រើសរើសយកសិស្សពូកែចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ ១ ដល់ ៥ សម្រាប់ជំនាញកុំព្យូទ័រទាំងពីរ។ ដោយសារភាពជោគជ័យក្នុងដំណើរការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាន់ទី៤នេះ បានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់យុវជន ព្រះសង្ឃ អាជីវករ និងមន្ត្រីរាជការ បានមកដាក់ពាក្យសុំចូលរៀនក្នុងជំនាន់ទី៥ បន្តទៀត ដែលមានចំនួនរហូតដល់ ៧៨០នាក់។ សម្រាប់ជំនាន់ថ្មីនេះ មានថ្នាក់សិក្សាចំនួន ១៦ថ្នាក់ ស្មើនឹង ១៦ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ (សម្រាប់ថ្ងៃច័ន្ទ ដល់ថ្ងៃសុក្រ) និង ២ថ្នាក់សិក្សា ស្មើនឹង ៤ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ (សម្រាប់ថ្ងៃសៅរ៍ និងអាទិត្យ) ដោយប្រើប្រាស់រយៈពេលបណ្ដុះបណ្ដាលចំនួន៣ខែដូចគ្នា ក្នុងន័យពង្រីក និងពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថលឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ មានប្រសាសន៍សំណេះសំណាលក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត បានកោតសរសើរចំពោះរដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង ដែលបានគិតគូរអំពីថ្នាលបន្តវេនសម្រាប់យុវជន និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពមន្ត្រីរាជការ តាមរយៈការបង្កបរិយាកាសឱ្យសិស្សានុសិស្ស និងមន្ត្រីបានទទួលបាននូវមូលដ្ឋានគ្រឹះ និងឈានទៅពង្រីកចំណេះដឹងក្នុងការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។ ឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញបច្ចេកវិទ្យានេះ គឺស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានកំណត់យកអាទិភាព "បច្ចេកវិទ្យា" ជាគន្លឹះសំខាន់ ដែលជំនាញទាំងអស់នេះ នឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ក្មួយៗប្រែក្លាយជាធនធានមនុស្សប្រកបដោយសក្តានុពល ដើម្បីបន្តចាប់យកជំនាញថ្មីៗ ដូចជាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលជាការវិវត្តរបស់សកលលោក។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានផ្ដល់អនុសាសន៍ផ្ដាំផ្ញើដល់សិក្ខាកាមជំនាន់ថ្មី ឱ្យខិតខំរៀនសូត្រដោយមានវិន័យ ទៀងទាត់ និងអភិវឌ្ឍគំនិតច្នៃប្រឌិតផ្ទាល់ខ្លួនដោយមិនត្រូវចម្លងតែគំរូពីគេឡើយ។ ជាពិសេស ប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានដាស់តឿនឱ្យសិក្ខាកាមទាំងអស់ ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈ កុំឱ្យចេះតែជំនាញផលិតមាតិកា ឬកាត់តវីដេអូបាន តែខ្វះក្រមសីលធម៌ ឬមិនគិតពីច្បាប់ ព្រោះវាអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់វប្បធម៌ និងអត្តសញ្ញាណជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា សិក្ខាកាមដែលបញ្ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលក្នុងការប្រឡង ទទួលបានរង្វាន់លើទឹកចិត្ត ពីឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត និងលោកជំទាវ ក្នុងនោះរួមមាន ចំណាត់ថ្នាក់លើជំនាញរដ្ឋបាលលើកុំព្យូទ័រ លេខ១ ទទួលបានកុំព្យូទ័រយួរដៃ ០១គ្រឿង និងថវិកា ៥០ម៉ឺនរៀល លេខ២ ទទួលបានថវិកា ៥០ម៉ឺនរៀល លេខ៣ ទទួលបានថវិកា ៤០ម៉ឺនរៀល លេខ៤ ទទួលបានថវិកា ៣០ម៉ឺនរៀល និងលេខ៥ ទទួលបានថវិកា ២០ម៉ឺនរៀល។ សម្រាប់ជំនាញកាត់តវីដេអូ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ទទួលបានកុំព្យូទ័រយួរដៃ ០១គ្រឿង និងថវិកា ៥០ម៉ឺនរៀល លេខ២ ទទួលបានថវិកា ៥០ម៉ឺនរៀល លេខ៣ ទទួលបានថវិកា ៤០ម៉ឺនរៀល លេខ៤ ទទួលបានថវិកា ៣០ម៉ឺនរៀល និងលេខ៥ ទទួលបានថវិកា ២០ម៉ឺនរៀល និងបានផ្ដល់ជូនយុវជន មន្ត្រីរាជការ ព្រះសង្ឃ អាជីវករ ក្មួយៗកុមារ ទទួលបាននូវការសិក្សាដោយមិនគិតថ្លៃ៕

(ភ្នំពេញ)៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាទីស្តីការក្រសួង ឯកឧត្តម ហួត ស៊ីនាដ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាប្រធានគណៈកម្មការវាយតម្លៃ និងជ្រើសរើសសហគ្រាសមួយជាសហគមន៍សុខសាន្តមួយ (គ.ស.ស.) តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងជាប្រធានក្រុមការងារ រៀបចំយន្តការវាយតម្លៃនិងជ្រើសរើសសហគ្រាសមួយជាសហគមន៍សុខសាន្តមួយ បានអញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការវាយតម្លៃ និងជ្រើសរើសសហគ្រាសមួយជាសហគមន៍សុខសាន្តមួយសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ ជាមួយនឹងការវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការចូលរួមពីតំណាងយន្តការត្រីភាគី ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីនេះគឺជាអនុសាសន៍ មួយក្នុងចំណោមអនុសាសន៍ទាំង១០ របស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងពេលជួបសំណេះសំណាលជាមួយបងប្អូនកម្មករនាពេលកន្លងមក។ ការដាក់ឱ្យដំណើរការចលនាប្រឡងប្រណាំង «សហគ្រាសមួយ ជាសហគមន៍សុខសាន្តមួយ» សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ នេះ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់សុខដុមនីយកម្មក្នុងទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ សំដៅបង្កើតនូវវប្បធម៌អនុលោមភាពការងារ ព្រមទាំងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពនៃយន្តការដោះស្រាយវិវាទការងារនៅតាមសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ រួមទាំងការពង្រឹងការអនុវត្តរបបសន្តិសុខសង្គម និងបង្កើនផលិតភាពការងារឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំទី២នេះ មានសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចំនួន៥៥ ដែលត្រូវបានវាយតម្លៃ និងជ្រើសរើសក្នុងចំណោមសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចំនួន ១៨២ ដែលបានដាក់ពាក្យប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ ចំនួននេះមានការកើនឡើងជាងឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចំនួន ៣៦ ដែលបានជ្រើសរើស។ ការវាយតម្លៃជ្រើសរើសជ័យលាភី សហគ្រាសជាសហគមន៍សុខសាន្ត គឺធ្វើឡើងតាមគោលការណ៍កំណត់ និងប្រកបដោយតម្លាភាពដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌអនុលោមភាពទាំង៨ រួមមានអនុលោមភាពនៃលក្ខខណ្ឌការងារ អនុលោមភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្មករនិយោជិតវ័យក្មេង អនុលោមភាពនៃទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ អនុលោមភាពនៃលក្ខខណ្ឌស្តីពីសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ អនុលោមភាពនៃរបបសន្តិសុខសង្គម អនុលោមភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្មករនិយោជិតមានពិការភាព អនុលោមភាពនៃការអនុវត្តកម្មវិធីលើកកម្ពស់ផលិតភាពការងារ និងអនុលោមភាពនៃការអនុវត្តកម្មវិធីទទួលខុសត្រូវសង្គម។សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ ដែលជាប់ការវាយតម្លៃ នឹងទទួលបានពានរង្វាន់មាស ឬពានរង្វាន់ប្រាក់ ឬពានរង្វាន់សំរឹទ្ធ និងការលើកលែងការចុះធ្វើអធិការកិច្ចការងារសាមញ្ញទៅតាមកម្រិតពានរង្វាន់។ ជាទីបញ្ចប់ ឯកឧត្តមប្រធានគណៈកម្មការ បានអំពាវនាវដល់តំណាងអង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់កម្មករនិយោជិត និងនិយោជកជួយផ្សព្វផ្សាយ និងជំរុញសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រចូលរួមកម្មវិធីប្រឡងប្រណាំងឱ្យបានច្រើនថែមទៀតសម្រាប់ឆ្នាំបន្ទាប់ ដើម្បីចូលរួមទាំងអស់គ្នាលើកកម្ពស់វប្បធម៌អនុលោមភាពការងារ៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងឱកាសអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញពោធិ៍ចិនតុង នឹងបើកដំណើរការសាកល្បងជាសួនសាធារណៈ រយៈពេល៩ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី១១-១៩ ខែមេសា ចាប់ពីម៉ោង៥ព្រឹក ដល់ម៉ោង៩យប់ សាធារណជនអាចចូលទស្សនា កម្សាន្ត ហាត់ប្រាណ និងលេងកីឡា ដោយមិនគិតថ្លៃ។ ពលរដ្ឋក៏អាចចូលទស្សនាជុំវិញតំបន់ និងអគារជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមាន អគារផ្ចិត និងប៉ម បញ្ជា ហោះហើរ (Tower) ដែលត្រូវបានកសាងឡើងនៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០, តំបន់ ជុំវិញ បរិវេណអគារចេញ-ចូលអ្នកដំណើរវីអាយភី (VIP), ចំណតយន្ត ហោះស៊ីវិល និងតំបន់ ផ្លូវ រត់របស់យន្តហោះ (Runway) ជាដើម។ យ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យដំណើរការបើកសាកល្បងនេះ ប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យ រក្សាបាននូវសន្តិសុខ, និងសណ្តាប់ធ្នាប់នោះ ក.ស.អ. បានហាមមិនឱ្យមានការលក់ដូរ និងយកគ្រឿងស្រវឹងចូលនោះទេ។ «ហាម ដាច់ខាតមិនឱ្យមានការលក់ដូរ, មិនឱ្យមានការយកចូលនិងពិសាគ្រឿងស្រវឹង និងមិនឱ្យមានការយកចូល និងប្រើប្រាស់កាំជ្រួច និងគ្រឿងផ្ទុះនានា នៅក្នុងបរិវេណ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។»។ ក្រៅពីបំរាមនេះ ក.ស.អ. ក៏រំឭកប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវចូលរួមអនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ទៅតាម ស្លាកសញ្ញា និងការណែនាំ សម្រាប់គ្រប់បរិវេណដែលហាមឃាត់។ នៅក្នុងសេចក្តីជូនដំនឹងដដែល ក.ស.អ. ក៏ស្នើឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមរក្សាអនាម័យ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយ ប្រើ ប្រាស់បន្ទប់ទឹកចល័ត និង ធុងសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងមានរបៀបរៀបរយ ( ចំណុចលេខ ៦, ៧, ៨និង៩ នៅក្នុងប្លង់)។បើតាម ក.ស.អ. សម្រាប់ពលរដ្ឋដែលចូលកម្សាន្តក្នុងព្រលានយន្តហោះពោធិ៍ចិនតុង ដោយថ្មើរជើង ត្រូវចេញ-ចូល តាមច្រកវីអាយភី (VIP)។ ចំណែក ពលរដ្ឋដេលចូលកម្សាន្ត ដោយជិះកង់ ម៉ូតូ ឡាន ត្រូវចូលតាមច្រកអគារTerminal (ចំណុចលេខ ៣ក្នុងប្លង់) និងចេញវិញ តាមច្រកអគារ Terminal (ចំណុចលេខ ២ក្នុងប្លង់)។ ចំពោះតម្លៃយានយន្ត គឺ១ ០០០ រៀលសម្រាប់ម៉ូតូ និង២ ០០០រៀលសម្រាប់ ឡាន។ ចំណែក កង់ គឺមិនគិតថ្លៃផ្ញើឡើយ ចាប់ពីម៉ោង ៥:០០ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ៩:០០យប់៕

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានអញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំផ្សព្វផ្សាយជាមួយក្រុមហ៊ុនសំណង់ និងសមាគមអ្នកសាងសង់កម្ពុជាប្រមាណ ៣០ ស្តីពី «ការត្រៀមរៀបចំអនុវត្តកម្មវិធីវាយតម្លៃទទួលស្គាល់ជំនាញពីមុន» នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពិភាក្សានិងធ្វើជាសាក្សីលើការអនុវត្តកម្មវិធីវាយតម្លៃការទទួលស្គាល់ជំនាញពីមុន (RPL) ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងពង្រីកការអនុវត្តឱ្យបានទូលំទូលាយស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារ និងទិសដៅអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ក៏ដូចជាដើម្បីទស្សនា និងអង្កេតការដាក់ឱ្យអនុវត្តសាកល្បងនូវកម្មវិធី RPL នៅទីតាំងផ្ទាល់នៅក្នុងវិទ្យាស្ថានជាតិបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស (NTTI)។ នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះក្រុមហ៊ុន សមាគមអ្នកសាងសង់កម្ពុជា តំណាងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសំណង់ គ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលបានចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ ដោយឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ពីគោលដៅកម្មវិធី RPL គឺដើម្បីអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស បង្កើនផលិតភាពនិងភាពប្រកួតប្រជែង និងបំប្លែងបទពិសោធការងារទៅជាវិញ្ញាបនបត្រផ្លូវការ ជាពិសេសសម្រាប់វាយតម្លៃអតីតពលករមកពីប្រទេសថៃក្នុងជំហានទី១ ចំនួន ១ ម៉ឺននាក់។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ថា ការរៀបចំការធ្វើតេស្ត RPL ជូនដល់បងប្អូនអតីតពលករមកពីថៃដោយឥតគិតថ្លៃនេះធ្វើឡើងទៅតាមអនុសាសន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍនិងទទួលស្គាល់លើមុខជំនាញចំនួន ៨ ក្នុងវិស័យសំណង់ ដែលបងប្អូនអាចយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារល្អនិងប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ជាងមុន។ ការធ្វើតេស្តក្នុងជំហានទី១ នេះគឺនឹងធ្វើឡើងជារៀងរាល់ចុងសប្តាហ៍ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅតាមរាជធានី-ខេត្ដគោលដៅចំនួន ៦ រួមមាន រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្ដបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប តាកែវ និងខេត្តស្វាយរៀង ដោយឯកឧត្តមសង្កត់ធ្ងន់ថា បើជំហានទី ១នេះទទួលជោគជ័យ ក្រសួងនឹងបន្តកម្មវិធីនេះទៅជំហានទី ២ទៀត ដែលក៏នឹងផ្តោតលើកម្លាំងកម្មករក្នុងស្រុកផងដែរ។  ជាមួយនឹងការគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើម និងបន្ទាប់ពីបានទស្សនាការដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធី RPL សាកល្បងនេះ អង្គប្រជុំបានពិភាក្សានិងផ្ដល់មតិយោបល់យ៉ាងផុសផុលលើការអនុវត្តកម្មវិធីនេះ ដោយឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ធាតុចូលដ៏មានតម្លៃទាំងនេះនឹងជួយធ្វើឱ្យការអនុវត្តកម្មវិធីនេះមានប្រសិទ្ធភាព និងជួយពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនលើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សឱ្យកាន់តែប្រសើរ ដែលធ្វើឱ្យមានការជឿជាក់ថា ការធ្វើតេស្តនេះ «ពិតជាត្រឹមត្រូវ និងអាចជ្រើសរើសបេក្ខជនប្រកបដោយសមត្ថភាពពិតប្រាកដមែន»។  ដើម្បីឱ្យការអនុវត្តទទួលជោគជ័យ ស្របតាមផែនការប្រកបដោយគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាព ឯកឧត្តម ហេង សួរ បានណែនាំឱ្យអង្គភាពគ្រប់គ្រងគម្រោងបន្តតាមដានផែនការ និងជំរុញការអនុវត្តឱ្យស្របតាមយន្តការដែលបានកំណត់ ដោយណែនាំឱ្យក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាសទទួលស្គាល់ និងប្រើ RPL ជាមូលដ្ឋានក្នុងការជ្រើសរើស និងកំណត់ប្រាក់ឈ្នួល បើកឱកាសការងារដល់អតីតពលករពីថៃ និងអនុញ្ញាតឱ្យវិស្វករ និងបុគ្គលិកបច្ចេកទេសចូលរួមបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីក្លាយទៅជាអ្នកវាយតម្លៃ (Assessor) ។ ចំពោះគ្រឹះស្ថាន និងមន្ត្រីអនុវត្ត ត្រូវវាយតម្លៃតាមស្តង់ដាបច្ចេកទេស និងថែរក្សាតម្លៃ RPL, ពង្រីកការផ្សព្វផ្សាយ RPL ទៅតំបន់ជនបទ និងព្រំដែន។ការធ្វើតេស្ត RPL ផ្តល់នូវឱកាសដល់បុគ្គលដែលកំពុងបម្រើការងារ និងអ្នកមានជំនាញដែលមិនទាន់មានការងារឱ្យទទួលបានការទទួលស្គាល់ជំនាញជាផ្លូវការ ឬគុណវុឌ្ឍិរបស់ពួកគាត់។ សម្រាប់អតីតពលករមកពីប្រទេសថៃ នឹងទទួលបានការស្គាល់សមត្ថភាព ឱកាសការងារ ចំណេញពេលវេលា និងថវិកា ក្លាយជាពលករក្នុងប្រព័ន្ធ ដែលនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស) និងបង្កើនជំនឿចិត្តលើខ្លួនឯង ក៏ដូចជាជំរុញការសិក្សាពេញមួយជីវិត។ រីឯ អ្នកវិនិយោគវិញនឹងបានយល់ដឹងពីកម្រិតជំនាញបុគ្គលិកភ្លាមៗ កាត់បន្ថយចំណាយលើការបណ្តុះបណ្តាល ធានាស្តង់ដា និងគុណភាព និងបង្កើនទំនុកចិត្តវិនិយោគ ជាពិសេសអាចបង្ហាញដៃគូពីកម្លាំងកម្មករដែលមានជំនាញស្តង់ដា។សូមបញ្ជាក់ថា ជំនាញទាំង ៨នោះរួមមាន៖ (១) ការងារកំបោរ (រៀបឥដ្ឋនិងបូក), (២) ការងារការ៉ូ, (៣) ការដំឡើងពុម្ព, (៤) ការដំឡើងបណ្តាញបំពង់ទឹក, (៥) ការដំឡើងបណ្តាញអគ្គិសនីក្នុងអគារ, (៦) ការងាររន្ទា, (៧) ការដំឡើងសរសៃដែក និង (៨) ការផ្សារអគ្គិសនី៕

(សុខភាព)៖ យោងតាមទិន្នន័យឆ្នាំ២០២៣ ដែលចេញផ្សាយដោយកម្មវិធីរួមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពី ជំងឺអេដស៍ (UNAIDS) និងទិន្នន័យប្រជាជនឆ្នាំ ២០២៣ ដែលចេញផ្សាយដោយធនាគារពិភពលោក ប្រទេសកំពូលៗដែលមានអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ខ្ពស់បំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នោះគឺ ប្រទេសថៃ ជាប់លេខ១ មានប្រជាជនរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ច្រើនជាង គេទាំងចំនួនសរុប និងចំនួនប្រជាជនក្នុង១០០០នាក់, មីយ៉ាន់ម៉ាជាប់លេខ២ កម្ពុជាជាប់លេខ៣ ហើយទីម័រខាងកើតមានអត្រាទាបបំផុត សម្រាប់ប្រទេសឡាវ និងប្រ៊ុយណេគឺមិនមានទិន្នន័យនោះទេ។មេរោគអេដស៍ (HIV) វាយប្រហារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ដែលធ្វើឱ្យសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងការឆ្លងមេរោគចុះខ្សោយ។ វារីករាលដាលតាមរយៈឈាម ទឹកកាម សារធាតុរាវទ្វារមាស និងទឹកដោះម្តាយ ជារឿយៗតាមរយៈការរួមភេទដោយមិនបានការពារ ឬការប្រើប្រាស់ម្ជុលរួមគ្នា។ ប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលទេ វាអាចនាំឱ្យមានជំងឺអេដស៍។ ខណៈពេលដែលមិនមានវិធីព្យាបាល ការព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងមេរោគអេដស៍ ជួយគ្រប់គ្រងមេរោគ និងការពារការចម្លង។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងមេរោគអេដស៍តាមរយៈកម្មវិធីបង្ការ ព្យាបាល និងបង្កើនការយល់ដឹង។ ប្រទេសជាច្រើនផ្តល់ការព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងមេរោគអេដស៍ (ART) ដោយឥតគិតថ្លៃ ឬឧបត្ថម្ភធនដល់អ្នកដែលរស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ និងលើកកម្ពស់ការរួមភេទដោយសុវត្ថិភាព តាមរយៈការចែកចាយស្រោមអនាម័យ និងយុទ្ធនាការអប់រំ។ កម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរម្ជុល និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង កាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ជួយកាត់បន្ថយការចម្លងក្នុង ចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។ ប្រទេសមួយចំនួន ដូចជាប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា មានកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយដ៏រឹងមាំ សម្រាប់ក្រុមដែលមានហានិភ័យ។

(អន្តរជាតិ)៖ ក្នុងសង្គ្រាមបច្ចេកវិទ្យាទំនេីបរបស់មហាអំណាចអាមេរិក​ និងអុីស្រាអែល​រួមដៃគ្នាបេីកការវាយប្រហារយ៉ាងសន្ធប់មកលេីអុីរ៉ង់​ រហូតមកដល់ពេលនេះហេីយនៅតែវាយអុីរ៉ង់មិនបែក​ បានក្លាយជាប្រធានបទមួយដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៍លេីពិភពលោក។ កាសែត New York Times ដោយដកស្រង់របាយការណ៍ស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់អាចស្ដារឡើងវិញនូវឃ្លាំងមីស៊ីលក្រោមដីយ៉ាងឆាប់រហ័សត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី ការវាយប្រហារសង្គ្រប់យ៉ាងខ្លាំងលើទីក្រុងតេអេរ៉ង់។ មន្ទីរបញ្ចកោណបាននិយាយនៅសប្តាហ៍នេះថា យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើការវាយប្រហារជាង ១១.០០០ ដងលើគោលដៅនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ក្នុងរយៈពេលប្រាំសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើវឌ្ឍនភាពគួរ ឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងការធ្វើឱ្យសមត្ថភាពយោធា របស់ប្រទេសនេះចុះខ្សោយ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ Pete Hegseth បានទទួលស្គាល់ថា អ៊ីរ៉ង់នៅតែមានសមត្ថភាពបាញ់មីស៊ីល ប៉ុន្តែចំនួននេះបានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយនៅតែស្ថិតក្នុងសមត្ថភាពស្ទាក់ចាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។យោងតាមសេតវិមាន ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់ បានថយចុះរហូតដល់ 90% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការចាប់ផ្តើមនៃជម្លោះ ខណៈដែលកន្លែងផលិត និងសមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹកជាច្រើនរបស់ខ្លួនត្រូវបានបំផ្លាញ ឬចុះខ្សោយ។ មន្ត្រីអាមេរិកកត់សម្គាល់ថា អ៊ីរ៉ង់បាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកប្រហែល 15-30 គ្រាប់ និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក 50-100 គ្រាប់ក្នុងមួយថ្ងៃ ជាធម្មតាបាញ់ជាគ្រាប់តូចៗ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ របាយការណ៍ពីទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិក ដែលត្រូវបានចូលមើលដោយ កាសែត NY Times បង្ហាញពីការសង្ស័យអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធនាការក្នុងការបំផ្លាញ សមត្ថភាពមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ទាំងស្រុង ដែលជាគោលដៅចម្បងមួយនៃជម្លោះ។ទោះបីជាមិនមានការប៉ាន់ស្មានច្បាស់លាស់ក៏ដោយ មន្ត្រីស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិកជឿថា អ៊ីរ៉ង់នៅតែមានមីស៊ីល និងជើងទម្របាញ់មីស៊ីលក្នុងបរិមាណច្រើន គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបន្តវាយប្រហារអ៊ីស្រាអែល និងគោលដៅផ្សេង ទៀតនៅក្នុងតំបន់ ប្រសិនបើជម្លោះនៅតែបន្ត។ អ៊ីរ៉ង់ក៏អាចកំពុងផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រផងដែរ ដោយរក្សាទុកផ្នែកធំនៃឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីលរបស់ខ្លួននៅក្នុងលេណដ្ឋានក្រោមដី និងរូងភ្នំ ដើម្បីជៀសវាងការរកឃើញ។ ចារកម្មអាមេរិកវាយតម្លៃថា កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់មានសមត្ថភាពសម្អាតបន្ទាយក្រោមដី និងឃ្លាំងមីស៊ីលដែលកប់ ដោយគ្រាប់បែកអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។របាយការណ៍បានបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធមីស៊ីលទាំងនេះអាចត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រយុទ្ធឡើងវិញត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។ តាមពិតទៅ ការវាយតម្លៃសមត្ថភាពយោធាដែលនៅសេសសល់របស់អ៊ីរ៉ង់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺជាកិច្ចការដ៏លំបាកមួយ ដោយសារតែការដាក់ពង្រាយគោលដៅ "បញ្ឆោត" ជាច្រើន សហរដ្ឋអាមេរិកក៏មិនអាចកំណត់បានច្បាស់លាស់ថា តើគោលដៅចំនួន ១១.០០០ ដែលពួកគេបានបំផ្លាញក្នុងខែមុន ជាគោលដៅពិតប្រាកដប៉ុន្មាន។ ទូរទស្សន៍ CNN បានរាយការណ៍ នៅថ្ងៃទី 2 ខែមេសា ដោយដកស្រង់ប្រភពបីដែលស្គាល់ស្ថានភាពនេះថា ការវាយតម្លៃចារកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថ្មីៗនេះបង្ហាញថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅតែរក្សាសមត្ថភាពសំខាន់ៗ ប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករាប់ពាន់គ្រឿងរបស់ខ្លួន ដែលស្មើនឹងប្រហែល 50% នៃយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដែលខ្លួនមាននៅតែដំណើរការ។ មីស៊ីលប្រឆាំងកប៉ាល់មួយចំនួនធំរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅតែដដែល ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអាវុធសំខាន់ៗដែលជួយអ៊ីរ៉ង់គ្រប់គ្រងសកម្មភាពសមុទ្រនៅក្នុងច្រកសមុទ្រហ័រមូស។ គោលដៅរបស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់គឺរក្សាសមត្ថភាពទប់ស្កាត់ក្នុងករណីមានជម្លោះអូសបន្លាយ ខណៈពេលដែលរក្សាសមត្ថភាពក្នុងការដាក់សម្ពាធបន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នាបានបញ្ចប់។ គួររំលឹកថា ការប្រយុទ្ធគ្នាឥឡូវនេះបានចូលដល់សប្តាហ៍ទីប្រាំមួយហើយ ដោយបានឆក់យកជីវិតមនុស្សជាង ៣.០០០ នាក់ដោយគ្មានសញ្ញានៃការថមថយឡើយ។

(សុខភាព)៖ ការទទួលទានទឹកមិនត្រឹមត្រូវ ឬការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពភ្លាមៗអាចនាំឱ្យមានគ្រួសក្នុងតម្រងនោម និងអតុល្យភាពអេឡិចត្រូលីត សូម្បីតែចំពោះបុគ្គលដែលមានសុខភាពល្អក៏ដោយ។ យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ូ វ៉ាន់ តាន់ មកពីមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រសាកលវិទ្យាល័យហូជីមិញសាខាទី 3 បានឱ្យដឹងថា ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ រលកកំដៅខ្លាំងដែលមានសីតុណ្ហភាពលើសពី 37-38 អង្សាសេ បានកើតឡើងញឹកញាប់ជាងមុន។ នៅក្នុងបរិបទនេះ គំនិតដែលថា "ការផឹកទឹកឱ្យបានច្រើនគឺគ្រប់គ្រាន់" មិនឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងពេញលេញអំពីភាពស្មុគស្មាញ នៃការការពារសុខភាព ជាពិសេសមុខងារតម្រងនោមនោះទេ។ ហានិភ័យនៃគ្រួសក្នុងតម្រងនោមពីអាកាសធាតុអាក្រក់៖ តម្រងនោមដើរតួនាទីក្នុងការច្រោះឈាម កម្ចាត់កាកសំណល់ និងធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពអេឡិចត្រូលីត។ ក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ រាងកាយបាត់បង់ទឹកជាចម្បងតាមរយៈញើស។ បើគ្មានជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ទេ ទឹកនោមនឹងកាន់តែប្រមូលផ្តុំ ដែលធ្វើឱ្យវាកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់សារធាតុរ៉ែ ដូចជាកាល់ស្យូម អូសាឡាត ឬ អាស៊ីតអ៊ុយរិក ក្នុងការកកកុញទៅជាគ្រួស។ នេះជាមូលហេតុដែលអត្រាកើតគ្រួសក្នុង តម្រងនោម ច្រើនតែកើនឡើងនៅរដូវក្តៅ សូម្បីតែក្នុងចំណោមមនុស្សដែលមិនមានប្រវត្តិជំងឺតម្រងនោមពីមុនក៏ដោយ។ បើតាមមូលនិធិតម្រងនោមជាតិអាមេរិកបានឱ្យដឹងថា ការផឹកទឹកគឺចាំបាច់ ប៉ុន្តែការផឹកវា «ខុសវិធី» អាចបង្កហានិភ័យជាច្រើន៖ ការផឹកទឹកច្រើនក្នុងពេលតែមួយ មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់ផឹកទឹកច្រើនភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីប៉ះពាល់នឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ឬការហាត់ប្រាណខ្លាំង។ វាធ្វើឱ្យកំហាប់អំបិលក្នុងឈាមថយចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលបណ្តាលឱ្យមានអតុល្យភាពអេឡិចត្រូលីត ជាមួយនឹងរោគសញ្ញាដូចជាអស់កម្លាំង ឈឺក្បាល និងវិលមុខ។ ការទទួលទានភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងច្រើនពេក ៖ ភេសជ្ជៈមានជាតិកាបូន ដែលមានជាតិស្ករ ឬសារធាតុរ៉ែច្រើនហួសប្រមាណ មិនត្រឹមតែមិនអាចការពារតម្រងនោមបានទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងបង្កើនបន្ទុកមេតាបូលីស ដែលជំរុញឱ្យមានការកកើតគ្រួសក្នុងតម្រងនោមផងដែរ។ អ្នកត្រូវបែងចែកការទទួលទានទឹករបស់អ្នកជាចំណែកតូចៗ ហើយផឹកទឹកឱ្យបានទៀងទាត់ពេញមួយថ្ងៃ ទោះបីជាអ្នកមិនមានអារម្មណ៍ស្រេកទឹកក៏ដោយ។ ទឹកធម្មតានៅតែជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត អ្នកដែលធ្វើការងារក្រោមកម្ដៅថ្ងៃខ្ពស់អាចបន្ថែមជាមួយនឹងភេសជ្ជៈ អេឡិចត្រូលីតក្នុងកម្រិតមធ្យម។  ការងូតទឹកត្រជាក់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប៉ះពាល់នឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យគឺជាទម្លាប់ធម្មតាមួយ ប៉ុន្តែវាមានផ្ទុកហានិភ័យយ៉ាងច្រើន។ នៅពេលដែលរាងកាយក្តៅ ហើយសរសៃឈាមរីកធំ ការប៉ះពាល់នឹងទឹកត្រជាក់ភ្លាមៗបណ្តាល ឱ្យសរសៃឈាមរួម តូចយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលនាំឱ្យមានការរំខានដល់ចរន្តឈាមជាបណ្តោះអាសន្ន។ ទោះបីជាវាមិនបង្កជំងឺតម្រងនោម ដោយផ្ទាល់ក៏ដោយស្ថានភាពនេះ នៅពេលដែលកើតឡើងម្តងទៀតជាញឹកញាប់ អាចប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ឈាម ទៅកាន់សរីរាង្គ ដែលបង្កហានិភ័យជាពិសេសដល់មនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលមានជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ សញ្ញាព្រមានដែលបង្ហាញថាតម្រងនោមរបស់អ្នកកំពុង «ស្រែករកជំនួយ» អំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅ៖-ទឹកនោមពណ៌ខ្មៅ ក្លិនខ្លាំង និងបរិមាណទឹកនោមតិច។-អារម្មណ៍ឆេះស្រាលក្នុងពេលនោម។-ស្រេកទឹកជាប់រហូត អមដោយអស់កម្លាំង។-ឈឺចុកចាប់នៅត្រគាក ឬខ្នងផ្នែកខាងក្រោម។ដើម្បីការពារសុខភាពរបស់អ្នក លោកវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញបានណែនាំ៖ ផឹកទឹកឱ្យបានទៀងទាត់ ល្អបំផុតគឺទឹកធម្មតា និងកំណត់សារធាតុរំញោច និងភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ។ បង្កើនការទទួលទានបន្លែបៃតង និងផ្លែឈើត្រជាក់ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយកំដៅក្នុងរាងកាយ និងជំរុញការផលិតសារធាតុរាវក្នុងរាងកាយ។ ជៀសវាងការងូតទឹកត្រជាក់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីហាត់ប្រាណខ្លាំង ឬបន្ទាប់ពីនៅក្រោមពន្លឺថ្ងៃ។ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការប្រែប្រួលមិនប្រក្រតីណាមួយនៃទឹកនោម និងការឈឺខ្នង។

(ភ្នំពេញ)៖ ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតជូនលោកជំទាវ Vladanka Andreeva អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា និងសហការី ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ ស្តីពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិស័យទេសចរណ៍ នៅទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍។ក្នុងជំនួបនេះ លោកជំទាវ Vladanka Andreeva បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះការទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ និងបានកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់កម្ពុជា ដែលមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ បើធៀបនឹងរយៈពេល១០ឆ្នាំមុន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកជំទាវ ក៏បានលើកឡើងពីដំណើរទស្សនកិច្ចថ្មីៗទៅកាន់ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ ដោយបានកោតសរសើរថា ប្រាសាទនេះមានសម្រស់ស្រស់ស្អាតល្អប្រណិត និងបង្ហាញពីតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យរបស់បេតិកភណ្ឌខ្មែរ។ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅ និងសម្តែងការអបអរសាទរដល់លោកជំទាវ ចំពោះការតែងតាំងជាអ្នកសម្របសម្រួលថ្មីរបស់ប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា ហើយបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះតួនាទី និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងការគាំទ្រការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងមនុស្សធម៌នៅកម្ពុជា កន្លងមក។ក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះ ភាគីទាំងពីរបានផ្តោតលើការពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ដោយផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព តាមរយៈការកែលម្អគោលនយោបាយ និងក្របខណ្ឌអនុវត្ត ការលើកកម្ពស់ស្តង់ដារទេសចរណ៍បៃតង ការពង្រឹងសមត្ថភាពឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅតំបន់ទេសចរណ៍ និងការជំរុញទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ ព្រមទាំងការលើកកម្ពស់ជីវភាពសហគមន៍ ការលើកទឹកចិត្តការចូលរួមរបស់យុវជន និងស្ត្រី និងការផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសក្នុងការកសាងសមត្ថភាពធនធានមនុស្ស រួមមានជំនាញបដិសណ្ឋារកិច្ច ជំនាញឌីជីថល និងជំនាញបៃតង ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារទេសចរណ៍សម័យថ្មី។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអាទិភាព ដូចជា ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ ការកែលម្អប្រព័ន្ធទិន្នន័យទេសចរណ៍ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងវិស័យទេសចរណ៍ និងពន្លឿនការសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា ព្រមទាំងបន្តគាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់កម្ពុជា ក្នុងការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យមានលក្ខណៈបរិយាបន្ន និងនិរន្តរភាព ដើម្បីធានាថាកំណើនវិស័យនេះនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងស្របតាមគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សកល។ជាកិច្ចឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្លែងអំណរគុណ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះតួនាទីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងការគាំទ្រកម្ពុជាលើវិស័យសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសការចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ឱ្យមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងភាពរឹងមាំ។ ឯកឧត្តមក៏បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមានសុខសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច ដែលជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងវិនិយោគិនអន្តរជាតិ ព្រមទាំងបង្កើតឱកាសថ្មីៗសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាព។ជាកិច្ចបញ្ចប់ ភាគីទាំងពីរបានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួម ក្នុងការបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ឱ្យមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព បរិយាបន្ន និងមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ ស្របតាមទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅឆ្នាំ១៩៥៥ ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិបានចូលរួមជួយគាំទ្រកម្ពុជាសំខាន់មួយនៅឆ្នាំ១៩៩១ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាគន្លឹះសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញនូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា៕

(សុខភាព)៖ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា កំពុងជួបប្រទះនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង កំឡុងខែចែត្រ ដែលអាចបង្កផល ប៉ះពាល់ជាខ្លាំង ដល់សុខភាព។ ការពារ heatstroke (ជំងឺក្តៅខ្លាំង) គឺសំខាន់ណាស់ ពិសេសនៅប្រទេសក្តៅៗដូចជា ប្រទេសយើងសព្វថ្ងៃ ។ ខាងក្រោមជាវិធីសាមញ្ញៗដែលអ្នកអាចអនុវត្តបាន ដែលដកស្រង់ចេញពីគណនីហ្វេសប៊ុក គ្រូពេទ្យ និងសុខភាព៖ 1. ផឹកទឹកឱ្យគ្រប់គ្រាន់៖ ផឹកទឹកញឹកញាប់ ទោះបីមិនទាន់ស្រេកក៏ដោយ ជៀសវាងភេសជ្ជៈមានអាល់កុល ឬកាហ្វេអ៊ីនច្រើន2. ពាក់សម្លៀកបំពាក់សមរម្យ៖  ពាក់អាវធំទូលាយ ពណ៌ស្រាល ពាក់មួក ឬកាន់ឆ័ត្រ ពេលចេញក្រៅថ្ងៃក្តៅ3. ជៀសវាងថ្ងៃក្តៅខ្លាំង៖ ព្យាយាមនៅក្នុងម្លប់ ឬក្នុងបន្ទប់ត្រជាក់ជៀសវាងសកម្មភាពខ្លាំងៗ ពេលម៉ោង 11 ព្រឹក ដល់ 3 ល្ងាច4. ធ្វើឱ្យខ្លួនត្រជាក់៖ ងូតទឹក ឬជូតខ្លួនដោយកន្សែងត្រជាក់ ប្រើកង្ហារ ឬម៉ាស៊ីនត្រជាក់ថែរក្សាមនុស្សងាយរងគ្រោះ ដូចជាកុមារ មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានជំងឺ គួរត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស។ សញ្ញាដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នវិលមុខ ឈឺក្បាលខ្លួនក្តៅខ្លាំង មិនញើសសន្លប់ ឬច្របូកច្របល់។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាទាំងនេះ ត្រូវនាំអ្នកជំងឺទៅកន្លែងត្រជាក់ និងទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ៕