(ភ្នំពេញ៖ )ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ទទួលជួបពិភាក្សាការងារជាមួយប្រតិភូវត្តសៅលីងចំនួន ១៦អង្គ ដែលបាននិមន្តមកដល់ទឹកដីអច្ឆរិយកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមចូលរួមសម្តែងក្នុង «មហោស្រពក្បាច់គុនចម្រុះ កម្ពុជា-ចិន» (Cambodia-China Martial Arts Performance) ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីម៉ោង ៧:០០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាបរិវេណខាងជើងប្រាសាទបាយ័ន ខេត្តសៀមរាប។ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងនាំមកនូវការសម្តែងរួមគ្នាដ៏អស្ចារ្យរវាងក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ៖ គុនល្បុក្កតោ យុទ្ធគុនខម និងប្រដាល់គុនខ្មែរ ជាមួយ ក្បាច់គុនចិន៖ កុងហ្វូសៅលីង (Shaolin Kung Fu) និងថាយជី (Tai Chi) ដោយរំពឹងថានឹងមានភ្ញៀវជាតិ-អន្តរជាតិ ចូលរួមទស្សនាដោយផ្ទាល់ និងដោយសេរី ប្រមាណជាង​ ១,០០០នាក់។សូមជម្រាបជូនថា ក្រសួងទេសចរណ៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋបាលប្រជាជនខេត្តហឺណាន និងរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប បានសហការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ «មហោស្រពក្បាច់គុនចម្រុះ កម្ពុជា-ចិន» អបអរសាទរ «ឆ្នាំទេសចរណ៍កម្ពុជា-ចិន»  ជាមួយការសម្ដែងក្បាច់គុនថាយជី និងកុងហ្វូ រួមជាមួយគុនល្បុក្កតោ យុទ្ធគុនខម នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅបរិវេណខាងជើងប្រាសាទបាយ័នដែលជាទីឋានប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏រុងរឿង និងស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌រួមគ្នា ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកទេសចរចិន និងអន្តរជាតិមកទស្សនាស្វែងយល់ និងទទួលនួវបទពិសោធពីប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ជាពិសេសអំពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ វប្បធម៌ អរិយធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានអាយុកាលយូរលង់ណាស់មកហើយ៕

(អន្តរជាតិ)៖ ជាមួយនឹងព្រះអាទិត្យរដូវក្តៅដ៏អាក្រក់កំពុងរះលើស្នូលទីក្រុងបាងកក កំដៅបានបោកបក់ លើបេតុង ក្រុមមនុស្សតូចមួយក្រុមកំពុងស្វែងរកកន្លែងជ្រកកោននៅខាងក្នុង "មជ្ឈមណ្ឌលត្រជាក់" បណ្តោះអាសន្ន។ម៉ាស៊ីនត្រជាក់កំពុងផ្ទុះនៅខាងក្នុងបណ្ណាល័យសាធារណៈមួយ ក្នុងសង្កាត់ឌីនដេង ជាកន្លែងដែលក្នុ ងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ក្រុមមនុស្សប្រហែល 20 នាក់ក្នុងពេលតែមួយ -ទាំងក្មេងទាំងចាស់ បានជ្រកកោនពីផ្លូវដ៏សែនក្តៅ។លោក Jarat Soisomklang អាយុ 87 ឆ្នាំជាអ្នកស្រុកក្នុងតំបន់បាននិយាយ។ "អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមមកទីនេះតាំងពីដើមខែមីនា ហើយឥឡូវនេះមកស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំចូលចិត្ត អង្គុយអានក្នុងខ្យល់ត្រជាក់"។យោងតាមអាជ្ញាធរក្រុង ទីក្រុងបាងកកបានស៊ូទ្រាំយ៉ាងហោចណាស់ 19 ថ្ងៃជាប់ៗគ្នានៃកម្រិត សន្ទស្សន៍ កំដៅ "គ្រោះថ្នាក់" អារម្មណ៍ក្តៅដែលរាងកាយមនុស្សមានអារម្មណ៍ ដោយពិចារណាលើសីតុណ្ហភាពខ្យល់ និងសំណើម រហូតដល់ពាក់កណ្តាលខែមេសា។មជ្ឈមណ្ឌលទាំងនេះបានក្លាយជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់អ្នកស្រុកងាយរងគ្រោះក្នុងការសម្របខ្លួន។មានមជ្ឈមណ្ឌលចំនួន 313 ដែលត្រូវបានចាត់តាំងនៅជុំវិញរាជធានី ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងសាលារៀន មហាវិទ្យាល័យវិជ្ជាជីវៈ មជ្ឈមណ្ឌលសេវាសុខភាពសាធារណៈ ការិយាល័យស្រុក និងចំណុចសេវាកម្ម មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌។ មានចំណុចត្រជាក់ខាងក្រៅចំនួន 279 បន្ថែមទៀត កន្លែងដែលមានម្លប់ រុក្ខជាតិ បៃតង ទឹក និងកន្លែងអង្គុយ។ក្នុងរយៈពេលមួយខែកន្លងមកនេះ មនុស្សជាង 120000 នាក់បានប្រើប្រាស់កន្លែងទាំងនេះ នេះបើយោង តាមអាជ្ញាធរក្រុង។ ពួកគេមានទីតាំងនៅជិតសហគមន៍ដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ហើយអ្នកប្រើប្រាស់ ជាង 80 ភាគរយអាចដើរពីផ្ទះរបស់ពួកគេទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលនានា នេះបើយោងតាមរដ្ឋបាលក្រុងបាងកក (BMA)។នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ 2050 ថៃ​នឹង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ថ្ងៃ​ក្តៅ​ខ្លាំង​រហូត​ដល់ 120 ថ្ងៃ ដែល​សីតុណ្ហភាព​កើនឡើង​លើស​ពី 35°C ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ។ នោះ​គឺ​ជិត​បីដង​នៃ​កម្រិត​បច្ចុប្បន្ន​ប្រហែល 45 ថ្ងៃ៕

(ភ្នំពេញ)៖ បុគ្គលិក ទូរទស្សន៍ PNN បានលាគ្នាដោយបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្តាយ បន្ទាប់ពី ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍មួយបានដំណើរការប្រមាណ១០ឆ្នាំ ត្រូវបានសម្រេចចិត្តបិទឈប់ដំណើរការទាំងស្រុង ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦តទៅ។ទូរទស្សន៍ PNN ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន LYP Group ដែលមានថៅកែធំ គឺលោកអ្នកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ដែលជាពាណិជ្ជករ និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាផងដែរ។ ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ PNN មានមូលដ្ឋាននៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ហើយផ្តោតលើរឿងភាគ ព័ត៌មាន និងការកម្សាន្ត។លោក ប៉ែន ចំរ៉ុង ពិធីករល្បីឈ្មោះមួយរូបប្រចាំស្ថានីយ៍ នេះ បានបង្ហោះនៅហ្វេសប៊ុក ផ្ទាល់ខ្លួនថា «ខ្ញុំសូមមគោរពអរគុណថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់និងក្រុមការងារទាំងអស់របស់ PNN ដែលតែងតែផ្តល់ក្តីស្រលាញ់អាណិតគិតគូរផ្តល់ឱកាសការងារដល់ខ្ញុំ និងចំណីអារម្មណ៍ដល់អ្នកទស្សនិកជន កន្លងមក។សង្ឃឹមថានឹងមានឱកាសវិលជួបគ្នាទៀតណា សូមលាទាំងក្តីអាលោះអាល័យបំផុត។ ដោយឡែក ប្រធានគ្រប់គ្រងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ PNN ទម្លាយថា ប៉ុន្មានថ្ងៃទៀត ស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយនេះនឹងលាទស្សនិកជនហើយ ភ្ជាប់មកជាមួយសារថា នៅ៣ថ្ងៃខាងមុខ ស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយដ៏ឈានមុខមួយនឹងជម្រាបលាទស្សនិកជនដោយស្ងៀមស្ងាត់ ដោយស្នាមញញឹម និងអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើន។ ចំណែកទីផ្សារដែលបានក្តោបក្តាប់ជិត800K$ប្រចាំខែ នឹងបែងចែកទៅស្ថាប័នផ្សេងទៀតដើម្បីបន្តអាជីវកម្មក្នុងវិស័យនេះ បុគ្គលិកដ៏មានបទពិសោធន៌ និងជំនាញមួយភាគធំរបស់យើង ក៏បានទទួលការងារថ្មីរួចហើយដែរ ហើយខ្ញុំក៏កំពុងពិចារណាលើសំណើរការងារ (ដែលមានស្នាក់ការនៅក្រៅប្រទេស)។គួររំលឹកថា PNN ក៏ជាស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ធំមួយនៅកម្ពុជា ដែលបានចាប់ផ្តើមការផ្សាយសាកល្បងលើកដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ដែលសាងសង់លើផ្ទៃដី១០ហិកតា ហើយបង្កើតការងារផ្ទាល់ដល់បុគ្គលិករង្វង់២០០នាក់។ ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ PNN នឹងលាទស្សនិកជនជារៀងរហូតហើយ៕

(សុខភាព)៖ ការម៉ាស្សា ការងូតទឹក ឬការហាត់ប្រាណខ្លាំងបន្ទាប់ពីផឹកស្រា មិនបានជួយឱ្យស្វាងស្រវឹងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានបញ្ហាសុខភាព ឬមនុស្សចាស់។លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដូន ឌូ ម៉ាញ អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិសម្រាប់ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង និងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល នៅមន្ទីរពេទ្យទូទៅភឿងដុង បានលើកឡើងថា ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលគឺ ជាជំងឺដែលកើតឡើងភ្លាមៗ វិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ។ ជំងឺនេះអាចកើតឡើងនៅគ្រប់វ័យ ដែលភាគច្រើនប៉ះពាល់ដល់មនុស្សដែលមានអាយុ 55 ឆ្នាំឡើងទៅ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះមាននិន្នាការមួយឆ្ពោះ ទៅរកមនុស្សវ័យក្មេងដែលរងផលប៉ះពាល់។ សញ្ញាព្រមានដំបូងនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលរួមមាន៖ ជំងឺខ្វិនពាក់កណ្តាលខ្លួន (បង្ហាញឱ្យឃើញដោយការលើកដៃទាំងពីរឡើងដល់កម្រិតស្មា ដោយដៃម្ខាងទម្លាក់ចុះ); ខ្វិននៃសរសៃប្រសាទខួរក្បាលទីប្រាំពីរ (មុខយារធ្លាក់ពេលលាតធ្មេញ ឬញញឹម); និងបញ្ហាការនិយាយ (យល់ការនិយាយ ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ចេញមតិ ឬយល់អ្នកដទៃ)។ គ្រូពេទ្យព្រមានថា ទម្លាប់ទូទៅមួយចំនួនអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដូចជា៖១/ ផឹកស្រាមុន និងក្រោយពេលម៉ាស្សា មនុស្សជាច្រើនចូលចិត្តម៉ាស្សាបន្ទាប់ពីផឹកស្រាដើម្បី «ស្ងប់ចិត្ត»។ តាមពិតទៅ ការផឹកស្រាច្រើននាំឱ្យនោមញឹកញាប់ជាងធម្មតា ខ្សោះជាតិទឹក ឈឺក្បាលជាដើម។ គំនិតដែលថាការងូតទឹកចំហាយទឹក និងការម៉ាស្សាបន្ទាប់ពីផឹកស្រានឹងជួយបំបាត់ការស្រវឹង បណ្តាលឱ្យបែកញើស ហើយដូច្នេះកាត់បន្ថយកម្រិតជាតិអាល់កុលបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស គឺជារឿងខុសទាំងស្រុង ហើយថែមទាំងអាចគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតទៀតផង។ការផឹកស្រាបណ្តាលឱ្យសរសៃឈាមរីកធំ ហើយកំដៅភ្លាមៗពីបន្ទប់សូណាធ្វើឱ្យសរសៃឈាមរីកធំបន្ថែមទៀត បង្កើនអត្រាចង្វាក់បេះដូង បណ្តាលឱ្យវិលមុខ និងដកដង្ហើមខ្លី។ បើគ្មានការយកចិត្តទុកដាក់ខាងវេជ្ជសាស្ត្រទាន់ពេលវេលាទេ នេះអាចនាំឱ្យមានជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងស្លាប់។ លើសពីនេះ គ្រឿងស្រវឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាព រាងកាយកើនឡើងរួចទៅហើយ ហើយការផ្សំវាជាមួយបន្ទប់សូណាបង្កើនហានិភ័យនៃការវិលមុខ ឈឺក្បាល ចង្អោរ ខ្សោះជាតិទឹក និងអស់កម្លាំង។លើសពីនេះ ចលនាដែលផ្អែកលើកម្លាំងមិនសមរម្យដូចដែលបានពិពណ៌នាខាងលើអាចបណ្តាលឱ្យខូចខាតដល់សាច់ដុំ សន្លាក់ សរសៃចង ឆ្អឹងខ្នង និងសរសៃឈាម ដែលនាំឱ្យមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដូចជាជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ ការរៀបចំ និងការលាតសន្ធឹងសន្លាក់ក៏អាចបង្ហាប់ខួរឆ្អឹងខ្នងនៅក ដែលបណ្តាលឱ្យមានផលវិបាកសរសៃប្រសាទ និងជំងឺខ្វិនខួរក្បាលផងដែរ។ ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីផឹកស្រារួច អ្នកគួរតែសម្រាក និងបំពេញជាតិទឹកឡើងវិញ ជាមួយនឹងទឹកធម្មតា ទឹកដូង ឬភេសជ្ជៈអាល់កាឡាំងដែលមានផ្ទុកអេឡិចត្រូលីតដូចជាប៉ូតាស្យូម និងម៉ាញ៉េស្យូម ដើម្បីបន្សាបជាតិអាល់កុល។ កុំលេបថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ដើម្បីបំបាត់ការឈឺក្បាល ឬប្រើថ្នាំលើសកម្រិត ឬថ្នាំបន្សាបជាតិពុល។២/ងូតទឹកភ្លាមៗបន្ទាប់ពីផឹកស្រា គ្រឿងស្រវឹងត្រូវបានរំលាយជាចម្បងនៅក្នុងថ្លើម ដោយមានបរិមាណតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានបញ្ចេញតាមដង្ហើម ទឹកនោម និងញើស។ ការបែកញើសមិនបន្ថយកម្រិតអាល់កុលក្នុងឈាមទេ។ គ្រឿងស្រវឹងធ្វើឱ្យសរសៃឈាមរីកធំ ហើយទឹកក្តៅក៏ធ្វើឱ្យសរសៃឈាមរីកធំផងដែរ។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃកត្តាទាំងពីរនេះអាចបណ្តាលឱ្យវិលមុខ សម្ពាធឈាមទាប និងដួលសន្លប់។ នៅពេលនេះ រាងកាយខ្សោះជាតិទឹក និងងាយនឹងអស់កម្លាំង។ បន្ទាប់ពីផឹកគ្រឿងស្រវឹង ប្រសិនបើអ្នកមិនទាន់មានការប្រុងប្រយ័ត្នពេញលេញទេ អ្នកអាចដួលសន្លប់ ឬដួល ដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នក។ ការប៉ះពាល់នឹងទឹកត្រជាក់ភ្លាមៗអាចបណ្តាលឱ្យសរសៃឈាមរួមតូចយ៉ាងខ្លាំង រំខានដល់ចរន្តឈាម និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ។ ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពយ៉ាងឆាប់រហ័សរារាំងរាងកាយពីការសម្របខ្លួន បំផ្លាញសរសៃប្រសាទគ្រឿងកុំព្យូទ័រ និងនាំឱ្យខ្វិនមុខជាបណ្តោះអាសន្ន ឬយូរ។ ដូច្នេះ ការងូតទឹកមិនត្រឹមត្រូវ នៅពេលដែលសុខភាពរបស់មនុស្សម្នាក់ ចុះខ្សោយ បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងជំងឺលើសឈាមបន្ថែមទៀត។ មនុស្សចាស់ អ្នកដែលមាន ជំងឺលើសឈាម ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺខ្សោយបេះដូង ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងអ្នកដែលធ្លាប់ មានជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ពីមុន មានហានិភ័យខ្ពស់។៣/ការហត់នឿយខ្លាំងពេក មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់រត់ហាត់ប្រាណ ឬលេងកីឡាបន្ទាប់ពីផឹកស្រា ដើម្បី «ស្ងប់ចិត្ត ឬស្វាងខួរក្បាល» និងមានអារម្មណ៍ប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការហាត់ប្រាណខ្លាំងៗ ប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន ដែលនាំឱ្យមានការខ្សោះជាតិទឹក និងអតុល្យភាពអេឡិចត្រូលីត។ គ្រឿងស្រវឹងមានឥទ្ធិពលបញ្ចុះទឹកនោម ដែលអាចធ្វើឱ្យការខ្សោះជាតិទឹកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ បណ្តាលឱ្យអស់កម្លាំង រមួលសាច់ដុំ និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀត។លើសពីនេះ គ្រឿងស្រវឹងបង្ខំឱ្យថ្លើម និងតម្រងនោមធ្វើការកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីរំលាយសារធាតុគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងភេសជ្ជៈទាំងនេះ។ នៅពេលនេះ រាងកាយអស់កម្លាំងរួចទៅហើយ បន្ទាប់ពីហាត់ប្រាណ ហើយថ្លើម និងតម្រងនោមត្រូវធ្វើការកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីលុបបំបាត់គ្រឿងស្រវឹង និងជាតិពុលផ្សេងទៀតចេញពីស្រាបៀរ ដែលដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសរីរាង្គខាងក្នុងទាំងនេះ។គ្រូពេទ្យណែនាំថា នៅពេលដែលនរណាម្នាក់សង្ស័យថាមានជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល មនុស្សមិនគួរឲ្យអ្នកជំងឺញ៉ាំ ផឹក ឬលេបថ្នាំអ្វីឡើយ រួមទាំងថ្នាំទឹក ឬថ្នាំសម្ពាធឈាម។ កុំឲ្យអ្នកជំងឺលេបថ្នាំដោយមិនពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំដែលមិនស្គាល់ប្រភពដើម ឬដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាក្នុងដំណាក់កាលស្រួចស្រាវ អាចធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ឬបណ្តាលឱ្យមានការស្រូបចូលទៅក្នុងសួត។

(វិទ្យាសាស្ត្រ)៖ ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមអាមេរិកខាងជើង និងអឺរ៉ុបកំពុងព្រមានអំពីហានិភ័យនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូ ខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបានគូរផែនទីអាកាសធាតុពិភពលោកឡើងវិញ និងជំរុញឱ្យផែនដីឡើង ដល់សីតុណ្ហភាពបំបែកកំណត់ត្រា។រដ្ឋបាលជាតិមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក (NOAA) បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពការព្រមាន El Niño របស់ខ្លួននៅពាក់កណ្តាលសប្តាហ៍ ដោយបញ្ជាក់ពីប្រូបាប៊ីលីតេ 25% នៃព្រឹត្តិការណ៍ "ខ្លាំងបំផុត"។ Super El Niño គឺជាបាតុភូតដ៏កម្រមួយ ដែលបានកើតឡើងត្រឹមតែបីដង ប៉ុណ្ណោះក្នុងរយៈពេលបួនទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ ទាក់ទងនឹងពេលវេលា អ្នកឧតុនិយមជឿថាបាតុភូតនេះ នឹងលេចធ្លោបំផុតរវាងខែឧសភា និងខែកក្កដា ដោយមានប្រូបាប៊ីលីតេ 61% មុនការព្យាករណ៍ពីមុន។ ដោយផ្អែកលើការវិភាគដ៏ទូលំទូលាយពីប្រព័ន្ធព្យាករណ៍អាកាសធាតុអាមេរិកខាងជើង (រួមទាំង NOOA, NASA និងគំរូតំបន់) និងមជ្ឈមណ្ឌលអឺរ៉ុបសម្រាប់ការព្យាករណ៍អាកាសធាតុរយៈពេលមធ្យម (ECMWF) អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ ព្យាករណ៍ថាផែនដីកំពុងរៀបចំសម្រាប់អែលនីញ៉ូខ្លាំងបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ តើបាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏អស្ចារ្យជាអ្វី? អែលនីញ៉ូ គឺជាដំណាក់កាលក្តៅនៅក្នុងវដ្ត ENSO (អ៊ែលនីញ៉ូ អូសស្យុងភាគខាងត្បូង) ដែលជាបាតុភូតអាកាសធាតុធម្មជាតិនៅក្នុងតំបន់ត្រូពិចប៉ាស៊ីហ្វិក រួមជាមួយនឹងដំណាក់កាលឡានីញ៉ូត្រជាក់ និងដំណាក់កាលអព្យាក្រឹត (ការផ្លាស់ប្តូររវាងក្តៅ និងត្រជាក់)។ ជាធម្មតាវាកើតឡើងរៀងរាល់ 2-7 ឆ្នាំម្តង ដែលមានរយៈពេលប្រហែល 9-12 ខែ។ បាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏អស្ចារ្យ (Super El Niño) ជារឿយៗត្រូវបានប្រើដើម្បីពិពណ៌នាអំពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ ដោយសីតុណ្ហភាពផ្ទៃមហាសមុទ្រកើនឡើងយ៉ាងហោចណាស់ 2 អង្សាសេលើសពីមធ្យមភាគ។ យោងតាម CNN បាតុភូតនេះត្រូវបានកត់ត្រាទុកក្នុងឆ្នាំ 1982-1983, 1997-1998 និង 2015-2016។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកត់សម្គាល់ថា អែលនីញ៉ូថ្មីបំផុតមិនមានកម្លាំងខ្លាំងពេកទេ ប៉ុន្តែវាបានធ្វើឱ្យឆ្នាំ 2024 ក្លាយជា ឆ្នាំ បំបែកកំណត់ត្រា សម្រាប់ការឡើងកំដៅផែនដី ។នេះបើយោងតាម CNN និង National Geographic ។ តើរឿងនេះនឹងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះទៅលើភពផែនដី? ប្រសិនបើវាកើតឡើងមែន CNN ព្យាករណ៍ថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏អស្ចារ្យនេះនឹងគូសផែនទីអាកាសធាតុពិភពលោកឡើងវិញ ដែលបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត និងភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ ខណៈពេលដែលក៏បង្កើនល្បឿននៃការឡើងកំដៅ ផែនដីផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១៥-២០១៦ បាតុភូតនេះបានបង្កឱ្យមានរដូវខ្យល់ព្យុះដែលបំបែកកំណត់ត្រា នៅកណ្តាលប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើង ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខ្វះខាតទឹកនៅព័រតូរីកូ និងគ្រោះរាំងស្ងួតនៅអេត្យូពី។ ឆ្នាំ ២០១៦ ក៏បានឃើញសីតុណ្ហភាពពិភពលោកខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនមក មុនពេលកំណត់ត្រានេះត្រូវបានបំបែកនៅឆ្នាំ ២០២៣, ២០២៤ និង ២០២៥។លើសពីនេះ ទឹកក្តៅជាងនៅតំបន់កណ្តាល និងខាងកើតនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូពិចអាចនាំឱ្យមានព្យុះកាន់តែខ្លាំង ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ តំបន់មួយចំនួនដូចជាភាគអាគ្នេយ៍នៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងរដ្ឋតិចសាស់ ធ្លាប់ជួបប្រទះ នឹងភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនជាងមុន ខណៈដែលភាគខាងត្បូងនៃទ្វីបអាហ្វ្រិកបានរងទុក្ខដោយរលកកំដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបំផ្លាញដំណាំ និងនាំឱ្យមានទុរ្ភិក្ស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ភ្លៀងធ្លាក់តិច និងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងអូស្ត្រាលី បានបង្កើនភ្លើងឆេះព្រៃ។ ផលប៉ះពាល់នៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូក៏អាចបណ្តាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដូមីណូ ទៅលើចំនួនសត្វព្រៃផងដែរ។ យោងតាមការសិក្សាមួយក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Biological Conservation ចំនួនភេនឃ្វីននៅកោះ Galápagos (អេក្វាឌ័រ) បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ អែលនីញ៉ូខ្លាំងពីរលើកក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និង ១៩៩០។ ការឡើងកំដៅនៃមហាសមុទ្រក៏បានកាត់បន្ថយ បរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹម និងត្រីនៅក្នុងទឹកផងដែរ ដែលបណ្តាលឱ្យសត្វភេនឃ្វីនមួយចំនួនស្លាប់ដោយសារអត់ឃ្លាន។បាតុភូតនេះច្រើនតែបញ្ចេញកំដៅយ៉ាងច្រើនដែលរក្សាទុកក្នុងមហាសមុទ្រត្រឡប់ទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ ដែលធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពផ្ទៃផែនដីជាមធ្យមកើនឡើង។ ប្រសិនបើបាតុភូតអែលនីញ៉ូខ្លាំងកើតឡើង ហើយមានរយៈពេលពេញមួយរដូវរងា ឆ្នាំ២០២៦ និង២០២៧ នឹងជាឆ្នាំដែលភពផែនដី នឹងបង្កើតកំណត់ត្រាសីតុណ្ហភាពថ្មី។ អ្នកឧតុនិយមប្រៀបធៀបការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការឡើងកំដៅផែនដីជាមួយនឹងសីតុណ្ហភាពកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ ទៅនឹងការជិះជណ្តើរយន្ត។លោក Nat Johnson អ្នកឧតុនិយមនៅ NOAA បាននិយាយថា នៅតែមានភាពមិនប្រាកដប្រជាជុំវិញបាតុភូត El Niño នាពេលខាងមុខ ជាមួយនឹងការព្យាករណ៍ផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន ជាពិសេសទាក់ទងនឹងអាំងតង់ស៊ីតេរបស់វា។ នេះដោយសារតែការព្យាករណ៍គំរូកុំព្យូទ័រដែលធ្វើឡើងនៅនិទាឃរដូវមានទំនោរមានភាពត្រឹមត្រូវតិចជាងនៅពេលវេលាផ្សេងទៀតនៃឆ្នាំ។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសចុងក្រោយរបស់ខ្លួន NOAA បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពការព្យាករណ៍វដ្ត ENSO របស់ខ្លួននៅខែក្រោយ។

(សុខភាព)៖ នារីម្នាក់ឈ្មោះ ង្វៀន អាយុ ១៩ ឆ្នាំ មានទម្ងន់ ៧០ គីឡូក្រាម បានមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង និងចង្អោរ បន្ទាប់ពីផឹកតែសម្រកទម្ងន់ដែលទិញតាមអ៊ីនធឺណិតអស់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍។ គ្រូពេទ្យបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថា នាងមានជំងឺខ្សោយតម្រងនោមស្រួចស្រាវ។ តែសម្រកទម្ងន់ដែល ង្វៀន បានទិញមកជាកញ្ចប់ៗ ដែលមានស្លាកសរសេរថា "គ្រឿងផ្សំផ្លែឈើស្ងួតប្រភពដើមធម្មជាតិ" ហើយមានក្លិនស្រដៀងនឹងផ្លែឈើ។ បន្ទាប់ពីផឹកវារយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ង្វៀនបានបាត់បង់ចំណង់អាហារ ចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ និងសន្លប់ ដែលត្រូវការការព្យាបាលបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ Tam Anh General Hospital ក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ។នៅពេលនេះ អត្រាច្រោះសរសៃឈាមរបស់អ្នកជំងឺបានធ្លាក់ចុះក្រោម 60 មីលីលីត្រ/នាទី ហើយប៉ូតាស្យូមក្នុងឈាម អង់ស៊ីមថ្លើម និងជាតិស្ករក្នុងឈាមក៏កើនឡើង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហួង ធី ហុង លីញ, MD, MSc, នាយកដ្ឋានអង់ដូគ្រីណូឡូស៊ី - ជំងឺទឹកនោមផ្អែម មន្ទីរពេទ្យទូទៅតាមអាញ ទីក្រុងហូជីមិញ បានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាខ្សោយតម្រងនោមស្រួចស្រាវ ជាមួយនឹងសញ្ញានៃការខ្សោយថ្លើម ដោយផ្អែកលើជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 1 និងធាត់ជ្រុលកម្រិតទីមួយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត បានលើកឡើងថា តែសម្រកទម្ងន់ដែលមិនស្គាល់ប្រភពដើមអាចមានផ្ទុកសារធាតុហាមឃាត់ ដោយបន្ថែមថាសារធាតុទាំងនេះ នៅពេលលេបចូលអាចបណ្តាលឱ្យពុល ប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូង បណ្តាលឱ្យមានអតុល្យភាពអេឡិចត្រូលីត និងមានគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ការប្រើថ្នាំសម្រកទម្ងន់ ដោយខ្លួនឯង ឬអាហារបំប៉នដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាក៏អាចនាំឱ្យមានការអស់កម្លាំងរាងកាយ ខ្សោយថ្លើម និងហូរឈាមក្រពះផងដែរ។ផលិតផលសម្រកទម្ងន់ជាច្រើនដែលមិនមានការគ្រប់គ្រងក៏មានឥទ្ធិពលបញ្ចុះទឹកនោមខ្លាំងផងដែរ ដែលបណ្តាលឱ្យខ្សោះជាតិទឹកយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងកាត់បន្ថយបរិមាណឈាមរត់។ នេះបណ្តាលឱ្យមានការថយចុះ នៃលំហូរឈាមទៅកាន់សរីរាង្គ រួមទាំងតម្រងនោម ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃ ការខ្សោយតម្រងនោម ស្រួចស្រាវ - ការធ្លាក់ចុះភ្លាមៗនៃមុខងារតម្រងនោម។នារីវ័យក្មេងខាងលើនេះមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 1 អស់រយៈពេលជាងបួនឆ្នាំមកហើយ។ នេះគឺជាជំងឺអូតូអ៊ុយមីនរ៉ាំរ៉ៃ ដែលកើតឡើងនៅពេលដែលប្រព័ន្ធភាពស៊ាំវាយប្រហារ និងបំផ្លាញកោសិកា ផលិតអាំងស៊ុយលីននៃលំពែងដោយអចេតនា។ នាង នឹងត្រូវពឹងផ្អែកលើអាំងស៊ុយលីន ដែលចាក់ពីខាងក្រៅពេញមួយជីវិតរបស់នាង ដើម្បីគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាមរបស់នាង។ បើមិនដូច្នោះទេ នាងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យខ្ពស់នៃផលវិបាកដ៏គ្រោះថ្នាក់ដូចជា ឈឺទ្រូង និងការខូចខាតដល់សរសៃឈាម នៅក្នុងតម្រងនោមរបស់នាង។ វេជ្ជបណ្ឌិតតាមដានកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម និងប៉ូតាស្យូម ក៏ដូចជាអង់ស៊ីមថ្លើម ខណៈពេលដែលក្នុងពេលដំណាលគ្នាផ្តល់សារធាតុរាវ និងអាំងស៊ុយលីនដើម្បីគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាមដល់អ្នកជំងឺ។ ពិធីការព្យាបាលផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងរោគសញ្ញា និងកាត់បន្ថយការខូចខាតដល់ថ្លើម និងតម្រងនោម។អ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 1 ដែលចង់សម្រកទម្ងន់គួរតែទៅ មន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យសុខភាព និងព្យាបាលសមស្របតាមវេជ្ជបញ្ជារបស់វេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារតែជាតិស្ករក្នុងឈាម ដែលគ្រប់គ្រងមិនបានល្អ។ របបអាហារមិនត្រឹមត្រូវ និងការតមអាហារច្រើនពេកមិនជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ទេ ប៉ុន្តែអាចនាំឱ្យខ្សោយ ខ្សោះជាតិទឹក រាគ និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូង និងសរសៃប្រសាទ ដែលបណ្តាលឱ្យស្ថានភាពមូលដ្ឋានកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ និងពិបាកគ្រប់គ្រង។

(ភ្នំពេញ)៖ សហជីពនៅកម្ពុជា និងអ្នកវិភាគស្ថានការណ៍នយោបាយបានលើកឡើងថា ការផ្ដល់ឱកាសការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងតាម រយៈកំណើនវិនិយោគ គឺជាតឹកតាងនៃការលើកកម្ពស់សិទ្ធិការងារដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកត្តាវិជ្ជមានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងស្ថិរភាពនយោបាយរបស់កម្ពុជាស្របតាមស្មារតីទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ ១ឧសភា។លោក គឹម ចាន់សំណាង ប្រធានសភាសម្ព័ន្ធសហជីពជាតិកម្ពុជា (NACC)បានលើកឡើងថា «ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សហគ្រាសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ តែងតែប្រកាសជ្រើសរើសបុគ្គលិក កម្មករនិយោជិតរាប់ម៉ឺននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ហើយនៅមានក្រុមហ៊ុនថ្មីៗជាច្រើនទៀតកំពុងបើកដំណើរការជាបន្តបន្ទាប់។ ដូច្នេះឱកាសការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងបានផ្ដល់ជូនពលរដ្ឋខ្មែរជាហូរហែ»។លោកបន្តថា «កំណើនវិនិយោគបានធ្វើឱ្យមានតម្រូវការទីផ្សារការងារកើនឡើងដែរ គឺជាសញ្ញាល្អនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការបង្កើតឱកាសការងារថ្មីៗនៅក្នុងប្រទេស ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកត្តាវិជ្ជមានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងស្ថិរភាពនយោបាយក្រោមការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាណត្តិទី៧ ក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិការងារស្របទៅតាមស្មារតីទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ ១ឧសភា»។លោក ចាន់ សំណាង បានចាត់ទុកកំណើនវិនិយោគ គឺជាការផ្ដល់ឱកាសការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងជូនកម្មករនិយោជិត និងពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយវាជាភ័ស្ដុតាងដ៏សំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិការងារដែលរាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងសហជីពនៅកម្ពុជាបានប្រារព្ធរំឭកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។បើតាមក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ចំនួនសហគ្រាស ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ បានកើនឡើងដល់ចំនួន ៤៧ ០២៩សហគ្រាស ជាមួយនិងចំនួនកម្មករនិយោជិតសរុបកើនឡើងដល់ប្រមាណ ២,៣លាននាក់។លើសពីនេះ បងប្អូនដែលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃប្រមាណជាង ៦៥ម៉ឺននាក់ ទទួលបានការងារធ្វើជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងនោះ ៣៣ម៉ឺននាក់ បានទទួលការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រ សហគ្រាស ចំការកសិកម្មធំៗ និងក្រុមហ៊ុននានា និងចំនួនប្រមាណ ៣២ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត បានទទួលការងារធ្វើនៅតាមសិប្បកម្ម ភោជនីយដ្ឋាន ភេសជ្ជដ្ឋាន ការដ្ឋាន កសិដ្ឋាន ចំការ និងសកម្មភាពអាជីវកម្មនានាដែលនៅក្នុងភូមិ ឃុំ ស្រុក ក្បែរលំនៅឋានរបស់បងប្អូន។ទន្ទឹមគ្នានេះ ជាមួយនឹងភាពធន់និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសសន្ទុះកំណើននៃគម្រោងវិនិយោគថ្មីៗ កម្ពុជានៅតែមានតម្រូវការកម្លាំងពលកម្មខ្ពស់ ដោយផ្តល់ឱកាសការងារជូនបងប្អូនជាមធ្យមប្រមាណ ៨ម៉ឺនកន្លែង ជារៀងរាល់សប្តាហ៍សម្រាប់ផ្តល់ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ។តឹកតាងទាំងអស់នេះ បានបង្ហាញពីកត្តាវិជ្ជមានទាំងផ្នែកនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ការឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពជឿជាក់ និងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិនបរទេសមកលើប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ចំពោះលោក ថុង ម៉េងដាវីត អ្នកវិភាគភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងសន្ដិសុខបានថ្លែងថា «កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ គឺក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត យើងសង្កេតឃើញថា ទទួលបានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងទុនវិនិយោគកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់គួរឱ្យកត់សម្គាល់តាមរយៈការអនុវត្តនយោបាយការទូតសេដ្ឋកិច្ច»។លោកបានអំពាវនាវដល់ម្ចាស់សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន កម្មករ និងអង្គការវិជ្ជាជីវៈទាំងអស់បន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវច្បាប់ និងស្តង់ដារច្បាប់ដែលមានស្រាប់ និងលើកកម្ពស់វប្បធម៌នៃការអនុលោមតាមច្បាប់។ លោកបញ្ជាក់ថា នេះជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់ការប្រកួតប្រជែង ការទាក់ទាញការវិនិយោគ និងបង្កើតឱកាសការងារសមរម្យសម្រាប់កម្មករ និយោជិត និងប្រជាពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ថែមទៀត៕

(ភ្នំពេញ)៖ នារសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រសួង ឯកឧត្តម សេង សក្ដា រដ្ឋលេខាធិការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ឯកឧត្ដម ហេង សួរ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានទទួលជួបសម្តែងការគួរសមជាមួយលោក Ando Kenta លេខាទូតទី១ នៃស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឱកាសដែលលោកបញ្ចប់អាណត្តិបេសកកម្មការងារនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ នាឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះលោក Ando Kenta ដែលតែងតែផ្តល់នូវកិច្ចសហការយ៉ាងល្អជាមួយនឹងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នាពេលកន្លងមក ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ជូនកម្មសិក្សាការីខ្មែរទៅធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុន ការសម្របសម្រួលកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំស្តីពីការបញ្ជូនកម្មសិក្សាការីបច្ចេកទេសទៅប្រទេសជប៉ុន និងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើ MOC ស្តីពីប្រព័ន្ធបញ្ជូនថ្មីផងដែរ។ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Ando Kenta ក៏បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី ហេង សួរ និងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ព្រមទាំងមន្រ្តីជំនាញពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ដែលបានផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធដែលបានធ្វើឱ្យការបំពេញបេសកកម្មការទូតរបស់លោកនៅប្រទេសកម្ពុជាបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ និងបន្សល់ទុកនូវអនុវស្សាវរីយ៍ល្អៗជាមួយគ្នាជាច្រើន។ លោក Ando ក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីផែនការសកម្មភាពការងាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ក្នុងការអនុវត្តប្រព័ន្ធបញ្ជូនថ្មីជាមួយកម្ពុជា និងពីការផ្តល់ជំនួយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន តាមរយៈគម្រោងរបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) សម្រាប់គាំទ្រដល់អតីពលករខ្មែរដែលបានវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃនាពេលកន្លងទៅ។ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះដែរ លោក Ando ក៏បានណែនាំលោក Kazuhiro Tokuda ដែលជាលេខាទូតទី១ ទទួលបន្ទុកវិស័យការងារថ្មីជំនួសលោកផងដែរ។ ជាមួយនឹងការជូនពរលេខាទូតទី១ ទទួលជោគជ័យក្នុងការបំពេញបេសកកម្មការងារថ្មី ឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការ បានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះលោក Kazuhiro Tokuda ដែលនឹងត្រូវមកបំពេញបេសកកម្មការងារជាលេខាទូតទី១ ជំនួសលោក Ando Kenta ៕

(ភ្នំពេញ)៖ លោកជំទាវ សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីអបអរសាទរទិវាពិភពលោកដើម្បីសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមប្រធានបទ «ស្ថាបនាវប្បធម៌នៃការបង្ការ៖ ពង្រឹង និងពង្រីកប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព និងសុខភាពនៅក្នុងពិភពការងារ» ដែលត្រូវបានសហការរៀបចំដោយអង្គការសកម្មភាពដើម្បីសុខភាពនិងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ (HPA) និងបណ្តាញអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាដៃគូ ដោយមានការចូលរួមពីតំណាងសហជីព សមាគមនិយោជក អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) បណ្តាញសង្គមស៊ីវិលពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិការងារ និងកម្មករនិយោជិតទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រព័ន្ធ ប្រមាណ ២៩០នាក់ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារ តារា អ៊ែរផត។ទិវាពិភពលោកដើម្បីសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងារត្រូវបានប្រទេសជាសមាជិកអង្គការ ILO ប្រារព្ធជារៀងរាល់ឆ្នាំ ថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់យកប្រធានបទ «រួមគ្នាបន្តការពារកម្មករនិយោជិតពីភាពតានតឹងដោយកម្តៅ និងលើកកម្ពស់សុខភាពផ្លូវចិត្តនៅកន្លែងការងារ» ដើម្បីអបអរសាទរទិវានេះស្របតាមប្រធានបទសកល «រួមគ្នាធានាបរិយាកាសការងារប្រកបដោយសុខុមាលភាពចិត្តសា្រស្តសង្គម»។ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ បានបញ្ជាក់អំពីសារៈសំខាន់នៃការលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ ដើម្បីធានានូវការងារសមរម្យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។ លោកជំទាវក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមផងដែរថា គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមមាន រាជរដ្ឋាភិបាល និយោជក និងកម្មករនិយោជិត ត្រូវតែសហការគ្នាអនុវត្តតាមតួនាទីក្នុងការជំរុញឲ្យមានវប្បធម៌សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពរបស់កម្មករនិយោជិតនិងផលិតភាពការងារ។ ក្នុងឱកាសនេះដែរ លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់អង្គការ HPA ក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីនេះ ដែលបានបង្ហាញអំពីភាពជាដៃគូនៃការចូលរួមជំរុញការលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារនៅកម្ពុជា ដែលជាការងារអាទិភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោកជំទាវបញ្ជាក់ថា ក្រសួងស្វាគមន៍ចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្រប់ដៃគូពាក់ព័ន្ធក្នុងការបង្កើតឲ្យមានវប្បធម៌សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ។ ទន្ទឹមនេះ លោកជំទាវបានលើកឡើងថា ក្នុងនាមជាសមាជិកអង្គការ ILO រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការប្រើប្រាស់យន្តការត្រីភាគី និងការលើកកម្ពស់កិច្ចសន្ទនាសង្គម ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះសំណើនិងសំណូមពរនៅក្នុងវិស័យការងារ សន្តិសុខសង្គម និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ជាមួយគ្នានេះ លោកជំទាវបានចែករំលែកសារគន្លឹះចំនួន២ ដែលគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ រួមមាន ១) ការប្រើប្រាស់វប្បធម៌សន្ទនា និង ២) ការអនុវត្តតួនាទីឲ្យបានត្រឹមត្រូវប្រកដោយវិជ្ជាជីវៈក្នុងនាមជានិយោជក កម្មករនិយោជិត សហជីព សមាគមនិយោជក និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងការចូលរួមសម្រេចឲ្យបាននូវរបៀបវារៈការងារសមរម្យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។ 

(ភ្នំពេញ)៖ សហជីពនៅកម្ពុជាបានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានខិតខំផ្តោតលើការកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ឱកាសការងារ ការបណ្តុះបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ ការពង្រឹងច្បាប់ការងារនិងបទដ្ឋានគតិយុត្តក្នុងវិស័យការងារ សុខដុមនីយកម្មនៅកន្លែងធ្វើការ និងលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារឱ្យកាន់តែមានស្ដង់ដារខ្ពស់ដូចប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ដែរ។លោក អ៊ុន ដារ៉ា ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជាពន្លឺកម្មករ ថ្លែងថា មានចំណុចសំខាន់ៗជាច្រើនដែលបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ រាជរដ្ឋាភិបាលដើម្បីកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារឱ្យកាន់តែមានស្ដង់ដាខ្ពស់ រួមមាន៖ ការកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា, យន្តការអធិការកិច្ចការងារ, ការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីការងារ និងច្បាប់ស្តីពីសហជីព, ការធានាសុខុមាលភាពសង្គមតាមរយៈការផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ នៃរបបសន្តិសុខសង្គមជាដើម។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«យើងមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អជាមួយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ ILO និងកម្មវិធីរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅកម្ពុជា ដើម្បីជួយត្រួតពិនិត្យនិងលើកកម្ពស់ស្តង់ដាការងារឱ្យកាន់តែប្រសើរ។រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារលោកតែងតែ​យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងណាស់ មកលើបងប្អូនកម្មករនិយោជិត​យើង ពិសេសតាមដានលើសុខភាព សុវត្ថិភាព និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ»។លោក ហង្ស រ៉ាវី ប្រធានសហភាពសហជីពរក្សាសិទ្ធិកម្មករកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដែលកម្ពុជាមានកិច្ចសហការល្អជាមួយប្រទេសដទៃផ្សេងទៀត ក្នុងការលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារ។ ជាក់ស្តែង មានអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO), គម្រោង BFC និងម្ចាស់ពាណិជ្ជសញ្ញា (Brand) ជាច្រើនជាសាក្សីថាកម្ពុជាអនុវត្តបានល្អ។លោកថ្លែងថា៖«កម្ពុជាមិនមែនជាប្រទេសមួយដែលអាក្រក់ដូចគេចោទប្រកាន់នោះទេ ហើយកម្ពុជាតែងតែអនុវត្តការងារបានខ្ជប់ខ្ជួនតាមរយៈ ការសហការជាមួយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ ILO ក៏ដូចជាគម្រោង BFC និងម្ចាស់ Brand ដទៃទៀត ជិត ២០ឆ្នាំមកហើយ ដែលគេទទួលស្គាល់ថាកម្ពុជាអនុវត្តលក្ខខណ្ឌការងារបានល្អប្រសើរ»។  លោកបន្តថា មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ ដល់យុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងហានិភ័យចំនួន ១.៥លាននាក់ ជាមួយនឹងប្រាក់ឧបត្ថម្ភ និងការផ្តល់ឱ្យកម្មករនិយោជិតមានឱកាសសិក្សា ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាព និងសិក្សាជំនាញថ្មីក៏ជាផ្នែកមួយដែលមានការសាទរ និងទទួលស្គាល់ស្ដង់ដារទាំងការងារ និងផលិតភាពដោយអន្តរជាតិផងដែរ៕

(ភ្នំពេញ)៖ បញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្នុងរយៈពេល ១០ថ្ងៃ គិតចាប់ក្រោយបញ្ចប់បុណ្យចូលឆ្នាំ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែមេសាឆ្នាំ២០២៦ បានកើតឡើងចំនួន៥៩ករណី បណ្តាលឱ្យមានមនុស្ស៣៤នាក់បាត់បង់ជីវិត និង៨៣នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះកើតមាននៅ រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល តាកែវ កំពង់ស្ពឺ ព្រះសីហនុ កំពត កោះកុង ប៉ៃលិន បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ កំពង់ធំ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ចាម ព្រៃវែង និងខេត្តស្វាយរៀង។ចំណែកគ្រោះអគ្គិភ័យវិញក្នុងពេលដូចគ្នានេះ បានកើតឡើង៣០ករណី និងបណ្ដាលឱ្យផ្ទះសំបែងប្រជាពលរដ្ឋខូចខាត១៩ខ្នងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កំពង់ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង កោះកុង ឧត្តរមានជ័យ ក្រចេះកំពង់ចាម និងខេត្តស្វាយរៀង។គយរបញ្ជាក់ថា ការខូចខាតផ្សេងទៀតរួមមាន រថយន្ត២គ្រឿង ម៉ូតូ៣គ្រឿង កុដិ១ សាលាឆាន់១ រោងស្នាក់នៅ១ រោងកម្មករ៥ខ្នង រោងដាក់ចំបើង៣កន្លែង យានដ្ឋាន១កន្លែង រោងស្តុកប្រេង១កន្លែង រោងស្តុកសម្ភារ១កន្លែង ឃ្លាំង២កន្លែង គំនរក្រដាស១កន្លែង ចំការប្រេងខ្យល់១កន្លែង ព្រៃ៣កន្លែង និងសាលារៀន៣បន្ទប់៕

(ភ្នំពេញ)៖ ចាប់ពីថ្ងៃស្អែក ដល់ថ្ងៃទី០៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ចរន្តអគ្គិសនីនឹងមានការរអាក់រអួល នៅតំបន់មួយចំនួន ទៅតាមពេលវេលា និងទីកន្លែង។ តាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC) បានឱ្យដឹងថាការជួសជុលផ្លាស់ប្តូរដំឡើងបរិក្ខារនានា និងរុះរើគន្លងខ្សែបណ្តាញអគ្គិសនីរបស់ EDC គឺដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការដ្ឋានពង្រីកផ្លូវ។EDC បានបញ្ជាក់ថា «ទោះជាមានការខិតខំថែរក្សា មិនឱ្យមានការប៉ះពាល់ ដល់ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីធំដុំ ប៉ុន្តែការផ្គត់ផ្គង់ចរន្តអគ្គិសនី នៅតំបន់ខាងលើ អាចនឹងមានការរអាក់រអួលខ្លះៗ ជៀសមិនផុតដែលយើងខ្ញុំ ស្នើសុំអភ័យទោស ទុកជាមុន»៕

(ភ្នំពេញ)៖ តាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ស្ដីពីការលក់រាយប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមស្ថានីយ ដែលត្រូវអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសានេះ រហូតមានជូនដំណឹងថ្មីគឺ៖-តម្លៃប្រេងសាំងធម្មតា ៥១៥០រៀល/លីត្រ (ឡើងថ្ងៃ ១៥០រៀល)-តម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត ៥៦៥០រៀល/លីត្រ (ឡើងថ្លៃ ២៥០រៀល)៕

ឯកឧត្តម ហួត ហាក់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអនុញ្ញាតឱ្យលោក Jim Ye អនុប្រធានក្រុមហ៊ុន iSoftStone Information Technology (Group) Co., Ltd. ចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារ លើគម្រោងSuper App សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការចូលរួមពីលោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការ ឯកឧត្តមអនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រុមហ៊ុន IG Anachak Tech និងសហការី។ កិច្ចប្រជុំនេះ បានផ្តោតសំខាន់ទៅលើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងក្នុងវិស័យទេសចរណ៍រួមមាន៖ ១) ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃ (Smart tourism management), ២) ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យវិភាគទេសចរណ៍ (Tourism Data Analytics Dashboard), ៣) ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពដោយប្រើប្រាស់បញ្ញាសប្បនិមិត្ត AI + Safety Management, ៤) កម្មវិធីsuper app tourism + AI។ជាការឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តី បានសម្តែងនូវការគាំទ្រលើគម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុន ដែលបំណងក្នុងការប្រែក្លាយប្រទេសកម្ពុជា ប្រទេសកម្ពុជាជាទេសចរណ៍គោលដៅប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃ និងបានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនiSoftStone Information Technology (Group) Co., Ltd. និងក្រុមហ៊ុន IG Anachak Tech សិក្សាបន្ថែមលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ។ទីស្តីការក្រសួងទេសចរណ៍ ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦

(អន្តរជាតិ)៖ យោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយរកឃើញ ការញ៉ាំអាហារដែលសម្បូរទៅដោយ រុក្ខជាតិដែល មានគុណភាពខ្ពស់ ដែលរួមមានគ្រាប់ធញ្ញជាតិ បន្លែ និងផ្លែឈើ អាចជួយការពារវង្វេង សូម្បីតែពេល ទើបតែចាប់ផ្តើមបរិភោគរបបអាហារនោះនៅចុងអាយុ 50 និង 60 ឆ្នាំរបស់ពួកគេក៏ដោយ។អ្នកនិពន្ធជាន់ខ្ពស់ Unhee Lim សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រប្រជាសាស្ត្រនៅមជ្ឈមណ្ឌលមហារីក សាកលវិទ្យាល័យហាវ៉ៃក្នុងទីក្រុងហូណូលូលូ បាននិយាយនៅក្នុងអ៊ីមែលមួយថា "វាមិនដែលយឺតពេលទេ ក្នុងការចាប់ផ្តើមញ៉ាំអាហារដែលមានសុខភាពល្អ ដើម្បីបន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺភ្លេចភ្លាំង និងជំងឺវង្វេង ។មនុស្សចាស់ ដែលកាត់បន្ថយអាហារដែលមិនល្អចំពោះសុខភាពជាច្រើន ពីរបបអាហាររបស់ពួកគេ ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍មានហានិភ័យទាបនៃជំងឺភ្លេចភ្លាំង និងជំងឺវង្វេង ជាង11% បើប្រៀបធៀប ជាមួយមនុស្សពេញវ័យដែលរបបអាហាររបស់ពួកគេមិនបានផ្លាស់ប្តូរ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកដែល ញ៉ាំជម្រើសដែលមានមូលដ្ឋានលើរុក្ខជាតិមិនល្អ ចំពោះសុខភាពកាន់តែច្រើនឡើង ដូចជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ចម្រាញ់ និងអាហារដែលមានជាតិស្ករបន្ថែម មានប្រហែល 25% ទំនងជាវិវត្តទៅជាជំងឺវង្វេង ប្រភេទខ្លះ នៅចុងបញ្ចប់នៃអាយុ 10 ឆ្នាំ។«ការរកឃើញបង្ហាញថា ទាំងការញ៉ាំអាហារដែលមានរុក្ខជាតិច្រើន និងគុណភាពអាហារខ្ពស់ជួយការពារ មុខងារខួរក្បាលនៅពេលយើងចាស់ទៅ» នេះបើតាមសម្ដីរបស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត David Katz អ្នកឯកទេស ផ្នែកឱសថបង្ការ និងរបៀបរស់នៅ ដែលមិនបានចូលរួមក្នុងការសិក្សានេះ។ Katz បានបង្កើតអង្គការ មិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ True Health Initiative ដែលជាសម្ព័ន្ធភាពសកលនៃអ្នក ជំនាញដែលឧទ្ទិស ដល់របៀបរស់នៅដែលមានមូលដ្ឋានលើភស្តុតាង។និយមន័យជាមូលដ្ឋាននៃរបបអាហារដែលមានមូលដ្ឋានលើរុក្ខជាតិគឺទូលំទូលាយ ដោយគ្រាន់តែ តម្រូវឱ្យមនុស្សម្នាក់ផ្តល់អាទិភាពដល់ការញ៉ាំអាហាររុក្ខជាតិច្រើនជាងផលិតផលសត្វដូចជាសាច់ ទឹកដោះគោ និងស៊ុត។ របាយការណ៍ថ្មីនេះ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Neurology បានព្យាយាមបង្ហាញពីរបៀបដែលគុណភាពនៃ របបអាហារដែលមានមូលដ្ឋាន លើរុក្ខជាតិនឹង ប៉ះពាល់ដល់ហានិភ័យនៃជំងឺវង្វេង។ ការសិក្សានេះរួមមានមនុស្សជិត 93,000 នាក់ដែលមានអាយុជាមធ្យម 59 ឆ្នាំ និងជនជាតិចម្រុះផ្សេងៗគ្នា៖ ជនជាតិអាហ្វ្រិកអាមេរិក ជនជាតិជប៉ុនអាមេរិក ជនជាតិឡាទីណូ ជនជាតិដើមហាវ៉ៃ និងជនជាតិស្បែកស៕